Wykorzystanie przez Pol-Am-Pack S.A. Oddział Huta Szkła „ORZESZE” w Orzeszu nowej instalacji do odzysku i uzdatniania stłuczki szklanej pozwoliło na znaczący wzrost wykorzystania stłuczki pochodzącej z selektywnej zbiórki odpadów w produkcji opakowań szklanych. Dzięki temu znacząco wzrosła ilość zagospodarowanych surowców wtórnych. Celem artykułu jest porównanie wytrzymałości mechanicznej opakowań szklanych przy różnych procentowych zawartościach stłuczki szklanej i przy wielu metodach ich uszlachetniania na gorąco i zimno. Rozważony będzie również aspekt technologiczny wpływu dodatku stłuczki szklanej na proces topienia szkła i redukcji surowców mineralnych stosowanych do sporządzania zestawu szklarskiego. Otrzymane wyniki wytrzymałościowe opakowań szklanych, produkowanych z różną zawartością procentową stłuczki w zestawie szklarskim, będą stanowić wytyczne do procesu produkcyjnego.
EN
Using a new recycling installation by Pol-Am-Pack S.A. The Glass Plant „ORZESZE” in Orzesze allows the possibility of increasing the amount of the consumption of glass cullet from selective waste sources in the production of glass containers. This step increases the possibilities of reusable waste management. The aim of the publication is a comparison of the mechanical resistance of glass containers at different percentage values of recycled culled material and different types of hot end and cold end coating. The technological aspect of the influence of recycled cullet on the melting process and the reduction of raw mineral materials in the glass batch preparation will also be considered. The achieved mechanical resistance results with a different cullet percentage content in the glass batch will be the base for the production process.
Nowadays, there is more pressure for recycling recourses used in industry. Glass perfectly fits in this trend by inventing more and more effective techniques producing glass and glass containers. Glass can be re-melted infinite amount of times. Comparing to aluminum and PET material glass has the best carbon footprint1. Besides invaluable ecological properties very important feature of glass is it's chemical neutrality and esthetic advantage. O-I leads the campaign called "GLASS IS LIFE". It's goal is to remind people what glass means for us, our and our children future. The customer's expectations are higher and higher. They demands lighter and more resistant containers. The shapes of containers are more and more complicated and sophisticated. Meeting their expectations there are used increasingly sophisticated production and design methods. Nevertheless glass is still a very difficult material and susceptible for damage.
PL
Obecnie kładziony coraz większy nacisk na używanie w przemyśle materiałów które w późniejszym czasie zostaną poddane recyklingowi. Szkło doskonale spełnia te wymagania, wprowadzane są coraz to efektywniejsze techniki produkcji szkła oraz opakowań szklanych. Szkło może być przerabiane nieskończoną ilość razy, co jest korzystne w porównaniu do aluminiowych opakowań lub z tworzyw sztucznych. Poza tym bezcenne są ekologiczne własności szkła - chemiczna neutralność oraz własności estetyczne. Oczekiwania klientów są coraz większe, wymagają lżejszych oraz bardziej odpornych opakowań. Kształty opakowań są coraz bardziej skomplikowane i wymyślne. Mimo postępu szkło jest nadal trudnym materiałem i podatnym na zniszczenie. Proces projektowania opakowania szklanego jest uzależniony od wielu czynników. Bardzo duże znaczenie w tym procesie odgrywa doświadczenie i znajomość już istniejących projektów. Jak praktycznie w każdej dziedzinie wykorzystywane są nowoczesne narzędzia do tworzenia wirtualnych modeli zarówno wyrobów jak i części formujących. Proces projektowania i wdrażania nowych opakowań jest długotrwały i dość kosztowny.
Mówiąc o recyklingu stłuczki szklanej, najczęściej myśli się o szkle opakowaniowym. Zbiera się je ze źródeł rozproszonych (tj. od społeczeństwa) w sposób selektywny (do pojemników w kolorze białym – szkło bezbarwne, zielonym – kolorowe tj. brązowe, zielone i inne). Związane jest to ze zobowiązaniami osiągnięcia odpowiednich poziomów odzysku i recyklingu opakowań szklanych.
Żadna z nowości wprowadzonych ostatnio na rynek opakowań szklanych nie umożliwia ich recyklingu. Jednak przyrost ilości stłuczki, szybszy niż wzrost jej jakości, jest problemem, który już w niedalekiej przyszłości może mieć spore znaczenie.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Odpady z opakowań szklanych, zbierane z podziałem na bezbarwne i kolorowe, osiągają około trzy razy wyższe ceny niż stłuczka z wymieszanych opakowań bezbarwnych i kolorowych. Ustawienie oddzielnych pojemników na szkło bezbarwne i kolorowe to najważniejsza reguła, która musi być przestrzegana przez każdego, kto chce zbudować efektywny system zbiórki szkła opakowaniowego.
Zebrane w systemach selektywnej zbiórki opakowania szklane można przetworzyć na nowe praktycznie w 100%. Jednak, aby było to możliwe, konieczne jest oddzielne zbieranie szkła bezbarwnego i kolorowego. Wynika to z faktu, iż przetapianie na nowe opakowania lub inne wyroby jest dziś praktycznie jedynym sposobem recyklingu szkła. Stłuczki ze zmieszanych bezbarwnych i kolorowych opakowań szklanych nie da się zastosować do produkcji opakowań bezbarwnych, co jest istotne, bo ok. 80% zamawianych w polskich hutach szkła opakowaniowego butelek i słoików to produkty ze szkła bezbarwnego.
Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, ustawa o obowiązku gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej to bez wątpienia ustawy, których celem nadrzędnym jest ochrona środowiska naturalnego. Ochrona zabezpieczająca środowisko naturalne przed zanieczyszczeniem go przez odpady powstające z opakowań.
Polska ma zaledwie 3 lata na zbudowanie systemu odzysku i recyklingu zużytych opakowań, który zapewni pełne wprowadzenie w życie dyrektyw unijnych oraz przepisów prawa polskiego w tym obszarze.
Opakowania szklane w 2002 r. stanowiły około 26% ogólnej masy opakowań (razem wprowadzono prawie 2,5 mln ton). Jeżeli chodzi o masę poddaną recyklingowi, opakowania szklane nie wypadają tak imponująco jak pozostałe grupy materiałowe - 15% wobec np. ponad 44% opakowań papierowych. W 2002 r. nie był to jednak wynik zły, ponieważ o 2% przekroczony został wymagany na ten rok poziom recyklingu. O ile w 2002 r. poziom zbiórki opakowań szklanych był wystarczający do zrealizowania celu, o tyle nad następnymi latami zaczynają pojawiać się czarne chmury.
W nawiązaniu do wcześniejszych artykułów, przedstawiających różne prawne wdrożenia Dyr. 94/62/EC w krajach członkowskich Unii, przedstawiamy jak bardzo szczegółowe mogą być przepisy w kraju, który nie był członkiem Unii, ale jednak zadbał swoimi prawnymi rozwiązaniami o ochronę środowiska w dziedzinie gospodarki odpadami.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Szkło jest materiałem znanym i wykorzystywanym przez człowieka od tysięcy lat. Jest to substancja, która powstaje przez schłodzenie stopionych w temperaturze 1300°C surowców naturalnych, przede wszystkim piasku kwarcowego, sody, dolomitu, wapienia itd. W Polsce w hutach szkło opakowaniowe produkowane jest z surowców pierwotnych lub stłuczki.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Praca nawiązuje do publikacji autora pt.: "Gospodarka zużytymi opakowaniami szklanymi" ("Gospodarka Materiałowa i Logistyka" 2/1999) i jest jej rozwinięciem problemowym, opartym na referacie autorskim pt.: "Perspektywy recyklingu opakowań szklanych w przekroju doświadczeń oraz tendencji krajowych i zagranicznych w zarządzaniu odpadami komunalnymi", przedstawionym na III Konferencji naukowo-szkoleniowej "Opakowania a ochrona środowiska". Arka Konsorcjum S.A., Poznań-Błażejewko 1999.
Recykling jest działaniem na rzecz poszanowania zasobów przyrodniczych i gospodarczego wykorzystania odpadów surowcowych. W gospodarce odpadami komunalnymi stałymi przejawia się on w trzech formach organizacji pozyskiwania surowców wtórnych: - gromadzenia rozdzielnego (segregacji) w miejscu wytworzenia, - selektywnej zbiórki poza miejscem wytworzenia, - skupu. Specyficzną odmianą recyklingu jest reusing, czyli ponowne zastosowanie użytkowe przedmiotów, traktowanych w miejscu ich zbywania jako odpady. W Polsce recykling traktowany jest marginalnie pod względem ekonomicznym i ekologicznym.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW