Stacjonarne oświetlenie dróg jest jednym z podstawowych czynników mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz poprawę porządku i bezpieczeństwa publicznego. Prawidłowo zaprojektowane i zrealizowane zapewnia wszystkim użytkownikom drogi odpowiednie warunki widzenia w porze nocnej. W obliczu zmian klimatycznych, jak i wysokich cen energii elektrycznej systemy oświetlenia drogowego nie tylko muszą spełniać wymagania normatywne, ale także powinny charakteryzować się wysoką efektywnością energetyczną.
EN
Stationary road lighting is one of the basic factors having a direct impact on road traffic safety and improving public order and safety. Properly designed and implemented, it provides all road users with appropriate visibility conditions at night. In the face of climate change and high electricity prices, road lighting systems not only must meet normative requirements, but also be characterised by high energy efficiency.
Artykuł skupia się na kluczowej roli oświetlenia dróg szybkiego ruchu w kontekście bezpieczeństwa użytkowników, komfortu podróżowania oraz efektywnego funkcjonowania systemu transportowego. Staranne zaprojektowanie oświetlenia drogowego ma istotny wpływ na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego, zwłaszcza w warunkach nocnych. Autor analizuje przepisy dotyczące oświetlenia dróg, zwracając uwagę na obszary, które powinny być objęte oświetleniem, takie jak: skrzyżowania, węzły, ulice o wysokim natężeniu ruchu czy miejsca szczególnego zagrożenia.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono konkretne aspekty, na które trzeba zwrócić uwagę przy zlecaniu projektu i odbiorze instalacji oświetlenia ulicznego. Omówiono normy i wymagania dotyczące oświetlenia dróg oraz kwestie doboru opraw do konkretnych parametrów oświetlenia.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł porusza temat możliwości wykorzystania światła pochodzącego od Księżyca w celu poprawy efektywności energetycznej oświetlenia drogowego. W publikacji opisano poziomy natężenia oświetlenia na powierzchni Ziemi, pochodzące od światła odbitego od Księżyca i poziomy luminancji Księżyca.
EN
The article discusses the possibility of using light from the Moon to improve the energy efficiency of road lighting. The paper describes the illuminance levels on Earth’s surface, resulting from light reflected from the Moon and the luminance levels of the Moon.
W niniejszym artykule przedstawione zostały możliwości analizy poziomu zanieczyszczenia nieboskłonu nocnego światłem sztucznym, pochodzącym z obiektów sportowych, takich jak stadiony, czy boiska piłkarskie. Za pomocą oprogramowania symulacyjnego DIALux stworzono model komputerowy Stadionu Miejskiego, znajdującego się w Białymstoku oraz wykonano symulacje i obliczenia, na podstawie których określono ilość strumienia świetlnego, wydobywającego się poza obszar badanego obiektu. Pomiary przeprowadzono dla różnych wysokości chmur, uwzględniając odpowiedni współczynnik odbicia światła. Jednocześnie oznaczono poziom natężenia oświetlenia na powierzchni dróg, biegnących obok Stadionu Miejskiego oraz przeanalizowano możliwości wykorzystania światła pochodzącego z obiektu sportowego, w celu poprawy efektywności energetycznej oświetlenia drogowego w okolicy badanego budynku.
EN
This article presents the possibilities of analyzing the level of the night sky pollution by artificial light from sports buildings such as stadiums and football pitches. Using the DIALux simulation software, a computer model of the Municipal Stadium in Bialystok was created and simulations and calculations were also made. On this basis, the number of luminous flux emitted outside the area of the tested object was determined. The measurements were carried out for different cloud heights, taking into account the appropriate light reflection coefficient. At the same time, the level of illuminance on the roads surfaces next to the Municipal Stadium was determined and the possibilities of using the light coming from the sports buildings were analyzed in order to improve the energy efficiency of road lighting in the area next to analyzed building.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper tackles the issue of the road lighting energy efficiency. The levels of the normalised power density, the normalised power per road length, the normalised energy density and the normalised energy per road length for road lighting situations were calculated. Levels of these parameters represent the potential ranges of typical road lighting situations. The use of different metrics for the accurate evaluation of road lighting energy efficiency is essential and only the evaluation based on different metrics gives the opportunity to select rational lighting solutions for roads.
