Badano zdolność dwóch grup soli sec-butylotrifenyloboranowych barwników hemicyjanowych (HCBo) - styrylopirydyniowych (grupa ABo) i styrylobenzoksazolowych (grupa BBo) (Schemat B) - do fotoinicjowania polimeryzacji rodnikowej (Schemat A) triakrylanu-2-etylo-2-(hydroksymetylo)-1,3-propanodiolu (TMPTA). Określono wpływ struktury barwnika oraz energii swobodnej aktywacji przeniesienia elektronu pomiędzy składnikami pary fotoinicjatorów (DGel, tabela 1) na szybkość fotoindukowanej polimeryzacji rodnikowej TMPTA (Rp, rys. 2, 3). Wyniki analizowano na podstawie teorii Marcusa, opisującej kinetykę fotoindukowanego przeniesienia elektronu, wcześniej wyznaczając wartość DGel z równania Rehma-Wellera [równanie (2)]. Metodą cyklowoltoamperometryczną wyznaczono potencjał redukcji barwników (rys. 1). Określono także konwersję monomeru oraz wydajność kwantową procesu polimeryzacji (Fpolym) i wybielania fotochemicznego (Fbl) (tabela 2, rys. 5, 6) w zależności od budowy chemicznej badanych HCBo. Stwierdzono, że budowa inicjatora (barwnika) wpływa na wartość Rp. W przypadku zastosowania inicjatorów typu ABo wartości Rp były zbliżone - 3,24-4,88, a w przypadku BBo mieściły się w szerokim zakresie 1,00-5,05, przy czym największą wartość uzyskano przy użyciu barwnika B3. Inicjator B3Bo charakteryzował się także największymi wartościami Fbl, Fpolym i konwersji monomeru. Liniową zależność pomiędzy Rp a Fbl zaobserwowano tylko w odniesieniu do inicjatorów typu ABo.
EN
Ability of two groups of sec-butyltriphenylborate salts of hemicyanine dyes (HCBo), namely styrylpyridinium borates (ABo group) and styrylbenzoxazole borates (BBo group), to photoinitiation of radical polymerization of 2-ethyl-2-(hydroxymethyl)-1,3-propanediol triacrylate (TMPTA) was investigated. The effects of a dye structure and free energy of activation of electron transfer between the components of photoinitiator pair (DGel) on the rate of photoinduced radical polymerization of TMPTA (Rp) were determined. The results have been analyzed on the basis of Marcus theory describing the kinetics of photoinduced electron transfer. The values of DGel were previously calculated using Rehm-Weller equation [equation (2)]. Oxidation potential of borate was determined using cyclic voltammetry method. Monomer conversion, quantum yield of the polymerization process (Fpolym) as well as photochemical bleaching yield (Fbl) dependently on chemical structure of HCBo investigated were also determined. It was found that the structure of initiator (dye) influenced Rp value. In case of use of ABo type initiators Rp values were similar - 3.24-4.88 while in case of BBo they were placed in wide range 1.00-5.05. The highest value has been reached for B3 dye. B3Bo initiator showed also the highest values of Fpolym, Fbl and monomer conversion. Linear dependence between Rp and Fbl was observed only for ABo type initiators.
Rezultaty badań wskazują na silny wpływ struktury testowanych barwników w czasie badanego procesu fotochemicznego. Szczególnie widoczne jest porównanie efektu przekształcenia barwnika (PBA) w sztywną cząsteczkę barwnika (PC) i modyfikacja barwnika (AABA) do struktury (C-2) na wzost fotoinicjowania szybkości polimeryzacji. Szczegółowa analiza danych wynikających z badań wskazuje na fakt, że dopiero eliminacja możliwości izomeryzacji wiązania azometinowego zdecydowanie poprawia właściwości fotoinicjujące tej grupy barwników. Wskazuje to jednoczeąśnie na to, że jest to główny kanał dezaktywacji stanów wzbudzonych dla tej grupy związków. Znajomość tego faktu jest istotna w sytuacji gdy dokonuje się wyboru zastosowania barwnika. W materiałach fograficznych zawierających (BA) dezaktywacja stanów wzbudzonych jest procesem bardzo pożądanym (należy zatem dążyć do minimalizacji energii niezbędnej do rotacji ugrupowania azometinowego), podczas gdy dla celów fotoinicjowania polimeryzacji wolnorodnikowej należy dążyć do maksymalizacji tej energii. Czułość mieszaniny fotopolimeryzującej zawierającej barwnik (PC) posiadający w strukturze atom ciężki lub barwnik (C-2) jest porównywalna z barwnikami ksantenowymi. Modyfikowane barwniki azometinowe mogą znaleźć zastosowanie w kompozycjach fotoinicjujących polimeryzację w zakresie promieniowania widzialnego, zwłaszcza dla potrzeb stomatologii, pligrafii, stereolitografii oraz produkcji kolorowych lakierów i klejów fotoutwardzalnych.
EN
Several dyes containing the azomethine, pyrazoloquinoxaline, quinoxalin-2-one moiety have been sinthesized and evaluated as novel photoinitiators for free radical polymerization induced with the argon-ion or He-Ne lasers. The kinetic study of photoinitiated polymerization, performed for viscous monomeric formulations with the use of the most effective dye-N-phenylglicine derivative photoinitiating systems has shown unusual kinetic properties. The measurements domonstrated a dramatic increase in the photoinitiation efficiency and an increase in the quantum yield of the bleatching process when the twisting motion of the C=N bond is severely hindered.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.