Współczesne rolnictwo stawiające automatyzację i mechanizację na jednym z pierwszych miejsc wymaga rozpoznania jak największej ilości parametrów eksploatacyjnych w czasie rzeczywistym. Celem badań był pomiar oraz określenie przestrzennej zmienności podstawowych parametrów eksploatacyjnych (opór roboczy) agregatu składającego się z ciągnika i głębosza biernego. Zastosowany system pomiarowy umożliwił precyzyjne wyznaczenie podstawowych wielkości eksploatacyjnych w czasie rzeczywistym natomiast integracja z GPS pozwoliła na przestrzenną wizualizację mierzonych wielkości umiejscawiając uzyskane wartości w określonym miejscu pola.
EN
Since contemporary agricultural operations place automation and mechanization as one of the priorities, they require a sufficient knowledge of possibly largest operational parameters in real time. The purpose of research was to determine spatial variation of the basic operational parameters (working resistance) in the unit comprising a tractor and a passive subsoiler. The applied measuring system made it possible to precisely determine basic operational values in real time, while an integration with GPS allowed to provide spatial visualization of the measured parameters, placing the obtained values in particular locations of the field.
Results of tests on working resistance of cultivation units and cultivation and sowing units used in various systems of soil cultivation. The objective of the paper was to determine the impact of speed of cultivation units and cultivation and sowing units on working resistance including diversity of previous cultivation systems. Properties of soil on the analysed fields, where different cultivation system was used, was characterised with the use of physical and mechanical properties of soil such as: moisture, compactness and maximum shear stress. Working resistance was determined for: a stiff tine cultivator, a disc harrow and a cultivation and sowing unit used in the direct sowing technology. Working depth was determined for all units as equal to 0.05 m. Measurements of working resistance were carried out with the use of two tractors connected with a haul, where strain gauge force transducer was mounted. Significant impact of the used unit and working speed was determined, whereas no impact of the previous soil cultivation system on the measured working resistance was reported.
PL
Przedstawiono wyniki badań oporów roboczych agregatów uprawowych i uprawowo-siewnych stosowanych w zróżnicowanych systemach uprawy gleby. Celem badań było wyznaczenie wpływu prędkości agregatów uprawowych i uprawowo-siewnych na opory robocze z uwzględnieniem zróżnicowania systemów upraw poprzedzających. Właściwości gleby na analizowanych poletkach, na których stosowano odmienny system uprawy scharakteryzowano za pomocą wybranych właściwości fizyczno-mechanicznych gleby takich jak: wilgotność, zwięzłość oraz maksymalne naprężenia ścinające. Wyznaczono opory robocze dla: kultywatora o zębach sztywnych, brony talerzowej oraz agregatu uprawowo-siewnego stosowanego w technologii siewu bezpośredniego. Głębokość roboczą ustalono dla wszystkich agregatów równą 0,05 m. Pomiary oporów roboczych wykonano przy pomocy dwóch ciągników połączonych holem, w którym zamontowano tensometryczny przetwornik siły. Stwierdzono istotny wpływ zastosowanego agregatu i prędkości roboczej, nie stwierdzono natomiast wpływu poprzedzającego systemu uprawy gleby na zmierzony opór roboczy.
Postęp techniczny wymusza (umożliwia) rozwój wysublimowanych technologii produkcji rolniczej, które poprzez swoją innowacyjność i efektywność prowadzą do lepszego wykorzystania potencjału produkcyjnego gleby. W pracy starano się określić powiązania pomiędzy czynnikami agrotechnicznymi i eksploatacyjnymi a wielkością i jakością plonu ziemniaków. W szczególności dotyczy to nakładów energetycznych ponoszonych na uprawę podstawową oraz jej selektywność wynikającą z mozaikowatości gleby. Dlatego celem badań było przestrzenne określenie wpływu mozaikowatości gleby na wybrane parametry eksploatacyjne agregatu przekładające się na nakład energetyczny uprawy gleby a w efekcie na wielkość i właściwości plonu ziemniaków oraz możliwości technologicznego zróżnicowania uprawy gleby na podstawie map aplikacyjnych sporządzonych narzędziem wzorcowym. Stosowano dwa systemy regulacji głębokości roboczej głębosza: a) kopiujący sytemu regulacji głębokości roboczej głębosza, określono nakład energetyczny wyrażony w bezpośrednich nośnikach energii tworząc mapę cyfrową energochłonności pola, b) siłowy system regulacji głębokości pracy narzędzia, identyfikacja podeszwy płużnej z uwzględnieniem zmienności przestrzennej w obrębie pól, na których przeprowadzano doświadczenie. Badania przeprowadzono w ciągu technologicznym towarowej uprawy ziemniaków (178 ha), których plon oceniano z punktu widzenia cech ilościowo-jakościowych. Stwierdzono istotny związek pomiędzy zwięzłością gleby a oporem roboczym narzędzia wzorcowego pozwalający na wyodrębnienie obszarów w obrębie powierzchni danego pola, które wymagają szczególnego potraktowania w czasie uprawy podstawowej. Odnotowano, że istnieje możliwość wyznaczenia w obrębie danego areału przestrzennego zróżnicowania nakładu energetycznego odzwierciedlającego mozaikowatość eksploatacyjną gleby. Zaobserwowano zregionalizowane związki pomiędzy wybranymi właściwościami fizycznymi bulw a zwięzłością gleby i oporem roboczym agregatu. Uznano że nie jest możliwy selektywny zbór z uwagi na rzędową technologię produkcji ziemniaków i strukturę mozaikowatości przestrzennego rozmieszczenia wyekstrahowanych obszarów. Wykorzystanie siłowego systemu regulacji głębokości pracy narzędzia daje wiarygodne wyniki w identyfikacji podeszwy płużnej potwierdzone penetrometrem stożkowym, co w powiązaniu z plonem pozwala skutecznie eliminować obszary pola o niekorzystnych parametrach.
EN
Technological progress extorts (allows) developing refined agricultural production technologies, leading to better utilisation of soil production potential through their innovative character and efficiency. The work attempts to specify the relations between agrotechnical and operating factors, and potato crop volume and quality. In particular, this applies to energy expenditures related to basic cultivation, and its selectivity resulting from soil mosaicity. Therefore, the purpose of the research was to carry out spatial determination of soil mosaicity impact on selected operating parameters of the unit translating into energy expenditure related to soil cultivation, and as a result into the volume and characteristics of potato crop and possibilities of technological soil cultivation diversification, carried out on the basis of application maps prepared using a standard tool. Two adjustment systems for subsoiling machine working depth were employed: a) copying adjustment system for subsoiling machine working depth - the researchers determined energy expenditure expressed in direct energy carriers, by way of creating a digital map of field energy consumption level, b) force adjustment system for tool working depth - plough soil identification taking into account spatial variability in fields, where the experiment was carried out. The studies were carried out in commercial potato growing process line (178 ha), and the obtained crop was evaluated from the point of view of quantitative and qualitative characteristics. The researchers observed significant relationship between soil compactness and standard tool working resistance allowing to separate areas within the surface of a given field, which would require special treatment during basic cultivation. It was noted that, within a given acreage, there was a possibility to determine spatial diversification of energy expenditure corresponding to working mosaicity of soil. The research allowed to observe regionalised relations between selected physical properties of tubers and soil compactness and the unit working resistance. It has been found that selective harvest is not possible due to row potato production technology and mosaicity structure of spatial layout of extracted areas. Using the force adjustment system for tool working depth gives reliable results in plough soil identification, confirmed by cone penetrometer. This combined with crop allows to effectively eliminate field areas characterised by unfavourable parameters.
Celem badań było określenie wpływu zanieczyszczenia elementów roboczych głębosza na wybrane parametry eksploatacyjne agregatu. Zakres badań obejmował pomiar wybranych parametrów agregatu przy trzech wariantach zanieczyszczenia elementów roboczych głębosza sznurkami z tworzywa sztucznego. Odnotowano istotny wzrost siły oporu roboczego narzędzia oraz zużycia paliwa przez ciągnik proporcjonalnie do wielkości zanieczyszczenia elementów roboczych głębosza.