PL
Artykuł porusza problematykę efektywności energetycznej oświetlenia drogowego. Wyznaczono poziomy różnych miar efektywności energetycznej oświetlenia drogowego: moc jednostkową, moc jednostkową na jednostkę długości jezdni, energię jednostkową i energię jednostkową na jednostkę długości jezdni. Poziomy tych parametrów reprezentują typowe zakresy dla sytuacji oświetlenia drogowego. Wykorzystanie różnych miar do dokładnej oceny efektywności energetycznej oświetlenia drogowego jest koniecznością i tylko w takim przypadku prowadzi do wyboru racjonalnych rozwiązań oświetlenia drogowego.
Artykuł porusza zagadnienia oświetlenia dróg w aspekcie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz inżynierii ruchu drogowego. Została również przedstawiona charakterystyka urządzeń świetlnych zlokalizowanych w pasie drogowym.
EN
It is important to provide adequate lighting conditions. These conditions should be conducive to the proper visual perception of dynamically changing traffic conditions. This is particularly important at night or in conditions of reduced air transparency. In these cases the use of artificial illumination is necessary. The role of lighting is to ensure the highest performance of visual work and the least fatigue of the eye. Properly selected illumination of the road determines the safety, speed and comfort of road users.
Obowiązujące obecnie przepisy prawne dotyczące oświetlenia dróg w naszym kraju są niejednolite oraz odmienne dla poszczególnych typów dróg. Zasadnym jest wskazanie, że w polskim systemie prawa ustawodawca wyróżnił kilka rodzajów dróg, przeprowadzając ich podział w oparciu o rozmaite kryteria, dotyczące m.in. dostępności, funkcji, jakie pełnią w systemie krajowej sieci dróg, klasy czy stosunku własności. Z punktu widzenia istoty przedmiotowego artykułu poniżej przedstawione zostaną wyłącznie regulacje prawne warunkujące oświetlenie dróg publicznych.
Dobitnym dowodem potwierdzającym emocje, jakie generuje kwestia określenia zakresu tytułowego zadania, jest chociażby fakt wydania 31 stycznia br. przez Sąd Najwyższy orzeczenia, w którym stwierdzono, że gminy muszą płacić za oświetlenie każdej bezpłatnej drogi publicznej, jaka znajduje się na ich terenie.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule rozważano możliwości dostosowania oświetlenia do warunków panujących na ulicy i w jej otoczeniu. Na podstawie wyników obliczeń dla przykładowej drogi analizowano korzyści wynikające z mniejszego zapotrzebowania na energię do oświetlenia w następstwie obniżania poziomu luminancji nawierzchni jezdni w porze niskiego natężenia ruchu. Z przedstawionego przykładu wynika, że możliwa jest redukcja rocznego zapotrzebowania na energię do oświetlenia drogowego na poziomie 38%.
EN
In this paper the opportunities of lighting adaptation to existing conditions on roads were considered. For a selected road, on the ground of the calculations, the benefits resulting from the lighting energy reduction as a result of road surface luminance level reduction at low traffic volume were analysed. The analysed case shows that the energy reduction per year on road lighting purposes reached 38% level.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono koncepcję systemu oceny efektywności energetycznej oświetlenia drogowego. Stosowanie do niej opracowano klasyfikacje efektywności energetycznej oświetlenia drogowego, procedurę postępowania przy ocenie efektywności energetycznej oświetlenia drogowego i zalecenia związane z promowaniem rozwiązań energooszczędnych. Elementy te są składowymi autorskiego systemu oceny efektywności energetycznej oświetlenia drogowego.
