Concepts prevailing among the Polish geoscientists during the last decades assumed that the Teisseyre-Tornquist Zone is a major tectonic discontinuity separating the pre-Ediacaran East European Craton (EEC) crust from the Paleozoic Platform composed of terranes accreted during the Caledonian and Variscan orogenic processes. The recent interpretations of the TTZ by Mazur and collaborators, basedon gravity modelling and new PolandSPAN seismic reflection data, revive earlier ideas of the EEC crust extending to the western Poland and NE Germany. These authors propose that the TTZ is in fact a Sveconorwegian (ca. 1 Ga old) collisional suture marked by a crustal keel expressed as the Pomeranian and Kuiavian gravity lows in northern and central Poland. However, the present review of seismic data available, as well as a closer evaluation of the modelling results, do not confirm the keel/suture concept. On the other hand, the idea of the TTZ as an Early Paleozoic tectonic discontinuity is supported by several lines of evidence, including a strong regional magnetic gradient and a contrast in the crustal structure. The latter is revealed by seismic velocity distribution from the refraction data, in the results of magnetotelluric profiling and in recent seismicity patterns. The interpretation of the PolandSPAN data attempting to prove the continuity of the cratonic crust and its Ediacaran-Lower Paleozoic cover across the TTZ appears questionable. At the same time the POLCRUST-01 deep seismic profile in SE Poland documents that the zone is associated with the subvertical Tomaszów Fault. The basement top displacement by ca. 0,5 km and associated change in its slope are related to the fault whose deep crustal roots are further documented by reflectivity patterns in the lower crust. The recent modelling exercise by Krzywiec and collaborators aimed at questioning the thick-skinned nature of this fault does not present compelling results, being based on a poorly constrained geological model. The general conclusion from the present review is that the recently published data either support or at least do not contradict the concept of the TTZ as a tectonic zone separating the continuous EEC crust from several allochtonous blocks - mostly proximal Early Paleozoic terranes to the south-west. Thelithospheric memory of the TTZ echoed in successive stages of its reactivation in different intra-plate tectonic regimes - transpressive Variscan, mostly extensional or transtensional Permian through Early Cretaceous, compressional Late Cretaceous and finally Neogene, related to the Carpathian orogenic compression.
The Paleozoic Platform comprises the southwestern half of the Polish territory, separated from the Precambrian East European Platform (EEP) by a NW–SE trending subvertical lithospheric-scale discontinuity – the Teisseyre-Tornquist Zone. In the present study, the Paleozoic Platform basement is subdivided based on geological and geophysical evidence acquired during the last decades, including deep seismic refraction and reflection results, as well as gravity, magnetic and magnetotelluric data. The units adjacent to the EEP, the Mid-Polish Domain (comprising the Łysogóry Block) and the Pomeranian Block, are characterized by a thinned three-layer EEP-type crystalline crust (age 1.7–3.7 Gy). Their oldest platform cover is probably composed of thick Ediacaran syn-rift sedimentary and volcanic rocks. Their western extension in the contiguous German and Baltic area can be traced as far as the East Elbian Massif and Thor Suture based mainly on magnetic anomaly patterns. The Upper Silesian and Małopolska blocks located in SE Poland are characterized by Cadomian (660–600 My) basement overlain by the thick deformed Ediacaran foredeep deposits. Whereas the units with the EEP-type basement are interpreted as proximal terranes displaced along the EEP margin during the late Early Paleozoic, the blocks with a Cadomian basement are conceived as exotic terranes of a possible Gondwanan provenance. All these terranes were accreted ultimately during the final, latest Silurian stages of the Caledonian deformation although the exact scenario of the amalgamation remains hypothetical. The Sudetic Domain in SW Poland is a collage of different crustal units juxtaposed ultimately in the Pennsylvanian (ca. 310 Ma) during the final episodes of the Variscan Orogeny. Their northern boundary corresponds to the Rheic Suture traceable in magnetic and gravity anomalies pattern along the northern margin of the Wolsztyn–Leszno High, and continuing westwards along the Mid-German Crystalline High. The arcuate trace of the suture in the NE is dextrally displaced along the Odra Fault, and continues southwards where it is mapped as the Moravian–Silesian Suture.