EN
The aim of tests was to determine the impact of the pollution of working elements of the chisel on selected operating parameters of the unit. The scope of tests encompassed the measurement of selected parameters of the unit with three variants of pollution of working elements of the chisel with plastic ropes. A significant increase of the force of working resistance of the tool and consumption of fuel by the tractor proportionally to the quantity of pollution of working elements of the chisel was identified.
Współczesne rolnictwo stawiające automatyzację i mechanizację na jednym z pierwszych miejsc wymaga rozpoznania jak największej ilości parametrów eksploatacyjnych w czasie rzeczywistym. Celem badań był pomiar oraz określenie przestrzennej zmienności podstawowych parametrów eksploatacyjnych (opór roboczy, poślizg kół napędowych ciągnika, głębokość pracy narzędzia) agregatu składającego się z ciągnika i głębosza biernego. Zastosowany system pomiarowy umożliwił precyzyjne wyznaczenie podstawowych wielkości eksploatacyjnych w czasie rzeczywistym natomiast integracja z GPS pozwoliła na przestrzenną wizualizację mierzonych wielkości umiejscawiając uzyskane wartości w określonym miejscu pola.
EN
Since contemporary agricultural operations place automation and mechanization as one of the priorities, they require a sufficient knowledge of possibly largest operational parameters in real time. The purpose of research was to determine spatial variation of the basic operational parameters (working resistance, tractor drive wheel slippage, working depth of cultivating tool) in the unit comprising a tractor and a passive subsoiler (v-ripper). The applied measuring system made it possible to precisely determine basic operational values in real time, while an integration with GPS allowed to provide spatial visualization of the measured parameters, placing the obtained values in particular locations of the field.
Opór roboczy jest jednym z najważniejszych parametrów eksploatacyjnych wpływających w sposób bezpośredni na pracę agregatów ciągnikowych. Do pomiaru roboczego narzędzi najczęściej używa się powszechnie czujniki tensometryczne wymagające okresowej kalibracji. Celem badań była budowa układu kalibrującego czujniki tensometryczne wyposażonego w elektrohydrauliczne czujniki sił zintegrowane z komputerem. Uzyskano dużą powtarzalność wyników przy wyznaczaniu charakterystyk czujników tensometrycznych.
EN
Working resistance is one of the most important operating parameters directly affecting work of tractor units. Strain gauges requiring periodical calibration are commonly and most often used for tool working measurements. The purpose of the research was to construct strain gauge calibrating system equipped with electro-hydraulic force sensors integrated with computer. High result repeatability was achieved when determining strain gauge characteristics.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyniki empirycznych badań modelowych oporu roboczego stawianego przez glebę zębom głębosza rotacyjnego w zależności od ich kształtu. Wykazano istotny wpływ kształtu elementu roboczego na wartość momentu napędowego i przebieg momentu oporu podczas pracy poszczególnych zębów. Najkorzystniejsze wyniki otrzymano przy elementach roboczych spiralnych, podczas gdy największe wartości momentu wystąpiły przy prostoliniowych elementach roboczych. Otrzymane wyniki mogą być podstawą do doboru elementów roboczych rotacyjnych spulchniaczy do głębokiej uprawy gleby.
