A comprehensive analysis of one component of total error occurring in the determination of geometrical deviations of machine elements set in V-blocks is presented. Analyzed is the error component arising due to possible displacement of the reference axis adopted for the assessment of geometrical deviations, reference axis position in particular. Changes in the position of that axis may result form displacements of measured roundness profile centres that define the reference line. The analysis also allowed to determine the relative error values of the determined deviation of axis position resulting from changes in reference axis position.
PL
W artykule przedstawiona została analiza jednej ze składowych sumarycznego błędu wyznaczania odchyłek geometrycznych części maszyn bazowanych w pryzmach. Przedstawiona analiza jest częścią szeroko pojętej teoretycznej analizy błędów opracowanej metodyki pomiarów odchyłek geometrycznych zespołu powierzchni cylindrycznych elementów maszyn, które z uwagi na swoje duże gabaryty i masy bazowane są najczęściej w pryzmach. Analizowano składową błędu spowodowaną możliwością zmiany położenia osi odniesienia przyjętej do oceny odchyłek geometrycznych, w szczególności odchyłki położenia osi. Zmiany położenia tej osi wynikać mogą z przemieszczeń środków mierzonych zarysów okrągłości, w oparciu o które wyznaczana jest oś odniesienia. W wyniku przeprowadzonej analizy wyznaczone zostały wielkość pola i granice możliwych przemieszczeń punktu usytuowanego na zmieniającej swoje położenie osi odniesienia, w zależności od zmieniającego również swoje położenie punktu usytuowanego na osi rozpatrywanej powierzchni cylindrycznej. Wymienione punkty określają odległość odpowiadającą (zgodnie z przyjętym kryterium tworzenia elementów odniesienia i sposobem wyznaczania odchyłek geometrycznych) poszukiwanej odchyłce współosiowości. W oparciu o przeprowadzoną analizę określone zostały również wartości błędu względnego wyznaczanej odchyłki położenia osi, wynikającego ze zmian położenia osi odniesienia przyjętej do oceny odchyłek geometrycznych.
W artykule przedstawiono wyniki badań symulacyjnych, których efektem było wyznaczenie optymalnych parametrów układów pomiarowych zalecanych do pomiarów odchyłek geometrycznych zespołu powierzchni cylindrycznych dużych elementów maszyn ustalonych w pryzmach. Badaniami tymi objęto ustalenie układów pomiarowych najkorzystniejszych z punktu widzenia wyznaczania harmonicznych zarysu mierzonego w zakresie n=2÷15, najkorzystniejszych przy zastosowaniu dwóch czujników pomiarowych (pomiary n-parzystych i n-nieparzystych) oraz najkorzystniejszych do tzw. pomiarów przybliżonych.
EN
Verification measurement of compliance between geometrical realisation of produced machinery details and geometrical require-ments assumed by designer are performed using reference methods by fixing of those elements in V-blocks. The feature of measurement in V-block is such, that during measurement so based detail is displaced. The reason of displacement is constant points of contact between shapes of measured detail and V-block. In result measured roundness shape ΔF(φ) and measured roundness deviation ΔR(φ) differs less or more from real roundness shape ΔR(φ) and real roundness deviation ΔR. The measure of this distortion is so called distortion measurement coefficient kn expressed by formulae (1) or (2) (theory of harmonic analysis of roundness shape). Hitherto researches proved that values of kn coefficient for different methods performed in single V-block configuration are depending on parameters of measuring system (α and γ angles) [1, 2, 3, 4, 5]. The mentioned researches permitted to select optimal in sense of usefulness in detection of roundness deviation measuring systems. The author's efforts were focused on selection of most convenient method from point of view determination of harmonic components of measured shape in range n=2÷15, most convenient method in two sensor measurement (odd and even values of n) as well as for so called approximate measurements. The obtained results, meeting with assumed criteria were shown in tabular form (Table 2) and in graphical form (Graphs 1, a - m). Discussed in the paper simulative research results although not present in all cases of which can be considered as useful in measurements of geometrical deviation of machinery parts fixed in two V-blocks, from the other hand are the most representative group of measuring systems applied in practical measurements.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.