The inventory of a historic monument is carried out to create documentation that provides information on the up-to-date condition of the object. Preserving its original form and materials requires a minimally invasive approach to data acquisition. The implemented research project included an analysis of the possibilities of using photogrammetric methods in the inventory of wall paintings in the historic wooden Greek-Catholic Church of the Protection of the Holy Mother God in Miękisz Stary (Jarosław County, Podkarpackie Voivodeship). The research object is a wooden church from the 17th century with a three-part layout – sanctuary, nave, gallery – and a wide nave in an almost square plan. Inside, the walls and ceilings are decorated by numerous polychromes. Unmanned aerial vehicles (DJI Phantom 4 Pro) and a photographic camera (Canon EOS 1200D) were used for photogrammetric measurements of the polychromes. The results of the photogrammetric measurements were digital photos, which were used for photogrammetric processing. The photographic work involved generating high-resolution images in the Agisoft Metashape Professional software. A point cloud obtained from terrestrial laser scanning was used to render the geometry in the process of creating orthophotoplans. The results of photogrammetric work are orthophotoplans of polychromes with high resolutions. Two orthophotoplans of wall paintings were generated based on drone photos, while ceiling paintings and one of the walls were generated based on high-resolution photos taken with the Canon EOS 1200D camera. The obtained results demonstrated that measurements made using UAVs and digital photos processed with photogrammetric methods enable a comprehensive inventory of wall paintings for historic objects.
PL
Inwentaryzację zabytku wykonuje się w celu stworzenia dokumentacji odzwierciedlającej stan obiektu w momencie jej wykonania oraz pozyskania szeregu informacji o nim. Dbałość o jego oryginalną substancję wymaga możliwie nieinwazyjnego podejścia w pozyskiwaniu danych. Zrealizowany projekt badawczy obejmował analizę możliwości wykorzystania metod fotogrametrycznych w inwentaryzacji malowideł ściennych zabytkowej, drewnianej, greckokatolickiej cerkwi Opieki Matki Bożej w Miękiszu Starym (pow. jarosławski, woj. Podkarpackie). Obiekt badań to drewniana cerkiew z XVII wieku, posiadająca układ trójdzielny sanktuarium-nawa-babiniec z szeroką nawą na planie zbliżonym do kwadratu. Wewnątrz obiektu na ścianach i sufitach znajdują się liczne polichromie. Do ich pomiaru metodami fotogrametrycznymi użyto bezzałogowego statku powietrznego (DJI Phantom 4 Pro) oraz aparatu fotograficznego (Canon EOS 1200D). Rezultatem pomiarów fotogrametrycznych były zdjęcia cyfrowe, które posłużyły do przeprowadzenia opracowań fotogrametrycznych. Prace kameralne polegały na wygenerowaniu obrazów wysokorozdzielczych w programie Metashape Professional firmy Agisoft. Do nadania geometrii w procesie tworzenia ortofotoplanów posłużyła chmura punktów pozyskana z naziemnego skaningu laserowego. Wynikiem prac fotogrametrycznych są ortofotoplany polichromii o wysokich rozdzielczościach. Dwa ortofotoplany malowideł ściennych zostały wygenerowane na podstawie zdjęć z drona, a malowidła sufitowe oraz jedna ze ścian na podstawie wysokorozdzielczych zdjęć wykonanych kamerą Canon EOS 1200D. Uzyskane wyniki dowiodły, iż pomiary wykonane za pomocą UAV i zdjęć cyfrowych opracowane za pomocą metod fotogrametrycznych umożliwiają przeprowadzenie kompleksowej inwentaryzacji malowideł ściennych dla obiektów historycznych.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono badania skanerem laserowym 3D zabytkowej komnaty sypialnej. Pomiar miał służyć określeniu ogólnego stanu technicznego pomieszczenia, odtworzeniu jego geometrii, a przede wszystkim identyfikacji zakresu występowania polichromii malowanych na powierzchni tynku lub muru bez ingerencji w strukturę obiektu. Zastosowanie skanera laserowego pozwoliło na uzyskanie wyników, które posłużą do dalszych szczegółowych i specjalistycznych badań pomieszczenia.
EN
The article presents research with a 3D laser scanner of a historic sleeping chamber. The measurement was to be used to determine the general technical condition of the room, recreate its geometry, and above all to identify the extent of the polychrome painted on the surface of plaster or wall without interfering with the structure of the building. The use of a laser scanner allowed to obtain results that will be used for further detailed and specialized research of the room.
