In the context of an increasing social interest in cultural heritage and, consequently, a wide range of increasingly diversified grassroots activities related to the protection of heritage objects and spaces, there is a growing need for identifying the dimensions of social impact on cultural resources. The analysis of this issue in this article is based on the case of a group of public benefit organizations which are engaged in protecting heritage objects and spaces. As a result, the article identifies a group of factors which represent organizations’ impact in this area, giving attention to the perspective of target heritage objects and spaces, their surroundings and social and economic environment, public authorities and institutions, indirect beneficiaries, as well as considering the criterion of the time of impact (immediate, deferred and potential effects). The analysis is based on desk research, including a literature review, expert analyses, and with regard to empirical studies – reports prepared by public benefit organizations, the content of their websites and social media.
PL
Wobec dynamicznie rosnącego społecznego zainteresowania dziedzictwem kulturowym oraz w konsekwencji podejmowania coraz bardziej zróżnicowanych aktywności oddolnych związanych z opieką nad obiektami i przestrzeniami dziedzictwa narasta potrzeba identyfikacji wymiarów w jakich działania społeczne oddziałują na ten zasób. W artykule problem ten przeanalizowano w oparciu o zbiorowość organizacji pożytku publicznego działających na rzecz przestrzeni i obiektów dziedzictwa. W rezultacie uzyskano zestawienie wymiarów wpływu organizacji uwzględniające zarówno pryzmat adresatów działań (obiekty i przestrzenie dziedzictwa, ich sąsiedztwo, otoczenie społeczne i gospodarcze, władza publiczna i instytucje publiczne), beneficjentów działań innych niż ich bezpośredni adresaci oraz uwzględniając kryterium czasu oddziaływania (efekty natychmiastowe, odroczone, potencjalne). Badanie przeprowadzono metodą desk research, analizując literaturę naukową, opracowania eksperckie, a w zakresie studiów empirycznych - sprawozdania organizacji pożytku publicznego, zawartość ich stron internetowych, mediów społecznościowych.
Państwo, jako instytucja, jest zawsze głównym gwarantem każdego rodzaju bezpieczeństwa, ale to społeczeństwo jest podstawowym podmiotem i przedmiotem wszelkich przyjmowanych rozwiązań instytucjonalnych. Ciągła interakcja między państwem a jego obywatelami jest warunkiem sine qua non bezpiecznego funkcjonowania każdego systemu demokratycznego. Priorytetową rolą tegoż jest ochrona egzystencjalnych podstaw życia ludzi oraz gwarancja realizacji ich potrzeb i aspiracji życiowych oraz rozwoju. Należy do niej także budowanie postaw społecznej aktywności i zaangażowania w tworzenie warunków bezpiecznej egzystencji, zarówno jednostek, jak i całych grup społecznych. Szczególną strukturą, w ramach której jednostki uczą się kreatywności i nabywają umiejętności zaspokajania potrzeb i realizowania interesów, nie tylko w wymiarze indywidualnym, ale również wspólnotowym, jest społeczeństwo obywatelskie. Jest to wspólnota osób, które wykorzystują swój osobisty kapitał (intelektualny, ekonomiczny, społeczny) w celu zaspokajania zbiorowych interesów i budowania wspólnego dobra. Wspólnotowość społeczna urzeczywistnia się najwyraźniej w powoływaniu do życia organizacji pozarządowych, czyli zrzeszeń ludzi dobrowolnie działających w imię realizacji interesu publicznego. Praktyczny wymiar działalności organizacji poza-rządowych sprowadza się przede wszystkim do świadczenia usług, których ani państwo, ani rynek nie są w stanie lub nie chcą realizować. Trzeci sektor stanowi zatem istotny element zaspokajania potrzeby bezpieczeństwa, także społecznego. Celem artykułu jest zdiagnozowanie stanu polskiego sektora społecznego oraz roli, jaką odgrywają organizacje pozarządowe w tworzeniu bezpieczeństwa społecznego w Polsce, po transformacji systemowej w 1989 roku. W artykule odwołano się w analizach głównie do treści dostępnej literatury przedmiotu. Wykorzystano także dostępne materiały źródłowe oraz istniejące akty prawne. Zanalizowano wyniki badań dotyczących funkcjonowania trzeciego sektora w Polsce, prowadzone przez niezależne instytucje badawcze skupione od wielu lat na problematyce jego działalności.
EN
The state, as an institution, is always the main guarantor of every kind of security, but society is the basic subject and object of all adopted institutional solutions. Continuous interaction between the state and its citizens is a sine qua non condition for the safe functioning of any democratic system. Its priority role is to protect the existential foundations of life and guarantee the fulfillment of their needs, life aspirations and development. It also includes building attitudes of social activity and involvement in creating conditions of safe existence, both for individuals and entire society. A special structure within which individuals learn creativity and acquire the ability to meet needs and pursue interests, not only individually, but also in the community, is civil society. It is a community of people who use their personal capital (intellectual, economic, social) to satisfy collective interests and build the common weal. Social community is most clearly materialized in the establishment of nongovernmental organizations, i.e. associations of people voluntarily acting in the name of public interest. The practical dimension of the activities of non-governmental organizations comes down primarily to providing services that neither the state nor the market are able or willing to provide. The third sector is therefore an important element in ensuring the need for security, including social security. The aim of the article is to diagnose the condition of the Polish social sector and the role played by non-governmental organizations in creating and ensuring social security in Poland after the systemic transformation in 1989. The article analyzes mainly the content of the literature on the subject. Available source materials and existing legal acts were also used. The results of research on the functioning of the third sector in Poland, conducted by independent research institutions that have been focused on its activities for many years, were analyzed.
