Potencjał wody jest wyznacznikiem zdolności przemieszczania się wody w materiałach porowatych, jakimi są materiały budowlane. Gdy potencjał wody jest bliski zeru, para wodna zawarta w przegrodzie jest praktycznie w stanie nasycenia i istnieje ryzyko wykroplenia się wody wewnątrz konstrukcji. Zmierzony przez sondę psychrometryczną potencjał wody może być w prosty sposób przeliczony na wilgotność względną materiału porowatego. Aby możliwy był pomiar potencjału wody, należy każdą sondę skalibrować, tzn. określić zależność pomiędzy potencjałem wody i napięciem generowanym na termozłączu. W wyniku zapisu zmieniającego się napięcia na sondzie otrzymuje się krzywą psychrometryczną, której kształt odzwierciedla fizyczne zjawiska przemian fazowych wody zachodzących podczas pomiarów. Przy wilgotności względnej poniżej ok. 92% kształt krzywej psychrometrycznej jednak nie pozwala na jednoznaczne określenie etapu parowania wykroplonej na termozłączu wody, gdyż niewielka ilość wykroplonej wody, odparowując, nie powoduje ustabilizowania się temperatury termozłącza w punkcie rosy. Zmierzone wówczas napięcie generowane wskutek zjawiska Seebecka nie będzie dokładnie odzwierciedlać wilgotności względnej materiału porowatego, dlatego metody wykorzystujące do analizy napięcie na sondzie są wtedy obarczone pewnym błędem. Metoda analizy, wykorzystująca powierzchnię pola pod krzywą psychrometryczną, która jest proporcjonalna do czasu chłodzenia termozłącza, umożliwia w tych warunkach pomiar. Dzięki krzywej kalibracyjnej wiążącej powierzchnię pod krzywą psychrometryczną z potencjałem wody (lub też z wilgotnością względną) można określić stan wilgotności, pomimo iż kształt krzywej psychrometrycznej na to nie pozwala. Powyższa metoda może również obniżyć dolną granicę pomiarową wilgotności względnej dla sond psychrometrycznych.
EN
Water potential determines the ability of water migration in porous materials like buildings materials. When water potential is close to zero, water vapor contained in buildings materials is almost saturated and the risk of water vapor condensation in the wall construction appears. Water potential measured with psychrometric probe can be easily recalculated into moisture of the porous material. To enable the water potential measurements, each probe must be previously calibrated which means finding a correlation between water potential and voltage generated on thermocouple. As a result of voltage changes, the trace on thermocouple junction is forming calibration curve which shape reflects the physical phenomena of water phase transition during measurement. However at the low value of water potential, below 92%, the shape of psychrometric curve does not allow to determine the evaporation phase of condensed water on thermocouple. Evaporation of a small amount of water does not cause the temperature stabilization of the thermocouple at dew point temperature. Measured voltage generated through Seebeck effect would not precisely represent the relative moisture of the porous material, that is why the methods using this voltage on probe will be embarked with some error. In these circumstances very helpful can be the analysis method used field under psychrometric probe, that in some range is proportional to thermocouple cooling time. With calibration curve correlating field under psychrometric curve to water potential (or with relative humidity) it can be determined the water potential even when shape of psychrometric curve not allow to this. This method allows to decrease the lower boundary of measurements with psychrometric probe.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nadmierne zawilgocenie przegród budowlanych w znacznym stopniu przyśpiesza niszczenie materiału, z którego wykonana jest przegroda. Wilgoć może powodować uszkodzenia fizyczne, chemiczne i biologiczne. Zawilgocony materiał podlega szybszej korozji, może stanowić podłoże do rozwoju mikroorganizmów, traci swoje zdolności termoizolacyjne, a jeżeli wykroplona w przestrzeni porowatej wilgoć zamarznie, następuje zniszczenie struktury materiału. Obecnie przegrody w nowo powstających budynkach projektowane są w taki sposób, by uniemożliwić transport wilgoci w przegrodę oraz wykraplanie się w niej pary wodnej. Istnieje jednak wiele budynków czy zabytków, które należy poddać termomodemizacji lub renowacji. W takim przypadku niezbędna jest znajomość stanu zawilgocenia materiału, z którego są wykonane przegrody budowlane. Istnieje więc konieczność pomiaru zawilgocenia całego przekroju przegrody budowlanej. Najprostszym sposobem pomiaru zawilgocenia jest metoda suszarkowo-wagowa, która jest jednak metodą destrukcyjną, gdyż wymaga wycięcia z przegrody kawałka materiału. Za pomocą psychrometrycznej sondy Peltiera można zmierzyć potencjał wody, który jest wyznacznikiem tego, jak silnie materiał porowaty wiąże wodę. Dzięki temu może być obliczona wilgotność względna materiału porowatego. Aby wykonać pomiar potencjału wody za pomocą sondy, należy ją umieścić w wywierconym otworze i po ustabilizowaniu się warunków termodynamicznych między powietrzem w materiale porowatym a powietrzem otaczającym termoparę wykonać odpowiednie procedury związane z pomiarem. Do odczytu napięcia z sondy niezbędny jest bardzo dokładny mikrowoltomierz. Każda sonda psychrometryczna musi być skalibrowana za pomocą roztworów soli o różnych stężeniach molowych. Przeprowadzone badania wykazały, że metoda pomiaru potencjału wody za pomocą sondy psychrometrycznej jest dokładna i co bardzo ważne, daje powtarzające się wyniki. Możliwy jest pomiar wilgotności względnej w zakresie od 95 do 99%. Jest także elastyczną metodą, gdyż pomiarów można dokonywać w szerokim zakresie temperatur, a wszystkie otrzymane wyniki można porównywać po uprzednim przeliczeniu ich do temperatury standardowej. Wszystko to czyni sondy psychrometryczne bardzo przydatnym narzędziem nie tylko w laboratorium, ale również w terenie.
EN
Moisture deteriorates buildings materials. It causes physical, chemical and biological damages. Moist materials are susceptible for corrosion, provide suitable conditions for microbe growth and have diminished thermal insulation properties. If condensed vapor in porous spaces freezes it can destroy the structure of material. New buildings are designed to prevent water transport and vapour condensation in the building barriers. But there still exist many old or historical buildings which require renovation. In this case, the knowledge of moisture content is necessary because high moisture levels change physical properties of the materials and the measurement should be possible in almost all zones of the barriers. The simplest one is the gravimetrical measurement metod. This is a destructive method because it requires cutting the samples from the building barriers. This underlines the necessity to develop a simple and non-destructive measurement method that allows measurement in wide range of humidity. Such method is adopted from agrotechnie measurement. Thermocouple psychrometry is a technique that determines the water potential of liquid phase of porous buildings materials. To run the water potential measurement experiment, the psychrometer probe must be placed in a drilled hole. After attaining the temperature and the vapor pressure equilibrium between the the air in porous material and the space surrounding the probe, a series of measurement procedures must be followed. Very sensitive microvoltometer is required to make voltage drop readings from the thermocouple. Experiments made prove that the thermocouple psychrometry measurement of water potential is a very accurate method and permits to get stable and repeatable results. Relative humidity can be determined in range between 90 and 99%. This method is also very flexible because it gives the opportunity to make measurements in a wide range of temperatures and then compare the results to the standard temperature after simple conversion. Ali this advantages make thermocouple psychrometry a very useful method of relative humidity determination in laboratory and field measurement.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.