W publikacji przedstawiono zagadnienia związane z odpornością materiałów na czynniki środowiska, obejmujące zespół warunków atmosferycznych oraz biosfery. Obszary te stanowią od wielu lat problematykę badawczą zespołu pracowników Katedry Technologii Chemicznej i Chemii Polimerów Wydziału Chemii Uniwersytetu Opolskiego, w ramach której prowadzone są badania foto-, termio biodegradacji materiałów, głównie polimerowych. Kompleksowość takich badań pozwala na określenie czasu użytkowania wyrobów wytworzonych z badanych materiałów w warunkach potencjalnego obszaru ich zastosowań. Rosnące zainteresowanie otrzymywaniem i produkcją nowego typu materiałów wynika z ich zastosowania do wytwarzania różnorodnych, użytecznych wyrobów eksploatowanych w różnych warunkach. Warunki te, w zależności od rodzaju, intensywności i czasu oddziaływania, wywołują wielorakie zmiany w materiale, które z kolei wywierają wpływ na jego właściwości użytkowe. Dlatego przy opracowywaniu nowych materiałów istotna jest wiedza odnośnie do kierunków ich zastosowania i warunków eksploatacji wraz z nieodłączną potrzebą określania użyteczności w planowanym zakresie. Zagadnienie to ma szczególne znaczenie w przypadku materiałów, w tym materiałów polimerowych, eksploatowanych na zewnątrz pomieszczeń.
EN
This work presents fundamental aspects of material resistance to environmental conditions, including number of atmospheric conditions and biosphere. These areas for many years have been important research topics in the Division of Chemical Technology and Polymer Chemistry of the Faculty of Chemistry, Opole University – the research involves studies on photo-, thermo- and biodegradation of materials, mainly polymer materials. The complexity of such studies allows to determine lifetime of products manufactured from studied materials under the conditions corresponding to their potential area of application. The growing interest in obtaining and manufacturing new types of materials is a result of their application for manufacturing of various, useful products exploited under various conditions. These conditions, depending on their type, intensity and exposure time, cause diverse changes in the material, and that in turn affects its functional properties. Therefore, the knowledge about material applications and exploitation conditions combined with the essential need to specify their functionality in intended range is crucial in developing new materials. This issue is especially important for materials, including polymeric materials, exploited outdoors.
The aim of the research was to determine the effect of modification of wood and water-based lacquer with ultra-fine zinc white on colour durability of birch and walnut veneer exposed to light. The research was carried out using methods of accelerated ageing tests consisting in exposure of birch and walnut wood surface to xenon lamp light. It was proved that the use of ultra-fine zinc white in lacquer made it possible to obtain furniture elements of high lightfastness. On the basis of conducted research it may be stated that the changes of birch wood colour is caused mainly by ultra-violet light, whereas the change of walnut wood colour is caused by light and visible light.
PL
Celem badań było określenie wpływu nanocząsteczek bieli cynkowej na poprawę trwałości barwy okleiny brzozowej oraz orzechowej eksponowanych na działanie światła. Zakres badań obejmował ustalenie wpływu nasycania drewna wodną dyspersją tlenku cynku (ZnO) oraz zabezpieczania drewna za pomocą lakieru wodorozcieńczalnego z dodatkiem tlenku cynku na zmianę barwy pod wpływem światła. Badania prowadzono metodą przyspieszonych testów starzeniowych, polegających na naświetlaniu powierzchni drewna światłem lampy ksenonowej. Stwierdzono, że zmiana barwy nieuszlachetnionej okleiny brzozowej w głównej mierze jest determinowana działaniem światła ultrafioletowego, natomiast na zmianę barwy orzecha włoskiego wpływa zarówno światło ultrafioletowe jak i światło widzialne.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu ilości oraz rozmiarów nanocząstek ditlenku tytanu dodanych do lakieru wodorozcieńczalnego na zmianę barwy okleiny brzozowej pod wpływem światła. Badania prowadzono metodą przyspieszonych testów starzeniowych, polegających na naświetlaniu powierzchni światłem lampy ksenonowej. Wykazano, że stosując mikrotonizowaną biel tytanową w lakierze można uzyskać elementy meblowe o dużej odporności na światło.
EN
The aim of this study was to determine the influence of ultra-fine titanium dioxide added to water-based lacquer on the change of birch veneer colour caused by the light. The scope of the research included determination of the influence of light type on photochemical changes occurring in wood after irradiation, determination of effect of the size and percentage share of titanium dioxide nanoparticles added to the lacquer on the colour change of finished natural veneers caused by light. It was observed that a too high share of titanium dioxide in the lacquer may cause whitening of the lacquer coating thus blur the wood design.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
We have examined the photo-stability of acid dyes, derivatives of 1-phenyl-3-methylpyrazol-5-one, in polyamide fibres, including the relationship between the dye’s structure and photo-stability. The part played by the substituents in diazo components was assessed, especially those in ortho positions to azo bonds. It has been found that the photo-destruction of dyes in polyamide fibres proceeds according to the mechanism of photo-oxidation. The light fastness of dyeings depends on the electron density of the azo bond (reaction centre). Some substituents in ortho positions to the azo bond increase the dye’s photo-stability.
PL
Przeprowadzono badania dotyczące fotostabilności na włóknach poliamidowych barwników kwasowych pochodnych 1-fenylo-3-metylopirazol-5-onu. Badania dotyczyły zależności pomiędzy budową a fotostabilnością barwników. Zbadano rolę podstawników, znajdujących się w składniku czynnym ze szczególnym uwzględnieniem podstawników, znajdujących się w pozycji orto do wiązania azowego. Stwierdzono, że fotodestrukcja barwników kwasowych na włóknach poliamidowych zachodzi według mechanizmu fotoutleniania. Odporność wybarwień na działanie światła zależy od gęstości elektronowej wiązania azowego (centrum reakcji). Szereg podstawników, znajdujących się w pozycji orto do wiązania azowego podwyższa fotostabilność barwników.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.