Dokonano przeglądu dotychczasowych badań i koncepcji dotyczących tektoniki podcechsztyńskiego podłoża Legnicko- -Głogowskiego Okręgu Miedziowego (LGOM). Przedstawiono własną, zmodyfikowaną wersję modelu budowy jednostek strukturalnych tego podłoża oraz rozwoju i zasięgu dolnopermskiej pokrywy osadowej. Zastosowano zintegrowaną analizę sedymentologiczną, strukturalno-tektoniczną w powiązaniu z analizą danych geofizycznych, grawimetrycznych i magnetycznych. Zaproponowano model, w którym skały podcechsztyńskiego podłoża obszaru LGOM przypisano do północnej strefy waryscyjskich internidów, a tym samym do bloku przedsudeckiego. Przedłużenie na północ bloku przedsudeckiego jest reprezentowane przez blok Sieroszowic znajdujący się w obrębie strefy środkowej Odry, reprezentowanej przez środkowoodrzańskie uskoki, odpowiednio – południowy i północny. W środkowej części obszaru LGOM znajduje się jednostka tektoniczna określona jako rów Głogowa, w północnej części – uskok śląsko-lubuski oraz fragment południowej części rozległej strefy rozłamów środkowej Odry.
EN
On the background of a critical review of earlier studies and concepts concerning the structure of the Zechstein basement of LGOM, the authors’s own, modified version of its tectonic model is presented, accompanied by that explaining the sedimentation and areal extent of the Lower Permian sedimentary cover. Integrated sedimentological, structural and tectonic analysis was applied in conjunction with geophysical analysis based on gravimetric and magnetic data. As a result of the analysis, the pre-Permian basement of the LGOM area is interpreted to be part of the northern Variscan internides and, at the same time, to constitutea northerly extension of the Fore-Sudetic Block (Sieroszowice Block). Within the LGOM area, in its southern part, there are Middle Odra Fault Zone, comprising the southern Middle Odra Fault (Lubin trough) and northern Middle Odra Fault, separated with the Sieroszowice Block. In the middle part of the LGOM area located is the Głogów trough, cut by the Silesia-Lubusz fault in its northern segment and by the southern part of the vast Middle Odra Deep Fracture Zone.
Transformations of potential field data is a very important step in their interpretation. It can even be treated as j another interpretation method (Blakely, 1996). The same can be said about visualization of potential field data. The paper presents the results of studies in both fields undertaken by the author. In the transformation method a no technique of calculating 2D digital filters was devised, based on the Fourier-Hankel transform; new methods of transfom tions using fractional derivatives and integrals was proposed; the importance of 3D Hilbert transform was stressed as well its use in analytical signal transformations of non-potential data was shown. Decomposition of 2D function to directio components was defined. On the visualization side, new methods of imaging potential field data were devised. The most promising are vectorial i ages. They can be used also in the case of scalar data. Many examples of both new transformations and new method of imaging are shown, using European and Polish grav data and Polish magnetic data. The presented methods can also be used for non-potential field data. Images of transformed hypsographic data of Pok are presented as an example.
PL
Transformacje są bardzo ważnym krokiem w interpretacji pól potencjalnych. Można je nawet traktować jako niezależną metodę interpretacji (Blakely, 1996). To samo można powiedzieć o wizualizacji tych danych. W pracy przedstawiono wyniki badań podjętych przez autora w obu tych dziedzinach. Od strony transformacji przedstawiono nowy sposób liczenia dwuwymiarowych (2D) filtrów cyfrowych bazujących na transformacji Fouriera-Hankela, opracowany przez autora i stosowany już od wielu lat w praktyce; zaproponowano nowe metody transformacji oparte na pojęciu pochodnych i całek ułamkowych; podkreślono wagę trójwymiarowej transformacji Hilberta i pojęcia sygnału analitycznego w transformacjach pól potencjalnych, a także dowolnych danych powierzchniowych; zdefiniowano pojęcie składowych kierunkowych. Od strony wizualizacji przedstawiono nowe metody obrazowania danych pól potencjalnych, m.in. obrazy wektorowe, które można wykorzystać także do prezentacji danych skalarnych, po ich transformacji do sygnału analitycznego. Pokazano wiele przykładów zastosowania proponowanych metod transformacji i wizualizacji z wykorzystaniem głównie danych polskich (dane grawimetryczne i magnetyczne), a także europejskich (dane grawimetryczne). Przedstawione metody można zastosować także do danych pól niepotencjalnych, co zademonstrowano na przykładzie obrazów przedstawiających transformowane dane hipsometryczne Polski.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.