Tematyka pracy koncentruje uwagę na utwardzalnych − wydzieleniowo stopach AlMgSi, które stanowią podstawowy komponent materiałowy wykorzystywany do budowy jednorodnych przewodów elektroenergetycznych typu AAAC (All Aluminium Alloy Conductor). Materiał będący przedmiotem rozważań autorów pracy jest powszechnie znanym i dobrze przebadanym stopem, szczególnie pod kątem możliwości wykorzystania zabiegów obróbki cieplnej. Jednakże, w literaturze brakuje opisu kompleksowego ujęcia wpływu parametrów obróbki cieplnej na zespół własności mechanicznych i elektrycznych drutów gat. 6101. W szczególności, w pracy zostały zaprezentowane wyniki badań eksperymentalnych, które ukazują możliwości sterowania na drodze doboru parametrów obróbki cieplnej własnościami drutów AlMgSi, pod kątem uzyskania jednocześnie wysokiej wytrzymałości na rozciąganie oraz wysokiej przewodności elektrycznej. Stąd też, główny nurt badawczy przedstawiony w artykule dotyczy określenia wpływu sekwencji umocnienia odkształceniowego i umocnienia wydzieleniowego na własności elektryczne i mechaniczne drutów z przewodowych stopów Al-Mg-Si.
EN
The hardened-precipitation type alloys AlMgSi grade 6101 of 0.5% Mg and 0.5% Si contents, are used for the construction of homogenous wires in overhead power lines. The suitability of these alloys lies in the characteristics of their electrical and mechanical properties within a wide range of heat treatment. This paper presents the test results of the artificial ageing parameters on the resistivity and tensile strength of wires made of AlMgSi alloy produced from wire rod of T4 state, manufactured with the use of Continuous Properzi technology
Artykuł dotyczy badań nad opracowaniem metody określania dopuszczalnej, długotrwałej temperatury pracy odpornych cieplnie drutów ze stopów aluminium. Do głównych dodatków stopowych stosowanych w tego typu materiałach zalicza się przede wszystkim Zr. Przewody wykorzystujące druty AlZr pozwalają podnieść obciążalność prądową linii przesyłowych oraz stanowią zabezpieczenie przed awariami elektroenergetycznymi typu Blackout. Przedstawiona w artykule metodyka umożliwia wyznaczenie odporności cieplnej drutów, która zdeterminowana jest przez maksymalny poziom spadku własności wytrzymałościowych oraz czas eksploatacji przewodu (np. 50 lat). Badaniu poddano materiały o zróżnicowanej zawartości dodatku cyrkonu w zakresie od 0,02 do 0,26 % Zr, które zostały wytworzone w przemysłowej linii Continuus Properzi w NPA Skawina.
EN
In this paper presents research on development methods for predict the permissible long-term operating temperature of heat resistant aluminium alloy wire. The main alloying element used in this type of materials is Zr. AlZr wires increase a current capacity of the power transmission conductor and they are a protective element against failures electricity systems type Blackout. Presented methodology enable to define the heat resistance of wires, which is determined by the maximum lost of tensile strength level and total lifetime of line (e.g., 50 years). Tests include materials which have different amount of Zr addition in range from 0.02 up to 0.26 mass %. All materials have been produced in industrial Continuus-Properzi line in NPA Skawina.
Niniejszy artykuł jest poświęcony określaniu współczynnika niezawodności dla napowietrznych przewodów linii energetycznych, które są szczególnie wrażliwe na oddziaływania atmosferyczne o charakterze losowym, a nawet stochastycznym. Analiza została przeprowadzona na podstawie istniejącego modelu teoretycznego i jego rozwiązania analitycznego, w którym uwzględniono losowe obciążenie szadzią całego przewodu. Modelowanie komputerowe zostało przeprowadzone za pomocą programu do obliczeń symbolicznych MAXIMA, w którym zrealizowano metodę symulacji Monle-Carlo do znalezienia pierwszych czterech momentów losowych naprężeń w linie oraz jej ugięć. Na ich podstawie dokonano wyznaczenia indeksu niezawodności celem weryfikacji projektu.
EN
This article is devoted to a determination of the reliability index for the overhead power lines, which are extremely sensitive to the variety of atmospheric uncertainty and even stochasticity. The analysis has been carried out on the basis of the existing analytical equation and its solution, where additionally uncertain is hoarfrost loading of the entire cable. Computer modeling was performed in the symbolic algebra package MAXIMA (freeware), where the Monte-Carlo simulation has been implemented. Statistical estimation of up to the first fourth probabilistic moments has been done for the cable stresses and deformations together with a verification of the probabilistic convergence of the method. The main results were used in further determination of the reliability index.
Tematyka artykułu dotyczy najnowszych zagadnień elektroenergetyki napowietrznej, związanej z opracowaniem nowych materiałów przewodzących posiadających niekonwencjonalne walory technologiczne i użytkowe. Stan obecny opiera się z jednej strony na tradycyjnych przewodach stalowo-aluminiowych, cechujących się szeregiem mankamentów, w drugiej zaś na nowoczesnych rozwiązaniach konstrukcyjnych wykorzystujących samonośne, wysokoprzewodzące oraz odporne cieplnie i reologicznie stopy aluminium. Między tymi rozwiązaniami istnieje pewna luka, w której przewody oparte na czystym aluminium są już niewystarczające, natomiast przewody z utwardzalnych wydzieleniowo stopów aluminium, chociaż pozwalają na uzyskanie znakomitych własności, to z uwagi na skomplikowane technologie wytwarzania są nieopłacalne ekonomicznie. Z powyższych powodów potrzebne są lekkie i odpowiednio wytrzymałe materiały dedykowane na osnowie aluminium, umożliwiające uproszczenie technologii ich przetwarzania na przewody. Preferowane są w tym obszarze nieutwardzalne wydzieleniowo stopy aluminium, wykorzystujące takie dodatki stopowe, jak: Fe, Si, Cu, Mg, Ti, B oraz pierwiastki ziem rzadkich. Odpowiednia kompozycja wymienionych pierwiastków oraz technologia uzyskiwania stopu i wyrobu (odlewanie, walcowanie i ciągnienie) stwarza potencjalne możliwości uzyskania drutów i przewodów o pożądanym przez elektroenergetykę zespole własności użytkowych. W ramach artykułu przeprowadzono wnikliwą analizę wpływu różnych pierwiastków na kształtowaniem się zespołu własności elektryczno-mechanicznych stopów aluminium.
EN
The paper discusses the most current issues of overhead power transmission relative to development of new conductive materials with unconventional technological and operational qualities. The present condition is based on the one hand on the traditional steel-aluminium conductors with their numerous weaknesses, and on the other hand on state of the art design solutions employing self-supporting, highly-conductive, and thermally and rheologically resistant aluminium alloys. There is a gap in between, where pure aluminium-based conductors are not sufficient anymore and conductors made of precipitation hardened aluminium alloys, which even if enabling to achieve perfect qualities, are not cost-effective enough because of their complex manufacturing technologies. For these reasons light and sufficiently strong materials are needed, dedicated on the basis of aluminium, and enabling simplified technologies of their processing into conductors. Here nonprecipitation hardened aluminium alloys are preferred, with such alloy additives as Fe, Si, Cu, Mg, Ti, B, and rare earth metals. Appropriate structure of these elements, as well as alloying and manufacturing (casting, rolling, and drawing) technology, potentially open special options of production of wires and conductors with an utility specification demanded by the power industry. The paper thoroughly analyses the impact of various elements on development of aluminium alloys' electrical and mechanical properties.
Zaprezentowano osprzęt nowoczesnego systemu średnich napięć z przewodami izolowanymi. Dokonano syntetycznej analizy problemów natury reologicznej, jakie pojawiają się podczas współpracy przewód - osprzęt opartej na literaturowej analizie zagadnienia. Waga problemu wynika z faktu, że zarówno osprzęt, jak i przewody wykonane są z aluminium i jego stopów, czyli materiałów o słabej odporności reologicznej. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że relaksacja naprężeń jest zjawiskiem występującym zawsze w układzie osprzęt-przewód. Zjawisko to prowadzi do obniżenia sił docisku, a poprzez to do spadku wartości sił wysuwania się przewodu z uchwytu, co grozi niebezpiecznym powiększeniem się zwisu przewodu. Przedstawiona w pracy analiza stanowi podstawę do przeprowadzenia badań procesu relaksacji sił w rzeczywistych układach przewód-osprzęt.
EN
The fittings of a modern middle voltage system with overhead conductors are presented in the paper. A complex analysis of rheological problems that appear during a conductor - fitting cooperation has been carried out based on a professional literature. The importance of a problem results from the fact that both fittings and conductors are made of aluminium and its alloys, i.e. materials of weak rheological resistance. Stress analysis was carried out showing that stress relaxation occurs always in the fittings - conductor system. This phenomenon leads to the decrease of press forces and, in a consequence, to the decrease of friction force values of conductor in clamp. It may lead to dangerous enlargement of a conductor's sag. The presented analysis is the basis to carry out investigation on press force relaxation in real fittings - conductor systems.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.