The topic of the article is architectural and conservation research in one of the rooms of the so-called studentate in the Dominican priory in Krakow, which brought very interesting and unexpected results. In a small room that served as a kitchen, elements of late-Gothic decoration were discovered, e.g. beamed ceiling, portal and large fragments of polychrome. The article describes the course of research and subsequent discoveries, each of which required individual decisions regarding the method of conservation and exposition. An important issue was the interpretation of the iconographic program of the polychrome and the analysis of the entire decoration in the context of architectural transformations and the supposed historical function of the room. Reference was also made to conservation and technical procedures related to, among others, the need to introduce a new load-bearing ceiling above the room.
PL
Tematem artykułu są badania architektoniczno-konserwatorskie jednego z pomieszczeń tzw. studentatu w klasztorze dominikanów w Krakowie. Prace te przyniosły bardzo ciekawe i nieoczekiwane rezultaty. W niewielkim pomieszczeniu pełniącym funkcję kuchni odkryto bowiem elementy późnogotyckiego wystroju, m.in. strop belkowy, portal oraz duże fragmenty polichromii. W artykule opisano przebieg badań oraz kolejne odkrycia, z których każde wymagało indywidualnych decyzji dotyczących sposobu konserwacji i ekspozycji. Istotną kwestią była interpretacja programu ikonograficznego polichromii i analiza całości wystroju w kontekście przemian architektonicznych i domniemanej historycznej funkcji pomieszczenia. Odniesiono się także do procedur konserwatorskich i technicznych związanych m.in. z koniecznością wprowadzenia nowego stropu nośnego nad pomieszczeniem.
This article highlights the specificity of Secession décor in Ukraine. The synthesis of arts is clearly present in the buildings of the European decorative Secession in Ukraine, which include sculpture, bas-reliefs, artistic forging, artistic ceramics-majolica, painting, incrustation. There were various types of décor (in terms of relief-there were volumetric and planar variations; in terms of plots and style-décor with elements of the order system, as well as withwith anthropomorphic, zoomorphic, teratological, phytomorphic, and geometric elements). National Romantic Secession, as a variation of decorative Secession, had a planar décor in the form of inscriptions and majolica inserts, and reliefs in the form of the fine folk ornament-phytomorphic and geometric. Unlike many European buildings, in Ukraine, the synthesis of arts was also observed in rationalistic Secession, although not as noticeably as in its decorative variant.
PL
W artykule ukazano specyfikę dekoracji ukraińskiej secesji. Na Ukrainie synteza różnych sztuk jest wyraźnie obecna; można wyróżnić rzeźbę, płaskorzeźbę, kowalstwo artystyczne, ceramikę artystyczną – majolikę, polichromię, inkrustację. Istniały różne rodzaje dekoracji (w odniesieniu do reliefu – wolumetryczny i płaszczyznowy; pod względem treści i stylu – wystrój z systemem porządków, z elementami antropomorficznymi, zoomorficznymi, teratologicznymi, fitomorficznymi, geometrycznymi). Narodowa secesja romantyczna jako odmiana secesji dekoracyjnej posiadała płaszczyznowy wystrój w postaci inskrypcji i wstawek z majoliki oraz płaskorzeźby w postaci drobnowymiarowego ornamentu ludowego – fitomorficznego i geometrycznego. W odróżnieniu od wielu budowli europejskich, na Ukrainie syntezę sztuk zaobserwowano także w racjonalistycznej secesji, choć nie tak wyraźnie, jak w jej dekoracyjnym wariancie.
Artykuł prezentuje autorskie doświadczenia twórcze artysty i jednocześnie badacza, związane z wykonaniem dekoracji malarskiej kamienic na Starym Rynku, w Poznaniu. Są to dzieła powstałe w latach: 1986, 1994 oraz 1997. Pierwsza realizacja była konsekwencją dość niespodziewanego włączenia w dzieło powstawania polichromii kamienic na Starym Rynku, w Poznaniu. Było to, po około 30 latach po powstaniu polichromii na zrekonstruowanych kamieniczkach, po II Wojnie Światowej. Zaistniała potrzeba odtworzenia dekoracji malarskiej autorstwa Edmunda Łubowskiego, na kamienicy na Starym Rynku 39 oraz sgraffita, autorstwa Józefa Fliegera, na Starym Rynku 99. Sytuacja była konsekwencją tak dalekiej destrukcji, że nie można było poddać tych dzieł dalszym konserwacjom. Z uwagi, iż autorzy jeszcze wtedy żyli, możliwe było konsultowanie przebiegu ich odtworzenia. W 1994 roku autor otrzymał kolejną propozycję wykonania, według autorskiego projektu, nowej dekoracji malarskiej na kamienicy na Starym Rynku 66, która została wykonana w technice mokrego fresku. Później, w 2010 r. została przeprowadzona konserwacja tego dzieła, przebieg prac konserwatorskich odbywał się w konsultacji z autorem. W 1997 zaprojektowano dekorację malarską na kamienicy przy ul. Paderewskiego 3, blisko wnętrza urbanistycznego Starego Rynku. W oparciu o projekt, wykonano malarską dekorację w technice silikatowej. Doświadczenie artysty, wyniesione z tych wymienionych prac, stały się przedmiotem badań jakościowych, które korelują ze sobą upływ czasu i rodzaj stosowanych technik malarstwa ściennego oraz innych uwarunkowań technicznych z problematyką artystyczną.
EN
The article presents the artist's and researcher's own artistic experiences related to the implementation of painting decorations of tenement houses at the Old Market Square in Poznań. These are the works created in 1986, 1994 and 1997. The first project was a consequence of quite unexpected incorporation of the polychrome of the tenement houses at the Old Market Square in Poznań. It was about 30 years, after World War II, when the polychrome on the reconstructed tenement houses was created. There was a need to restore the painting decorations by Edmund Łubowski on a tenement house at 39 Stary Rynek and the sgraffito by Józef Flieger at 99 Stary Rynek. The situation was a consequence of such advanced destruction that the works could not undergo further conservation processes. Due to the fact that the authors were then still alive, it was possible to consult the reconstruction process. In 1994, the author received another proposal to make, according to his own design, a new painting decoration, made in the wet fresco technique, on a tenement house at 66 Stary Rynek. Later, in 2010, the restoration work was conducted in consultation with the author. In 1997, a painting decoration was designed on the tenement house at 3 Paderewskiego Street, close to the urban interior of the Old Market Square. Based on the project, painting decorations were made in the silicate technique. The artist's experience, drawn from the aforementioned works, has become the subject of qualitative research that correlates the passage of time and the type of wall painting techniques used as well as other technical conditions with artistic issues.
This article familiarizes the reader with the results of the architectural and conservation studies conducted in selected rooms at the castle in Łańcut, which were carried out during the renovation and restoration works in 2014- 2016. The results of this work revealed important discoveries that significantly influenced the interpretation of architectural history and design of two of the rooms described below.
PL
Artykuł przybliża wyniki przeprowadzonych badań architektonicznych oraz konserwatorskich wybranych pomieszczeń na Zamku w Łańcucie, które zostały przeprowadzone w trakcie prac remontowo-konserwatorskich w 2014-2016 r. W skutek niniejszych prac, ukazały się istotne odkrycia, które w sposób znaczący wpłynęły na interpretację historii Zamku jak i wystroju architektonicznego dwóch opisanych poniżej pomieszczeń.
W artykule przedstawiono badania czasu pogłosu wnętrza kaplicy znajdującej się w placówce opiekuńczej Caritas Archidiecezji Warszawskiej (dawny pałac Kazanowskich). Kaplica, ze względu na unikatowy zespół siedemnastowiecznych polichromii jest cennym zabytkiem. Celem przeprowadzonych badań było ustalenie warunków pogłosowych panujących we wnętrzu kaplicy, co może być pomocne w ustaleniu sposobów jej przyszłej eksploatacji. Pomiary czasu pogłosu prowadzone były metodą zanikową przy wykorzystaniu źródła dźwięku generującego szum różowy. Czas pogłosu pustego wnętrza wyniósł 2,3 s (2 s dla 500 Hz). Optymalny czas pogłosu wnętrza zależy od rodzaju propagowanego dźwięku (muzyka, mowa). Dla rozpatrywanego wnętrza powinien być krótszy. Wypełnienie wnętrza słuchaczami i wyposażeniem wpłynie pozytywnie na jego skrócenie.
EN
The paper presents acoustic investigations of the chapel placed in care facility of the Caritas of the Warsaw Archdiocese (Kazanowski’s former palace). Chapel, due to 17th century unique collection of the polychromes, is valuable historical treasure. Aim of measurements was determining acoustic parameters of chapel’s interior. It might be helpful in establishing exploitation ways in the future. Measurements were done with using decay method and sound source generating pink noise. Reverberation time for empty interior was 2.3 s (2 s for 500 Hz). Optimum reverberation time for interior depends on kind of propagating sound (music, speech). For considering interior reverberation time should be shorter. Interior’s filling by listeners will have positive effect on reverberation time by his shortening.