EN
The moment of soil resistance towrotars rotary subsoiler working elements of different shape, was analysed. Paper presented the results of model empirical investigation on working resistance of the soiI towards the rotary subsoiler tines, depending on their shape. Significant effects of the shape of working element on the value of driving torque and the course of resistance moment at operation of particular tines, were revealed. The most advantageous results were achieved for spiral working elements, whereas the highest values of the moments occured at rectilinear working elements. Obtained results may be a basis to select the working elements to rotary subsoilers for deep soil tillage.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono metodykę pomiaru oporów roboczych maszyn. Opisano urządzenia skonstruowane do tego celu w Katedrze Mechanizacji Prac Leśnych. Do pomiarów oporów elementów roboczych maszyn zastosowano urządzenie tensometryczne. Urządzenie to mierzy siły oporu działające na element roboczy w dwóch kierunkach: poziomym i pionowym. Zwięzłość gleby określono przy pomocy penetrometru stożkowego. Dla ujednolicenia warunków kolejnych pomiarów (prędkość wciskania stożka) penetrometr wyposażono w napęd elektryczny. Zastosowano silnik prądu stałego, zasilany z akumulatora (12V 60Ah). Silnik posiadał dwa uzwojenia stojana pozwalające na uzyskanie dwóch prędkości obrotowych. Prędkość mniejszą wykorzystano do wciskania stożka - po miar; prędkość większą-powrót. Rejestrację mierzonych wartości siły dokonano przy pomocy mikroprocesorowego interfejsu pomiarowego AL154DA06. Uzyskane wyniki pomiarowe mogą być wykorzystane jako dane wyjściowe przy analizie współpracy różnych ciągników z kultywatorem grzędowym jak również mogą stanowić dane dla modeli empirycznych, opisujących pracę łapy kultywatora oraz być pomocne w pracach konstrukcyjnych kultywatorów. W artykule przedstawiono wyniki badań kultywatora grzędowego firmy Egedal.
EN
Method of draft measurement of nursery machines was presented. The device used for draft measurement of the machines operating elements was made in the Department of Forest Works Mechanisation. It allows measurement of forces acting on the tillage element in two planes (longitudinal and vertical). Machinery draft was also determined by measurement of the pulling force during hauling the aggregate by another tractor. Output signals from strain gauges both from the measuring frame and from the rope were amplified and recorded in APEK AL 154 interface and transferred into PC. The penetrometer was powered by electric motor. The statistical analysis of data was done using personal computer, employed the Statistica. To study the combined effect of penetration resistance and moisture content on the resulting horizontal and vertical forces models were developed. This paper presents the results of measurements for cultivator claw and the force distribution in the aggregate.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na podstawie analizy wariancji stwierdzono istotny wpływ wszystkich czynników głównych (prędkość ruchu, wielkość rozstawienia zębów, rodzaj nakładki). Jednocześnie test wpływu poziomu poszczególnych czynników na wartość oporu okazał się statystycznie istotny, poza wpływem rozstawienia elementów roboczych na poziomie pierwszym i drugim.
EN
Paper presented the results of experimental studies on the subsoiler working resistance as affected by the shape and spacing of the tines and the ground speed of the implement. Analysis of variance showed a significant influence of all studied factors (tine shape and spacing, ground speed of subsoiler). It was found that the effects of particular factor's level were also significant, except the effect of tine spacing at the first and second levels.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono przebieg i wyniki badań zespołów roboczych do jedno- i dwuwarstwowej orki. Porównawczym badaniom polowym poddano: klasyczny korpus płużny pracujący samodzielnie lub z pogłębiaczem i nowy zespół roboczy składający się z zęba i korpusu. Zakres badań obejmował pomiary oporów roboczych poszczególnych zespołów i ich głównych elementów składowych. Stwierdzono. że orka dwuwarstwowa obejmująca głębokie spulchnianie i płytkie odwracanie gleby wykazuje niższe opory robocze od głębokiej orki jednowarstwowej. a opór poszczególnych elementów roboczych zależy głównie od kolejności ich pracy.
EN
The course and results oj research of the working sets for one- or two-layer ploughing are presented in the article. To the comparison testing subjected were: the classic plough body working alone or with subsoiler and the new working set consisting of a tine and a body. The testing range included the measurements of working resistances of each set and resistances ofj their main components. It was stated that the two-layer ploughing, which included deep loosening and shallow turning the soil over, shows lower working resistances than those of one-layer ploughing, and that the resistances of individual working elements depend mainly on the sequence of their work.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.