W artykule opisano wybrane symulatory odłamków (ang. avatar). Przedstawiono także przykłady odłamków rzeczywistych, opisano odłamek standardowy o masie 1,1 g oraz odłamki o większej masie (odłamki FSP [1]/„odłamki zastępcze”/„uśrednione odłamki rzeczywiste” / „symulacyjne odłamki rzeczywiste” - używane podczas badań balistycznych np. kamizelek kuloodpornych, hełmów, osłon balistycznych, czy ostrzału wozów bojowych, transporterów. Szczegółowo został opisany „odłamek zastępczy” - odłamek FSP jaki powstaje w wyniku detonacji 155 mm pocisku odłamkowo-burzącego oraz przedstawiono poziomy ochrony osłon balistycznych określane z jego wykorzystaniem. Przedstawiono także „odłamek in sensitive” (odłamek imitujący działanie pocisku na amunicję posiadającą materiały wybuchowe) używany do sprawdzenia wrażliwości amunicji na oddziaływanie bodźców mechanicznych. Ustosunkowano się do „odłamka IED” – odłamki z pułapki-miny, „chmury odłamków” symulujących efekt improwizowanego ładunku wybuchowego IED [2] (ang. Improvised Explosive Device) powstającego w czasie wybuchu fragmentującego IED.
EN
Some fragment-simulating projectiles (FSP) also named as avatars are described in the paper. Following examples of real fragments are also presented: standard fragment with the weight of 1.1 g and fragments with greater weight (FSP fragments [1], substitute fragments, average-sized shrapnel, real simulating fragments) used for ballistic tests of e.g. bullet-proof jackets, helmets, ballistic screens, or for firing to combat vehicles and transporters. A detailed description of FSP substitute shrapnel created at the detonation of 155 mm high ex-plosive shell is included with the classes of ballistic protections which are determined by using it. Moreover an insensitive shrapnel (shrapnel imitating the impact of a projectile on am-munition filled with explosive material) used for checking the susceptibility of ammunition against action of mechanical stimuli is present-ed. An opinion about the “IED shrapnel”, fragments from mine traps, “clouds of fragments” simulating the effect of an improvised explosive device (IED) [2] created at IED fragmentation explosion [1] is also ex-pressed.
W artykule przedstawiono wybrane wyniki numerycznych obliczeń wytrzymałościowych fragmentów wkładek odłamkowych umieszczanych w korpusach (skorupach) pocisków oraz fragmentacji korpusów pocisków artyleryjskich (tabela 1), przeprowadzonych za pomocą analizy wytężenia komponentów z zastosowaniem Metody Elementów Skończonych (MES) z użyciem programu INVENTOR firmy Autodesk. W ramach analizy przedstawiono przykładowe kształty odłamków powstałych ze skorupy pocisku wykonanej z materiału 45H1 (fragmentacja przypadkowa), który stanowi punkt odniesienia analizy. W części pierwszej artykułu przedstawiono najstarszy sposób nacinania wkładki odłamkowej, czyli w kształcie rombu. Pokazano odłamek powstający z tego typu wkładki oraz przedstawiono największą wadę tego typu nacinania. Następnie przedstawiono fragment wkładki odłamkowej wykonanej zgodnie z nacięciami Pe-arson’a. Efektywność tej metody jest ściśle uzależniona od grubości skorupy i rozstawu nacięć. Przedstawiono zmodyfikowane odłamki i uwypuklono podstawowe zalety tego rozwiązania. Nie jest to rozwiązanie optymalne o czym napisano w dalszej części artykułu opisującej metodę przeciwnych nacięć (w punkcie 2.3). Analizę wykonano w ramach realizacji zadania naukowego „Prace badawczo-konstrukcyjne nad opracowaniem amunicji do 120 mm moździerza samobieżnego RAK".
EN
Paper includes selected results of numerical strength calculations for fragmentation liners placed in the shells (crusts) of projectiles and for fragmentation of artillery shells (Table 1) performed by a component strain analysis and a finite element method (FEM) and executed by INVENTOR software of Autodesk company. Some exemplary shapes of fragments originating from the shell made of 45H1 material (random fragmentation) which are a reference basis of the analysis are presented in the paper. In the first part of the paper the oldest way of cutting the fragmentation liner according to diamond pat-tern is presented. A fragment created by this type of the liner and the most significant drawback of such type of cutting is presented. Next a fragment of the fragmentation liner made with Pearson notch is showed. The effectiveness of this method is strictly dependant on the shell body thickness and notch spacing. The modified fragments are showed and the main advantages of this solution are described. The solution is not optimal according to discussion presented further in the paper where a method of opposite grooving is presented (in chapter 2.3).This analysis was carried out in the frame of R&D project entitled “Research and Development work on ammunition to 120 mm self-propelled mortar RAK”.