Polichromia w kaplicy kościoła rzymskokatolickiego pw. Bożego Ciała w Szczecinie jest w pełni autorską tematycznie i estetycznie całością. Jej ogólne założenie kolorystyczne wynika z dwóch faktów: mistycznego, że Jezus Chrystus jest światłością świata, oraz z fizycznego, że kolor jest zjawiskiem istniejącym tylko w środowisku światła. Zatem wizerunki osób będących we wspólnocie z Chrystusem wyznaczone są kolorem, a pozostałych, do których nauka Chrystusa jeszcze nie dotarła – ciemnym rysunkiem. Celem tematycznym realizacji było stworzenie narracji, która wyraziłaby ruch oparty na duchowej interakcji związanej z chrystocentrycznym procesem personalizacji, z aktywnością czystego serca, o którym mówił Jezus Chrystus w Kazaniu na Górze. Czystość według ks. Józefa Tischnera to „nic innego jak wewnętrzna logika miłości (...)”. Głównym celem artystycznym było uzyskanie poczucia substancji malarskiej i dynamiki form w rzeczywistej, fizycznej przestrzeni kaplicy. Ruchomy punkt widzenia nieustannie doświadczany w trakcie realizacji, zobowiązywał autorkę nie tylko do myślenia o odpowiedniej ekspresji form wizerunków węzłowych dla całości, ale również do wzmocnienia ogólnej dynamiki przestrzeni poprzez wprowadzenie wizerunków postaci na lizeny – w taki sposób, aby każdy pokrywał sobą wszystkie płaszczyzny. Zastosowane w nich deformacje łączą je tematycznie i estetycznie ze ścianami, aby w trakcie przemieszczania się oglądającego zaistniała bardziej narracja filmowa niż zdjęciowa. Poszczególne wizerunki osób ukształtowane są w znacznej części rysunkiem malarskim – zarówno jako granicą między różnymi jakościowo plamami, jak również kolorowym rysunkiem, który uwydatniając formę, nie tylko jest jej konturem w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale też zróżnicowaną walorowo i chromatycznie linią różnorodnej szerokości, która płynnie wchodzi w pogranicza chromatyczno-walorowe i w ten sposób zagęszczona buduje strukturę koloru, jego morfologię. Uzyskana tkanka malarska jest jakością inną estetycznie niż plama informująca o powierzchni, o zewnętrzu. Stwarza większą możliwość wyrażenia przestrzenności osoby, jej duchowości i ewentualnej świetlistości, jak to ma miejsce w przedstawieniu bł. Pier’a Giorgi’a Frassati (ryc. 5). Stanowi ono rodzaj odautorskiej, malarskiej definicji ucznia Jezusa. Morfologia koloru budującego jego wizerunek, a wynikająca z rysowania, ukazuje strukturę osoby, która mocą chrystusowego Ducha jest światłem świata.
EN
The polychromy in the chapel of The Corpus Christi Catholic Church in Szczecin is thematically and estethically a fully authorial entirety. Its general colouristic presumption results from two facts: mystical, that Jesus Christ is the light of the world and physical, that colour is a phenomenon present only in the light environment. Therefore, the images of persons who are in Christ’s communion are indicated by colour, and the rest, who did not learn from Christ yet, by a dark drawing. The author intended to express the movement based on spiritual interaction, Christocentric process of personalisation, purity – transparency of persons through the contents of the pictorial-teological polychromy. According to priest Józef Tischner, chastity “is nothing else than the inner logic of love (...)”. One of the general assumptions of this accomplishment was to obtain the feeling of pictorial substance in the actual space of the chapel, as well as through some compositional measures on walls and pilars-pilaster strips. I was bearing in mind the relations between the specific pictorial phrases placed on them and the onlooker moving around. The moving viewpoint, which I was continually experiencing during my work, obliged me not only to think about a suitable expression of forms of nodal points for the whole, but also to emphasise the dynamics of the space through introducing the images of persons on pilars in a way, that they cover all the surface and, through distortion, link them thematically and esthetically with the walls to create a film narration rather than picture narration, which can be experienced while moving around. Individual images of persons are mainly shaped by picture drawing, as a border between different quality of splashes and also by a colourful drawing, which by emphasizing the form, is not only its contour, but also, diversified in value and chromatically, a line of different width, which smoothly enters the value-chromatic borders, and concentrated, builds up the structure of colour. The obtained ”artistic fabric” is esthetically a different quality than the patch, which informs about the surface, the outside. It creates a greater possibility to express the spaciousness of a person, their spirituality and light, as it can be observed in the presentation of blessed Pier Giorgio Frassati (ryc. 5). It constitutes a kind of author’s painted definition of the follower of Jesus. The morphology of colour building his image, and resulting from drawing, shows the structure of a person who, by the power of Christ’s Spirit, becomes the light of the world.