EN
In this paper a concept of road lighting energy efficiency evaluation system was presented. According to the concept, classifications of road lighting energy efficiency, procedures for road lighting energy efficiency evaluation and recommendations promoting energy efficient solutions were elaborated. These components create the original evaluation system of road lighting energy efficiency.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono podstawowe parametry opisujące straty strumienia świetlnego oświetlenia drogowego. Wprowadzono pojęcie wskaźnika strat strumienia świetlnego oświetlenia drogowego, wiążącego strumienie użyteczny i tracony. Dla założonych dwunastu geometrii dróg obliczono przewidywane poziomy wskaźnika strat oświetlenia drogowego a następnie wskazano oczekiwane poziomy sprawności oświetlenia dla typowych poziomów sprawności opraw drogowych.
EN
In this paper the parameters describing luminous flux losses for road lighting were introduced. The road light loss coefficient was defined, that connects the utility and loss fluxes. For the assumed twelve road geometries, the expected levels of the road light loss coefficient were calculated and later the expected levels of the utilisation factors for typical luminaires’ light output ratios were indicated.
Przedmiotem pracy jest efektywność energetyczna w zakresie oświetlenia wnętrz i dróg. Kryterium efektywności energetycznej wprowadzane jest do oceny standardu energetycznego obiektów, budynków i dróg, w tym do praktyki projektowania i oceny systemów oświetleniowych. Tendencja ta wymusza poszukiwania dokładniejszych i bardziej zaawansowanych sposobów oceny, a w konsekwencji zrewidowania zaleceń dotyczących efektywności energetycznej oświetlenia. Z tego powodu jest jednym z ważniejszych, a zarazem ciekawych, problemów techniki świetlnej. Głównym celem pracy jest opracowanie ujednoliconego systemu oceny efektywności energetycznej oświetlenia wnętrz i dróg, na podstawie dostępnych technologii oświetleniowych i stosowanych sposobów oświetlania i utrzymania oświetlenia. W pierwszej części pracy zarysowano problematykę efektywności energetycznej oświetlenia (rozdział 1), przedstawiono cel i zakres pracy (rozdział 2) i znane sposoby charakteryzowania i oceny oświetlenia wnętrz i dróg oraz jego efektywności energetycznej (rozdział 3). Na podstawie wyników badań studialnych określono koncepcję systemu oceny efektywności energetycznej oświetlenia wnętrz i dróg (rozdział 4). W drugiej części pracy poddano analizie parametry techniczne decydujące o efektywności energetycznej oświetlenia wnętrz i dróg. Wskazano parametry charakteryzujące sprzęt oświetleniowy - źródła światła wraz z osprzętem i oprawy oświetleniowe (rozdział 5), rozmieszczanie opraw i cechy oświetlanych wnętrz i dróg (rozdział 6) oraz utrzymanie oświetlenia w czasie jego eksploatacji (rozdział 7). Rezultatem było określenie, dla zakresów parametrów oświetleniowych charakteryzujących dostępne technologie i rozwiązania oświetleniowe zarówno efektywne, jak i energochłonne, poziomów wartości mocy i energii zużywanej przez oświetlenie (rozdział 8). W trzeciej części pracy przedstawiono autorskie sposoby klasyfikowania efektywności energetycznej oświetlenia wnętrz budynków i dróg (rozdział 9). Sposoby te mają jednolitą formę i możliwość zastosowania do różnych typów budynków i dróg. Przedstawiono także autorski sposób oceny efektywności energetycznej oświetlenia wnętrz budynków i dróg (rozdział 10), obejmujący procedury postępowania i propozycje zaleceń do oceny efektywności energetycznej oświetlenia wnętrz budynków i dróg. W rozdziale 10 przedstawiono także możliwości wykorzystania opracowanego systemu oceny efektywności energetycznej w zastosowaniach oświetleniowych. Pracę kończy krótkie podsumowanie wyników badań i wnioski z nich wynikające (rozdział 11). Ocena efektywności energetycznej oświetlenia powinna być powszechnie praktykowana, a zalecenia powinny być oparte na dostępnych technologiach oświetleniowych, technikach oświetlania i utrzymania oświetlenia, przy respektowaniu wymagań dotyczących jakości otoczenia świetlnego.
EN
The subject of this work is the issue of energy efficiency for interior and road lighting. The energy efficiency criterion is introduced into evaluation of the energy efficiency standard of facilities, buildings and roads, including design practice and lighting system evaluation. This tendency makes us look for more accurate and advanced evaluation methods, and as a result, review the recommendations regarding lighting energy efficiency. Therefore, it is one of the most important and also interesting problems in lighting technology. The main aim of this work is to devise a harmonised energy efficiency evaluation system for interior and road lighting based on available lighting techniques and applied illumination and lighting maintenance methods. The first part outlines lighting energy efficiency issues (chapter 1), presents the aim and scope of this work (chapter 2) and known methods of characterizing interior and road lighting evaluation and its energy efficiency (chapter 3). Based on the results of the research, a concept of the energy efficiency evaluation system for interior and road lighting is developed (chapter 4). The second part is devoted to an analysis of technical parameters decisive for the energy efficiency of interior and road lighting system. The parameters characterising lighting equipment are indicated, including light sources together with accessories and luminaires (chapter 5), luminaire layout and illuminated interior and road features (chapter 6), as well as lighting maintenance over its lifetime (chapter 7). Also, the lighting power and energy value levels are determined for the lighting parameter ranges characterising the available lighting technologies and solutions (chapter 8). The third part presents some original methods of energy efficiency classification of interior building and road lighting (chapter 9). The methods have a harmonised form and can be applied to different types of buildings and roads. An original method is also described showing the energy efficiency of interior building and road lighting (chapter 10), covering the conduct procedures and proposal of recommendations for energy efficiency evaluation for interior building and road lighting. On the other hand, chapter 10 describes some opportunities to use the devised energy efficiency evaluation system in the lighting applications. The work ends with a short summary of the research results and conclusions arising from them (chapter 11). The energy efficiency evaluation should be used commonly in practice, and the recommendations should be based on available lighting technologies, illumination techniques and lighting maintenance while respecting the requirements concerning luminous environment quality.
Światło wyprodukowane przez człowieka i emitowane poza obszar przeznaczenia nazywane jest światłem przeszkadzającym lub zanieczyszczającym i jest źródłem zanieczyszczenia środowiska (podobnie jak dwutlenek węgla czy hałas). Zanieczyszczenie światłem ma wpływ na wiele aspektów życia człowieka, zaczynając od bezpieczeństwa, przez ekologię, ekonomię, zdrowie, na kulturze i estetyce kończąc. Światło przeszkadzające jest szczególnie uciążliwe dla kierowców, ponieważ odwraca ich uwagę lub jest przyczyną olśnienia. W referacie zostaną przedstawione ogólne wymagania i zalecenia zmniejszające ten efekt.
EN
Light produced by man and emitted outside the destination area is called the obtrusive or polluting light and is a source of environmental pollution (like carbon dioxide and noise). Light pollution encompasses many different aspects of human life: safety, ecology, economy, health, cultural and aesthetic. Light pollution is particularly annoying for drivers, glare is the cause of discomfort, or loss of visual performances and visibility. The paper presented the general requirements and recommendations to reduce effect of light pollution.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule zwrócono uwagę na wpływ sprawności oświetlenia na wydajność energetyczną oświetlenia drogowego. Określono poziomy sprawności oświetlenia drogowego charakterystyczne w oświetleniu drogowym. Dla przeciętnych poziomów sprawności oświetlenia i zmiennych poziomów innych parametrów determinujących moc skorygowaną oświetlenia drogowego, określono poziomy tej mocy, uwypuklając wpływ sprawności oświetlenia.
EN
In this paper the influence of the utilisation factor on the road lighting energy efficiency was considered. The common levels of the utilisation factors for roads were calculated. For the representative levels of the utilisation factors and other parameters influencing the power density of the road lighting, the levels of that power were calculated, underlying the influence of the utilisation factor.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozpatrzono wpływ rodzaju opraw oświetleniowych, nawierzchni drogowych i geometrii rozmieszczenia opraw na względny przyrost wartości progowych kontrastu.
EN
Influence of different types of lighting, fittings, road surfaces and geometry of the lighting fitting locations was examined according to relative increase of the contrast threshold value.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents the comparison of luminous and electrical properties of modern LED-based luminaires with properties of the conventional luminaires with high pressure sodium lamp. It collects available product information of compared luminaires with measured luminous and electrical properties of them to allow a reader to take a view of mentioned luminaire properties. The most important values of the luminaire samples compared are the luminous efficacy, color rendering index, startup process characteristics, spectral distribution of the light sources, etc.
PL
W artykule przedstawiono porównanie wielkości świetlnych i elektrycznych nowoczesnych opraw LED z konwencjonalnymi oprawami do lamp sodowych wysokoprężnych. Zawarto dostępne informacje dotyczące porównywanych opraw z pomierzonymi parametrami świetlnymi i elektrycznymi w celu pełnego przedstawienia czytelnikom cech porównywanego sprzętu. Porównano m.in. następujące parametry opraw: skuteczność świetlna, wskaźnik oddawania barw, charakterystyki początkowe, rozkład widmowy źródeł światła.
The pursuit of savings in electricity has become a prevailing trend of the past few years. Directive 2006/32/CE of the European Parliament and of the Council dated April 05, 2006 forces European Union member states to save electricity. Among others, this obligation may be fulfilled by improving energy efficiency of employed devices and investments under completion.
Przejście dla pieszych jest w Polsce miejscem szczególnie niebezpiecznym. Potwierdzają to dane statystyczne i raporty Komendy Głównej Policji. Niezmiennie dochodzi na nich do dużej liczby wypadków, gdzie głównym poszkodowanym jest pieszy. Jedną głównych z przyczyn tego stanu jest niewłaściwe oświetlenie stref konfliktowych przeznaczonych dla ruchu pieszego. Autor niniejszej publikacji uznał, że można podjąć działania mające na celu obiektywną poprawę widoczności, w szczególności w miejscach, na których piesi powinni czuć się bezpiecznie, czyli na przejściach dla pieszych. Ustalenie jednolitych kryteriów wartościowania stanu technicznego oświetlenia przejść dla pieszych i ustalenie kluczowych parametrów technicznych może przyczynić się do podjęcia kroków zapobiegawczych, pośrednio ograniczających liczbę osób poszkodowanych. Stworzenie zaleceń projektowych i wykonawczych może być podstawą do stworzenia zasad i kryteriów jakimi będą kierowali się zarządcy dróg podczas przeprowadzania okresowej oceny przejść dla pieszych. Pierwszym i najważniejszym warunkiem bezpiecznego przejścia dla pieszych jest jego właściwe oświetlenie w porze nocnej. Zapewnienie właściwych warunków obserwacji otoczenia przejścia dla pieszych przez kierowców pozwala na dostrzeżenie pieszego w odległości która umożliwia podjęcie właściwej reakcji w sytuacji niebezpieczniej. W artykule zostaną zaprezentowane wymogi formalne dotyczące oświetlenia przejść dla pieszych. Dokonany zostanie przegląd obowiązujących przepisów oraz przeprowadzona zostanie analiza kryteriów przyjętych do oceny oświetlenia przejść dla pieszych.
EN
Pedestrian crossing is in Poland a particularly dangerous place which is confirmed by statistical data and the National Police Headquarters' reports. A large number of accidents invariably occur on pedestrian crossings where the main injured party is the pedestrian. One of the main reasons of this state of affairs is improper lighting of conflict areas dedicated to pedestrian traffic. The author of the present paper assumed that efforts should be made in order to improve visibility, particularly at places where pedestrians should feel safe, that is on pedestrian crossings. Establishing unified judgment criteria of the technical state of pedestrian crossing lighting and determining key technical parameters can contribute to taking preventive measures indirectly reducing the number of casualties. Creating designing and executive recommendations can constitute a basis for creating rules and criteria for road administrators to be taken into account during periodical assessment of pedestrian crossings. The first and most important condition for pedestrian crossing safety is its proper lighting at nighttime. Ensuring appropriate conditions for observation of pedestrian crossing area by drivers allows for noticing a pedestrian at a distance which enables a proper reaction in a dangerous situation. The article shall present formal requirements concerning lighting of pedestrian crossings. A review of currently binding regulations shall be made and an analysis shall be conducted of adopted criteria for assessment of pedestrian crossing lighting.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.