W artykule podano sposób określania przepuszczalności in situ oraz skin effect ośrodków porowatych w otworach pionowych i poziomych przy pomocy tzw. sondy areometrycznej i sprężonego gazu. Sonda areometryczna skonstruowana została w Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach i aktualnie wykorzystywana jest do pomiaru szczelinowatości węgli. Wykazano możliwość wykorzystania tego urządzenia do pomiaru przepuszczalności i skin effect. Podano model matematyczny, który to umożliwia, oraz przeprowadzono przykładowe obliczenia dla danych zebranych w jednej z polskich kopalń węgla.
EN
The paper presents a procedure for the evaluation of in situ permeability and skin effect of porous rocks in vertical and horizontal wells, using areometric probe and pressurized gas. A mathematical model is provided, which shows that the measured values of logarithm of dimensionless pressure versus time should plot along the straight line in a vertical coordinate system. Provided are exemplary calculations of permeability and skin of coal seams in horizontal drainage wells using compressed air. The calculations were done using real world data collected from a Polish coal mine.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wykonane w ostatnich latach głębokie sondowania sejsmiczne potwierdziły, że pod Karpatami istnieje głęboki, o miąższości rzędu 20 km, basen osadowy. Takie stwierdzenie oparte na interpretacji sondowań geomagnetycznych opublikowane zostało już 25 lat temu. Co więcej, wykazano, że w dolnej części basenu istnieje kompleks skał dobrze przewodzących. Ostatnie interpretacje potwierdzają, naszym zdaniem, że za dobre przewodnictwo odpowiedzialne są mineralizowane wody, co uzasadnia przypuszczenie o występowaniu tam skał porowatych. Jak wiadomo, lokalnie w takich porowatych skałach mogą występować złoża gazu ziemnego. W ostatnim dwudziestoleciu w wielu rejonach świata, w szczególności w Stanach Zjednoczonych, z głębokich odwiertów eksploatuje się przemysłowo gaz, a prognozy mówią, że od lat pięćdziesiątych naszego wieku będzie on podstawowym źródłem energii. Warto więc zwrócić uwagę na dalsze poszukiwania gazu ziemnego w Karpatach, gdzie jego obecność wydaje się bardzo prawdopodobna.
EN
The deep seismic sounding performed in recent years corroborated the presence of about 20-km thick sedimentary basin underneath the Carpathians. Its existence was already postulated 25 years ago on the basis of interpretation of geomagnetic sounding. What is more, in the lower part of the basin there is a complex of well-conducting rocks. The recent interpretations confirm, in our opinion, that the good conductivity is due to mineralized waters, which suggests that the rocks are porous. Locally, such porous rocks may contain natural gas deposits. In the last twenty years, natural gas has been industrially exploited from deep boreholes in many areas of the world, notably in the United States. The forecasts are that since the 2050s this will be the main energy source. It is therefore worthwhile to draw the attention to further search for natural gas in the Carpathians, where its presence seems very likely.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW