In this paper, the modeling results are presented of point emitter geometric parameters determining the dispersion of dust pollution in the atmospheric air and finally also dustfall. The parameters include: the height and diameter of the emitter. Using the maps generated by “Ek100w” programme of Atmoterm company from Opole, Poland, an analysis of the PM10 dustfall value distribution on the analyzed area has been made. Fraction of dust - PM10 - was emitted from emitters of various working parameters. Three situations were analyzed: emission from a one-family (detached) building, from and industrial plant and from a power plant. Different heights and diameters for the above cases were analyzed. What results from the work, is that the mentioned parameters have a significant influence on the value of dustfall on the area surface at different distances from the emitter. With the increase of the height and diameter of the emitter, the values of dustfall decrease. The distance of the maximal values occurrence also increases. Results of similar analysis and available tools allow to design emission in practice, and thus allow a maximal limitation of ambient concentration of pollution and dustfall in areas especially exposed to industrial and superficial emission.
PL
W artykule zaprezentowano wyniki modelowania parametrów geometrycznych emitora punktowego determinujących rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, a w konsekwencji również opad pyłu. Do parametrów tych należą: wysokość i średnica emitora. Korzystając z map wygenerowanych przez program Ek100w firmy Atmoterm z Opola, przeprowadzono analizę rozkładu wartości opadu pyłu PM10 na analizowanym obszarze. Frakcja PM10 emitowana była z emitorów o różnych parametrach roboczych. Analizowano 3 sytuacje: emisję z gospodarstwa jednorodzinnego, z zakładu przemysłowego oraz z elektrociepłowni. Dla tych przypadków rozpatrywano różne wysokości i średnice emitora. Z artykułu wynika, że wymienione parametry mają znaczny wpływ na ilość pyłu osadzającego się na powierzchni gruntu w różnych odległościach od emitora. Wyniki podobnych analiz oraz dostępne narzędzia pozwalają na projektowanie emisji w praktyce, a tym samym maksymalne ograniczanie imisji oraz opadu zanieczyszczeń na terenach szczególnie narażonych na emisję przemysłową oraz niską emisję.
W ramach projektu badawczego sprawdzono porównywalność wyników otrzymanych przy wykorzystaniu dwóch odmiennych metod wyznaczania ilości depozycji pyłowej. Porównano wyniki opadu pyłu uzyskane przy użyciu płytek mierniczych powleczonych substancją lepiącą oraz mierników Bergerhoffa (metoda naczyniowa). Określono ilość depozycji cząstek stałych z uwzględnieniem ich składu chemicznego (Zn, Pb, Ni, Cd, Cu). Skład chemiczny oznaczono z wykorzystaniem atomowej spektrometrii absorpcyjnej. Pomiary realizowano w okresie 5 miesięcy. Stwierdzono, że rezultaty otrzymane obiema metodami charakteryzują się istotnymi różnicami statystycznymi. Potwierdzono tezę, że użycie płytek mierniczych sprawdza się przy pogodzie bezdeszczowej i pozwala uchwycić głównie suchy opad pyłu, natomiast metoda naczyniowa jest ukierunkowana raczej na depozycję mokrą. Złożono postulat, aby przy określaniu ilości całkowitej depozycji atmosferycznej stosować metodę separacyjną - opartą na mierniku umożliwiającym jednoczesny, lecz odrębny pomiar ilości mokrej i suchej depozycji pyłu.
EN
The research project examined the comparability of results obtained using two different methods for estimating the deposition of dust. The results of dust deposition obtained using vaseline plates and Bergerhoff’s meters (vessel method) were compared. The level of solid particles deposition with the consideration of their chemical composition (Zn, Pb, Ni, Cd, Cu) were determined. In order to determine the chemical composition of dust, Atomic Absorption Spectrometry was used. Measurements were conducted in periods of five months. It was found, that the results obtained by both methods are characterized by significant statistical differences. It has been confirmed that use of the vaseline plates for dry dust deposition measurements is more appropriate during rainless weather, on the other hand the vessel method is rather designated for wet deposition measurements. It has been proposed that for sake of determination of the total atmospheric deposition, one shall use the separation method based on the meter that allows simultaneous but separate measurement of the wet and dry deposition of the dust.
W procesach detekcji zanieczyszczeń powietrza istotną rolę odgrywa określenie skali opadu i składu chemicznego cząstek deponujących z atmosfery. W ramach prowadzonego projektu badawczego (2010-2011) określono wielkość depozycji cząstek stałych z uwzględnieniem ich składu chemicznego (Zn, Pb, Ni, Cd, Cu, Cr). Pomiary realizowano w okresach chłodnego i ciepłego półrocza na obszarze zabudowy wiejskiej oraz na terenie pól uprawnych przylegających do wsi. W badaniach zastosowano metodę pomiaru opadu pyłu przy użyciu płytek mierniczych powleczonych substancją lepiącą. W celu określenia składu chemicznego pyłu wykorzystano atomową spektrometrię absorpcyjną. Stwierdzono, że jakość powietrza na obszarze wiejskim determinowana jest oddziaływaniem źródeł lokalnych (niezorganizowana emisja z gospodarstw domowych i rolnicza), a ilość toksykantów wzbogacających środowisko zależy od cyklicznych okresów stanów pogodowych, charakterystycznych dla klimatu umiarkowanego. Wykazano, że wielkość depozycji i obecność metali ciężkich w pyle powodują wyraźną degradację środowiska, a jakość powietrza pozostaje na poziomie niezadowalającym. Podkreślono potrzebę rozwinięcia sieci monitoringu powietrza na tereny wiejskie.
EN
Determining the scale of the dust deposition and the chemical composition of particles depositing from the atmosphere is crucial importance to the process of air pollution detection. In the course of research project (2010-2011), the level of solid particles deposition with the consideration of their chemical composition (Zn, Pb, Ni, Cd, Cu, Cr) were determined. Measurements were conducted in periods of the cool and warm half year in the area of rural settlements and at the site of plantation fields adjacent to the village. In the research the method of measuring dust deposition with the help of measuring plates coated with adhesive: vaseline plates was applied. In order to determine the chemical composition of dust, Atomic Absorption Spectrometry was used. Air quality in rural areas is determined mostly by the influence of the local sources (agricultural and uncontrolled emission) and that the quantity of toxicants enriching the environment depends on cyclical weather states periods characteristic for the temperate climate. Size of the deposition and the presence of heavy metals in dust caused the distinct environmental decay, and the quality of air is not at a satisfactory level. A need of developing the net of the monitoring of air for the countryside was emphasized.
Działalność kopalni i zakładów przeróbczych węgla kamiennego prowadzi do powstawania składowisk, najczęściej nadpoziomowych, na których są deponowane odpady poeksploatacyjne i poprodukcyjne. Najczęściej są to odpady w postaci skały płonnej oraz odpady ze wzbogacania i flotacji węgla. Niektóre składowiska odpadów zawierają znaczne ilości mułu węglowego, który może być obecnie powtórnie wykorzystany. Odpady pogórnicze składowane bezpośrednio na powierzchni terenu podlegają procesom erozji fizycznej oraz chemicznej, stając się źródłem zanieczyszczenia dla otaczającego je środowiska gruntowego i wodnego. W odpadach węglowych występują domieszki różnych minerałów i metali ciężkich. Jednym z pierwiastków obecnych w węglach jest rtęć. Rtęć zawarta w odpadach na skutek przemian chemicznych (zakwaszenie środowiska) może zostać wyługowana i rozprzestrzeniać się drogą wodną lub przemieszczać się poprzez transport pyłów w powietrzu. Rtęć związana w środowisku glebowym pochodzi w znacznym stopniu z przemysłowych ognisk zanieczyszczeń, wśród których mogą znajdować się zakłady wydobywczo-przeróbcze węgla kamiennego. W pracy przedstawiono wybrane wyniki badań zanieczyszczenia gleb rtęcią w otoczeniu nieczynnej obecnie kopalni „Siersza” w Trzebini. Produkcja węgla kamiennego pozostawiła na tym terenie szereg obiektów w postaci różnych strukturalnie i wiekowo składowisk (hałd) odpadów pogórniczych oraz innych obiektów infrastruktury technicznej (magistrale transportowe, szyby wydobywcze, instalacje przeróbcze). Odpady te gromadzone były w tym rejonie od kilkudziesięciu lat. Niektóre z nich zdążyły się już wkomponować w krajobraz na drodze naturalnej rekultywacji. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono znaczne zróżnicowanie zawartości rtęci w badanych gruntach. Średni poziom ogólnego zanieczyszczenia rtęcią badanych gruntów był wyraźnie podwyższony w stosunku do lokalnego tła geochemicznego rtęci obserwowanego dla okolic Trzebini. Wykonane badania dowiodły, że zanieczyszczenie rtęcią w rejonie kopalni węglowej jest widoczne, nie obserwuje się jednak przekroczenia wartości dopuszczalnych rtęci w glebach. Rtęć obecna w gruntach w rejonie badań pochodzi również z innych źródeł (bliższych i dalszych), jak np. elektrociepłownie i konwencjonalne elektrownie na paliwo węglowe.
EN
Operation of coal mines and coal processing plants leads to the formation of waste disposal sites, frequently above the ground, where post-mining waste and post-processing waste is deposited. This is largely barren rock waste and waste resulting from coal cleaning and flotation. Some of the waste disposal sites contain significant amounts of coal silt which may be now used again. Post-mining waste deposited directly on the ground is subject to physical and chemical erosion thus becoming a source of contamination for the surrounding soil and water environment. Coal waste contains various minerals and heavy metals. Mercury is one of the elements present in coal. Due to chemical changes (environmental acidification) mercury from the waste may be leached and dispersed via water or airborne with dust. Mercury bound in the soil largely comes from sources of industrial pollution such as coal mines and coal processing plants. The paper presents selected results from research on soil contamination with mercury in the vicinity of the closed down “Siersza” coal mine in Trzebinia. There are various remains of coal production in the area including mine spoil heaps of different structure and age. This waste was deposited there for tens of years. Some of the spoil heaps have already managed to blend in with the environment by way of natural reclaim. In the course of the conducted research it was found that there are significant differences in mercury content in the investigated soils. The average level of soil contamination with mercury was clearly higher than in the local mercury geochemical background in the vicinity of Trzebinia. The conducted research has proved that although mercury contamination in the vicinity of the mine is visible it does not exceed the standards allowed in soils. Mercury in soil in the investigated sites also comes from different sources (closer and further) such as for instance thermoelectric power stations and conventional coal burning power stations.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rtęć związana w środowisku glebowym pochodzi w znacznym stopniu z przemysłowych ognisk zanieczyszczeń, wśród których dominują procesy spalania różnego rodzaju paliw konwencjonalnych. W pracy przedstawiono wyniki badań zanieczyszczenia rtęcią gleb w otoczeniu konwencjonalnej elektrowni na paliwo węglowe. Opróbowano tereny położone wokół jednej z najstarszych polskich elektrowni "Siersza". Elektrownia ta przez wiele lat wykorzystywała niskogatunkowe zasiarczone węgle z pobliskiej kopalni "Siersza". W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że podwyższony poziom rtęci występuje w próbkach pobieranych na kierunkach zgodnych z lokalnymi kierunkami wiatrów, w strefach oddalonych od emitora co najmniej 2 - 3 km. Bezpośrednio w pobliżu emitorów elektrowni zanieczyszczenie rtęcią było niewielkie. Poziom ogólnego zanieczyszczenia rtęcią badanych gruntów nie przekracza wartości dopuszczalnych. Wykonane badania udowodniły że zanieczyszczenie rtęcią wokół elektrowni węglowej jakkolwiek jest wyraźnie widoczne, to jednak nie obserwuje się przekroczenia wartości dopuszczalnych zawartości rtęci w glebach. Wyniki badań nie potwierdzają więc niektórych sugestii literaturowych o znacznym zanieczyszczeniu rtęcią w wyniku emisji spalin z elektrowni opalanych węglem kamiennym.
EN
Mercury, bounded in soil, comes in considerable grade from industrial sources, among which the firing processes of different kinds of conventional fuels predominate. The paper presents the results of investigations soils contamination by mercury in surroundings of conventional coal-based power station. The investigation covered the area around the one of the oldest Polish power stations "Siersza ". For many years this power station was using poor-quality coals from neighbouring coal mine "Siersza ". As a result of research it was found that the increased concentration of mercury appears in soil samples taken from the places laying on directions compatible with local directions of the winds, and at least 2-3 km distant from emitters. In the immediate proximity of the power station's emitters, the mercury pollution was small. General pollution level of examined soils by mercury does not exceed the admissible values. The research proved that around that power station the contamination by mercury was noticeable, however the mercury content in soil exceeding the permissible standards was not observed. The results of investigations do not confirm therefore some literature suggestion about considerable contamination by mercury resulting from flue gas emissions from coal-based power stations.
Wschodnie tereny Polski to obszary cenne przyrodniczo zarówno w skali kraju, jak I Europy. Należy do nich dolina środkowego Bugu, objęta ochroną jako Park Krajobrazowy. W pracy podjęto próbę oceny zanieczyszczenia środowiska metalami ciężkimi na terenie Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu". Badano zawartość metali w opadających pyłach, glebie i mniszku lekarskim (Taraxacum officinale Webb.) w pięciu miejscowościach położonych na terenie parku. Nie odnotowano przekroczeń dopuszczalnych norm średnich rocznych wartości opadu pyłu, ołowiu i kadmu na terenie Parku, chociaż lokalnie w Janowie Podlaskim stwierdzono podwyższony w stosunku do norm opad ołowiu. Zawartość metali w glebach odpowiadała "0" stopniowi zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi. Przy odczynie badanych gleb ok. pH 6-7, niewielkich stężeniach metali w glebie, pierwiastki: Cd i Pb gromadzą się w mniszku lekarskim w ilościach śladowych. Wyniki badań wskazują, że na terenie parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" nie występują zagrożenia ze strony metali ciężkich.
EN
The eastern area of Poland is the land of great natural worth both on a country and Europe's scale. This area encompasses the valley of the middle-Bug river that is preserved as the Landscape Park. In this research an attempt was undertaken to assess the heavy metal pollution of the environment in the area of the Landscape Park named "The Podlasie Ravine of the Bug River". The level of heavy metals in falling dust, soil, and Dandelion (Taraxacum officinale Webb.) was being examined in the five localities, situated in the area of the Park. The research showed that none of the mean permissible standard values of the falling dust, Pb and Cd were outreached; however, it was observed that the fall of Pb was locally higher in relation to the standard Pb fall values in Janów Podlaski. The concentration level of the elements in the soil equaled the "0" degree of heavy metal pollution of the soils. In the circumstances of the reaction soil about pH 6-7 and low concentrations of the metals in the soil the Cd, Pb elements accumulate in Dandelion in trace quantities. The obtained results indicate that there is no threat whatsoever existing in the shape of the heavy metals in the area of the Lanscape Park "The Podlasie Ravine of the Bug River".
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.