W artykule zaprezentowano jedną z metod analizy danych struktury geometrycznej powierzchni obrobionych – krzywą udziału materiału. Analizie za pomocą krzywej układu materiału poddano dane dwuwymiarowe i trójwymiarowe. Zaproponowano w analizie danych trójwymiarowych kierunkowy udział materiałowy.
EN
The paper presents The paper presents one of the methods of analysis of surface texture – bearing area curve. The analysis with the use of bearing area curve was performed for 2D and 3D surface data. For analysis of 3D data the directional bearing area curve was proposed.
Artykuł poświęcony jest zagadnieniom oceny dokładności układu monitorowania powierzchni obrobionej (UMPO). Celem pracy było przedstawienie czynników determinujących dokładność podczas tworzenia układu monitorowania powierzchni obrobionej. Układ monitorowania powierzchni obrobionej obejmuje część sprzętową oraz softwareową. Ze względu na fizyczną stronę realizacji układu dokonano analizy wpływu czynników związanych z realizacją toru wizyjnego i oświetleniowego. Z punktu widzenia części programowej przeanalizowano sposób pozyskania i przetwarzania obrazu, metodę ekstrakcji cech oraz syntezy klasyfikatora. Przeanalizowano zadanie monitorowania ze względu na niepewność danych referencyjnych, wynikających ze zmienności obiektu monitorowania – powierzchni obrobionej.
EN
The aim of the study was to present a machined surface monitoring system and factors determining the accuracy of such a system. The machined surface monitoring system was developed basing on the digital image of the surface. The system is composed of a vision system, a computer for measurement data processing and a terminal. The LabView environment was used for data processing. The system allows predicting the surface roughness parameters after a short period of training. The predicted parameters can be used for surface monitoring or process monitoring. The accuracy of the machined surface monitoring system can be affected by each stage of data processing. First, the implementation of the vision system and lighting influences the quality of the acquired digital image of the surface. Then, the method of feature extraction and selection and the applied classifier determine the utilization of the information contained in the data. Finally, the uncertainty of the reference data, resulting from the variation of a monitored object, a machined surface, influence the evaluation of the monitoring system accuracy.
This paper reports on the use of wavelets to identify the quality of tool coating. Both coated and uncoated tools were experienced in hard turning (PCBN tools).The idea is to assess the correlation between the changes in tool microtopography and the surface microroughness. The discrete wavelet transform and entropy coefficient were developed to extract the features of the quality of tool coating. Different form and size of tool coating change was exhibited in different dynamic components and created specific mark of the coating on the machined surface.
PL
Artykuł poświęcony jest zagadnieniu zidentyfikowania jakości powlekanych narzędzi i ich wpływu na mikrochropowatość powierzchni obrobionej. Badania przeprowadzono dla stali hartowanej i narzędzi z polikrystalicznego azotku boru (PCBN) (rys. 1). Narzędzia tego typu posiadają dużą twardość i uniwersalność stosowania [1-10]. Charakteryzują się jednak dużą kruchością, która sprawia, że krawędź skrawająca ostrzy PCBN ma duży promień zaokrąglenia, a narzędzia powlekane są cienkimi warstwami w celu identyfikacji zużycia. W badaniach pomierzono krawędź skrawającą (rys. 2) oraz jakość powierzchni obrobionej (rys. 3). W badaniach zastosowano dyskretną transformatę falkową (DWT) w celu dekompozycji sygnału podstawowego kształtu profilu powierzchni na składowe aproksymacji i szczegółów (rys. 4 i rys. 5) [11-12]. Zaproponowano metodykę oceny jakości krawędzi skrawającej (i stanu powłoki) ostrza współczynnikiem entropii [13], wyliczonym dla wybranych składowych dekompozycji w ujęciu całościowym oraz cząstkowym. Wyniki zestawionych współczynników entropii dla powierzchni stali hartowanej uzyskanej dla ostrzy bez powłoki, powlekanych niezużytych i o znacznym stopniu zużycia zestawiono na rysunkach 6 i 7. Wynika z nich, że nakładanie powłoki na ostrze nie tylko pozwala łatwiej zidentyfikować jego zużycie, ale zmienia też właściwości kontaktu ostrze-powierzchnia. Powierzchnia obrobiona ostrzem powlekanym o pewnym stopniu zużycia zmienia kształt podstawowy mikronierówności, co wynika z odwzorowania zarysu ostrza. Natomiast zawartość informacyjna sygnału w zakresie mikrochropowatości, zmierzona współczynnikiem entropii, zawierała się dla wszystkich przypadków ostrza zużytego w przedziale między ostrzem nowym powlekanym i niepowlekanym.
In the work laser scatterometry supported by image processing and analysis techniques was used for assessment of surface imperfections (SIM) of machined surfaces presented and discussed. During the experiment the ground and polished samples made from aluminium, brass, cast iron and steel, with visible SIM, were used. Surface topographies (Talysurf CLI 2000 - Fig. 1) and images of scattered light (experimental setup - Fig. 2) were acquired for selected areas of those surfaces. Analysis of the data obtained was carried out using Image-ProŽ Plus and TalyMap Silver software (Fig. 3). The results of the experiment enabled us to conclude that the methods used were both useful and could offer an interesting assessment of machine parts characterized by various types of SIM.
PL
Jednym z ważniejszych problemów we współczesnym wytwarzaniu i eksploatacji maszyn oraz urządzeń jest ich odpowiednia diagnostyka. Proces diagnostyczny może dotyczyć m.in. detekcji i analizy skaz powierzchni powstających w sposób niezamierzony lub przypadkowy podczas obróbki, przechowywania lub użytkowania powierzchni części maszyn. Ocena skaz powierzchni może być przeprowadzana z wykorzystaniem szeregu metod pomiarowych. Ważną rolę odgrywają tutaj metody optyczne w największym stopniu wykorzystywane w warunkach produkcyjnych. W pracy pokazano, iż optyczne metody skaterometrii laserowej wspomagane przez techniki przetwarzania i analizy obrazu mogą stanowić ciekawą alternatywę w przypadku oceny części maszyn, charakteryzujących się występowaniem różnego rodzaju skaz powierzchni. W pracy opisano metodę ARS wykorzystującą obrazowanie i analizą światła rozproszonego przeznaczoną do detekcji skaz powierzchni elementów maszyn obrabianych różnymi technikami obróbkowymi. Zaproponowana metoda charakteryzowała się m.in. dużą czułością, bezstykowym sposobem pomiaru oraz krótkim czasemprzeprowadzenia oceny. Parametry uzyskane z analizy obrazu (oprogramowanie Image ProŽ-Plus) porównywano z wybranymi dwu- i trójwymiarowymi mapami powierzchni skaz (oprograowanie TalyMap Silver) rejestrowanymi profilometrem optycznym Talyscan CLI2000 firmy Taylor Hobson. Przeprowadzone badania potwierdziły dużą użyteczność zastosowanej metody rozpraszania światła, mogącej stanowić jedną z propozycji rozwiązania problemu diagnostyki części maszyn i urządzeń w warunkach laboratoryjnych lub
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Aktualnie większość procesów wytwarzania realizowana jest na obrabiarkach sterowanych numerycznie w układzie CNC. Programowanie tych obrabiarek może być prowadzone bądź to w systemie wymiarowania absolutnego (bezwzględnego), bądź też w układzie wymiarowania przyrostowego (inkrementalnego). Jakkolwiek uważa się, że różnice w systemach wymiarowania podczas programowania nie mają wpływu na dokładność obróbki powierzchni kształtowych, to jednak spotyka się w przemyśle opinie odmienne. W pracy przedstawiono wyniki doświadczalnych badań wpływu programowania obrabiarki CNC w wymienionych systemach wymiarowania na dokładność obróbki różnych powierzchni kształtowych, na przykładzie procesu frezowania przeciwbieżnego. Wykazano, że te opinie przemysłowe mogą być prawdziwe w pojedynczym układzie eksperymentu i wyłącznie w odniesieniu do maksymalnych błędów bezwzględnych.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tendencje rozwojowe technik wytwarzania obejmują obniżenie kosztów, zwiększenie dokładności i skrócenie czasu wytwarzania. Prowadzi to do coraz powszechniejszego stosowania obrabiarek sterowanych numerycznie z ograniczonym nadzorem operatora. Do celów nadzorowania procesu skrawania można zastosować model powierzchni, którego parametry będą na bieżąco identyfikowane w trakcie procesu skrawania. W celu śledzenia bieżących zmian w procesie można zastosować obraz cyfrowy powierzchni obrobionej, który stanowi źródło informacji o zmianach zachodzących podczas skrawania. W artykule przedstawiono metodykę zastosowania obrazu w monitorowaniu oraz przykłady możliwości użycia tej metody do oceny zużycia ostrza, identyfikacji drgań samowzbudnych oraz śledzenia bieżących zmian w procesie.