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Problematyka prowadzenia prac rewaloryzacyjnych drewnianych obiektów zabytkowych zaliczana jest do trudniejszych zadań konserwatorskich. Stosowane rozwiązania konstrukcyjne i ciesielskie w XV wieku i późniejszych latach zostały zapomniane przez współczesnych architektów - konserwatorów i brygady ciesielskie. Wykonane prace, które zaliczyć można do rekonstrukcyjnych, w kościele w Domaradzu, dowodzą, że przed przystąpieniem do prac konserwatorskich obiektów zabytkowych, należy wykonywać specjalistyczne badania mykologiczne i studia architektoniczno-konserwatorskie. Dopiero wyniki badań, dają podstawę do formułowania zaleceń konserwatorskich. Przyjęty tok postępowania w kościele, oparty został na metodzie zachowania nawarstwień kulturowych, oryginalnych struktur materiałowych i systemu połączeń ciesielskich. Kolejne etapy prac konserwatorskich, począwszy od wymiany belek podwalinowych, po wzmocnienie konstrukcyjne więźby dachowej, prowadzono po wykonaniu wnikliwych analiz stanu zachowania tychże elementów. W trakcie prac odsłonięto fragmenty wcześniejszych form konstrukcyjnych i polichromii. Odkryta belka, będąca pozostałością tzw. sobót została wyeksponowana, z myślą, ukazania śladów historycznych form architektonicznych obiektu. Metoda ta, jest powszechnie stosowana w postępowaniach konserwatorskich.
EN
The issue of conducting the revaluation works of wooden historic buildings is considered to be the most difficult conservation task. The construction and carpentry solutions used in the fifteenth century and later years have been forgotten by modern architects - conservators and carpentry teams. The works done, which can be considered as the reconstruction works in the church in Domaradz, prove that prior to conservation works of historic buildings, the specialist mycological testing as well as architectural and conservation studies should be performed. Only the results of studies provide a basis for formulating the conservation recommendations. The adopted course of proceedings in the church was based on a method of preserving cultural strata, original material structures and system of carpentry joints. The successive stages of restoration works, starting from the replacement of ground beams, ending up with the structural reinforcement of the roof framework, was carried out after a thorough evaluation of the state of preservation of these elements. During the works the fragments of earlier structural forms and polychrome were uncovered. The uncovered beam, which is a remnant of the so-called archades, has been exposed, in order to demonstrate the traces of historical architectural forms of the object. This method is commonly used in the conservation practice.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents the analysis of the polychrome surface changes as a result of photochemical reactions induced by luminous energy flux. After modification of the classical Lambert - Beera formula, for the multiple centre case we obtain an estimation of development of the polychrome surface damage.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Streszczenie: Praca przedstawia zapomniane od kilkuset lat malowidło sakralne znajdujące się na łuku tęczowym byłego kościoła św. Kazimierza klasztoru oo. Reformatów. Malowidło to wykonane w technice fresku zachowało się pod kilkoma warstwami malatury (zarówno współczesnej jak i XIX wiecznej). Zachowało się zapewne dzięki „niewygodnej” lokalizacji do adaptacji na cele przemysłowe. Pomieszczenie było wykorzystywane jako magazyn, świetlica, czy obecnie jako składzik mieszkańców i suszarnia. Obecne funkcja pomieszczenia jest całkowicie nieadekwatna do dzieła znajdującego się na ścianie.
EN
The paper presents a sacred painting located on the road arch in St. Kazimierz Church in Lublin, which was forgotten for hundreds of years. The fresco was covered by several layers of paints dated from XIX and XX century. It survived likely because the space was too difficult for adaptation as an industry space. The space was used as a storage or a meeting room. Currently it works as a storeroom and a drying room for people living in the building. The present function is utterly incompatible with surrounding work of art you can see on the wall.
Artykuł omawia doświadczenia firmy Dephos w zakresie inwentaryzacji architektonicznej i malarskiej na przykładzie kościoła parafialnego w Michalicach na Opolszczyźnie. Przedstawia technologie fotogrametryczną oraz skanowanie laserowe jako sprawdzone narzędzie kompleksowej rejestracji geometrii oraz koloru. Zawiera opis możliwości tych technologii oraz ich przydatność. Omówiono etapy oraz efekty prac pomiarowych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.