EN
Presented are methodics of making use of the image in monitoring function and examples of practical application of this method for assessment of wear of the edge, identification of the self-generating vibrations and tracing the currently occurring changes in the process.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Machined surface image, destined for monitoring, was represented by the diagnostic feature vector, correlated with maladjustment of the process. Maladjustment is manifested by the increase of the signal random component in relation to deterministic one. Such a behavior of the system was the basis for diagnostic measure elaboration. From the definition of entropy, it increases with the increase of the random component. So, the entropy of normalized energy vector for optimal decomposition tree coefficients was selected as the diagnostic measure. The correlation between the entropy of energy vector of decomposition tree coefficients and machined surface parameters and tool wear was demonstrated.
PL
Środowisko zautomatyzowanego wytwarzania wymaga szybkich pomiarów chropowatości, jeszcze przed ostatecznym ukształtowaniem wyrobu. Do tej pory nie udało się opracować takiego układu, który spełniałby wymagania systemów sterowania produkcją, ze względu na wiele niekontrolowanych czynników wpływających na ostateczną jakość powierzchni. Jednym z możliwych do zastosowań przemysłowych układów inspekcji powierzchni jest system bazujący na obrazie tej powierzchni, szerzej omówiony w [1-4]. Obraz powierzchni po obróbce toczeniem, podobnie jak powierzchnia, jest strukturą kierunkową, w której dane zebrane w kierunku prostopadłym do śladów obróbki, w kolejnych chwilach czasu, reprezentują przebieg procesu skrawania. W artykule dane jasności obrazu powierzchni, zebrane w kierunku prostopadłym do kierunkowości, modelowano przy zastosowaniu pakietów falkowych. Problem analizy czasowo-częstotliwościowej obrazów powierzchni po toczeniu sprowadził się do przeprowadzenia odpowiedniego schematu dekompozycji przestrzeni czasowo-częstotliwościowej i wyznaczenia wektorów składowych [5-7]. Dobór drzewa dekompozycji pozwolił na ograniczenie liczby analizowanych wektorów składowych do ośmiu w2,2, w2,3, w3,3, w4,0, w4,1, w4,2, w4,3.. Zaproponowano miarę nieuporządkowania energii (entropia znormalizowanej energii) dla opisu poszczególnych składowych drzewa dekompozycji [8], które skutecznie charakteryzują nieregularność profilu obrazu powierzchni i rozregulowanie procesu. Potwierdzono zależność statystyczną między wartościami miar nieuporządkowania energii poszczególnych składowych a parametrami powierzchni i zużycia ostrza.
Powierzchnię obrobioną po toczeniu można scharakteryzować jako zbiór różnych składowych częstotliwości. Jedną z metod opisu tego typu powierzchni jest dekompozycja przy zastosowaniu transformaty pakietów falkowych. Celem pracy była optymalizacja struktury drzewa uzyskanych metodą pakietów falkowych dla dekompozycji profilu powierzchni obrobionej. Dokonano rozdziału sygnału profilu dla 1480 przypadków różnych profili powierzchni i uogólniono statystycznie dobór najlepszego drzewa.
EN
The optimisation of wavelet packets tree structure for turned surface decomposition is the aim of the work. The machined surface after the process of turning is characterised by the set of irregularities left by tool wedge pass. Tool geometry, feed rate and tool chipping are the basic factors influencing the surface features [1, 2]. The machined surface profile can be described by a continuous spectrum of wavelength. The information about the tool chipping and other maladjustments is contained in higher frequency components [3, 4, 5]. One of the techniques of machined surface profile decomposition is a wavelet packet transform. It enables to select the appropriate wavelet function and, simultaneously, to perform deep and complete analysis [6, 7, 8]. The wavelet packet decomposition was performed with use of the Coiflet wavelet function. The previous investigations had confirmed the usefulness of this wavelet function for the turned surface description [8]. For 1480 different machined surface profiles the best tree was statistically elaborated with use of the entropy criterion [10, 11, 12]. The discrete wavelet transform tree was indicated to be optimal for 69% machined surface profile decompositions. The completion of this tree with additional detail vectors enabled the analysis to be more thorough. The statistically optimal tree contained 97% optimal subtrees (Tab. 1.) and was treated as an optimal one.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tool wear estimation during cutting is the main need in automatic manufacturing systems. In the paper there has been presented tool wear estimation method based on a digital image of a machined surface. Digital image of a machined surface was analysed with the use of Digital Wavelet Transform. There has been performed decomposition of the image and mathematical indexes of chosen wavelet decomposition levels were used as input parameters for neural classifier of tool wear. The results indicate the usability of presented method in tool wear estimation.
PL
Monitorowanie stanu ostrza skrawającego jest podstawowym wymogiem w zautomatyzowanym systemie wytwórczym. W pracy przedstawiono metodę oceny zużycia narzędzia z zastosowaniem obrazu cyfrowego powierzchni obrobionej. Cyfrowy obraz powierzchni obrobionej poddany został analizie z użyciem transformaty falkowej. Umożliwiło to dekompozycję obrazu i zastosowanie wskaźników statystycznych dla poszczególnych poziomów dekompozycji jako wejść dla klasyfikatora neuronowego estymującego wartość zużycia naroża ostrza skrawającego. Wyniki wskazują na przydatność zaproponowanej metody do oceny stanu ostrza noża tokarskiego.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper there have been wavelet methods introduced in the application for a machined surface profile analysis. There where presented problems with the selection of a wavelet function based on a whiteness test. There was investigated the autocorrelation function of D1 details of multiresolution analysis for different families of wavelets. The best results were achieved in the shape of basic surface irregularity such as Collets and Biorthoginal wavelets. These wavelets suited the best for the goal of machined surface profile analysis.
PL
W pracy przedstawiono zagadnienia metod falkowych w zastosowaniu do analizy profilu powierzchni obrobionej. Przedstawiono zagadnienia doboru falki z wykorzystaniem testu statystycznego, który polegał na badaniu autokorelacji szczegółów D1 dekompozycji falkowej dla różnych falek. Najlepiej dopasowane do analizy profilu powierzchni obrobionej w toczeniu okazały sie falki zbliżone w swoim kształcie do podstawowej nierówności powierzchni - Collets i falki biortogonalne.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In-process inspection systems are necessary for the automatic control of surface quality in a sensor- based manufacturing environment. The machined surface digital image has been applied for the estimation of surface roughness. The measuring system has been built for machined surface digital image acquisition. This image has been analyzed and optimized 4-element feature versus has been prepared. The optimized neural network has been applied for machined surface parameters estimation. The estimation results proved that it is possible to apply the machined surface digital image for the surface roughness on-line monitoring.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Struktura geometryczna powierzchni o charakterze mieszanym. Ocena losowego odchylenia chropowatości powierzchni w oparciu o teorię pozabarierowych skoków procesów stochastycznych. Ocena losowego odchylenia chropowatości powierzchni w układzie trójwymiarowym.
EN
The geometric structure of a surface of a mixed character. An assessment of the random deviation of the surface roughness based on the theory of extrabarrier jumps of stochastic processes.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.