W artykule poruszono problem Tybetu, który jest uznawany jako część terytorium Chin. Opisana została historia Tybetu oraz przede wszystkim problemy z jakimi zmaga się tybetańska społeczność, a także działania, jakie w celu polepszenia sytuacji w kraju tybetańskim podejmują organizacje międzynarodowe oraz Polska.
EN
The article addresses the issue of Tibet, which is recognized as part of Chinese territory. It describes the history of Tibet and, above all, the problems faced by the Tibetan community, as well as actions taken by international organizations and Poland to improve the situation in the Tibetan country.
Współcześnie dostrzec można duże zapotrzebowanie na świadczenie usług z zakresu życia społecznego obywateli - zwłaszcza tych, którzy wymagają pomocy. Celem artykułu jest przedstawienie działalności organizacji non-profit w województwie łódzkim jako elementu bezpieczeństwa społecznego mieszkańców. Autorzy tekstu podjęli się tego tematu, gdyż leży on w kręgu ich zainteresowań. Analizie poddano województwo łódzkie oraz wybrane organizacje non-profit, funkcjonujące na terenie wyżej wymienionej jednostki administracyjnej. Poszczególne rozdziały artykułu zostały oparte o analizę dostępnej literatury, dotyczącej organizacji non-profit w Polsce. Do opisu rozmiarów sektora trzeciego wykorzystano raporty Głównego Urzędu Statystycznego oraz informacje zawarte w Roczniku Statystycznym Rzeczypospolitej Polskiej z 2019 r. Do opisu rozdziałów zawartych w artykule zastosowano metody jakościowe. Głównie wykorzystano analizę treści ogólnodostępnych publikacji naukowych, dotyczących tematu. Czwarty rozdział oparty jest o zastosowanie metody studium przypadku wybranych organizacji non-profit w województwie łódzkim. W konkluzji rozważań zawarto najistotniejsze wnioski oraz subiektywne przemyślenia i przewidywania na temat przyszłości trzeciego sektora w Polsce.
EN
Nowadays, there is a great demand for the provision of services in the field of social life of citizens - especially those who require assistance. The aim of the article is to present the activities of non-profit organizations in the lodzkie voivodeship as an element of social security of the inhabitants. The authors of the text took up this topic because it is of interest to them. The analysis covered the lodzkie voivodeship and selected non-profit organizations operating in the above-mentioned administrative unit The individual chapters of the article were based on an analysis of the available literature on non-profit organizations in Poland, To describe the size of the third sector, reports of the Central Statistical Office and information contained in the Statistical Yearbook of the Republic of Poland of 2019 were used. Qualitative methods were used to describe the chapters contained in the article. The analysis of the content of publicly available scientific publications on the subject was mainly used. The fourth chapter is based on the application of the case study method of selected non-profit organizations in the lodzkie voivodeship. The conclusion of the considerations includes the most important conclusions as well as subjective thoughts and predictions about the future of the third sector in Poland.
The paper raises the problem of structural, cultural and agency barriers that limit the development of social innovations in the selected Silesian senior non-governmental organizations. The morphogenetic scheme is presented in terms of explaining the roots of the emergence of ressentimental mechanisms and effects determining the course of social innovations. On this basis and using qualitative analysis of data obtained during focus group interviews (FGI) with the leaders and members of NGO’s, a diagnosis and explanation is conducted concerning the occurrence of ressentimental tensions in the processes of initiating, testing and implementing innovation.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tematem niniejszego artykułu jest ewaluacja jako instrument rozwoju kultury uczenia się w organizacjach pozarządowych. Autorka stawia tezę, że wykorzystanie ewaluacji przez organizacje pozarządowe może znacząco przyczynić się do poprawy efektywności funkcjonowania tych organizacji poprzez wprowadzenie elementów kultury i praktyki uczenia się. Szczególna role w budowaniu potencjału ewaluacyjnego odgrywają liderzy organizacji.
EN
The subject of this paper concerns the role of evaluation in development of learning culture in non-governmental organizations. The Author argues that evaluation may increase the effectiveness of functioning of this sector though development of learning culture and practice. An important role in this process is played by the leaders of the organization.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article discusses the issues of obtaining financial resources by Polish non-governmental organizations, with particular emphasis on the philanthropic funds. The prevalence of the use of philanthropic resources by the analyzed entities was presented, as well as the determinants related to this process.
PL
W artykule omówiono zagadnienie pozyskiwania środków finansowych przez polskie organizacje pozarządowe, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów o charakterze filantropijnym. Przedstawiono powszechność wykorzystania środków filantropijnych przez omawiane podmioty, jak również wskazano na uwarunkowania związane z tym procesem.
Organizacje pozarządowe zarówno w Polsce, jak i za granicą biorą czynny udział w ochronie oraz kształtowaniu krajobrazu warownego. Mogą one odgrywać znaczącą i pozytywną rolę w udostępnianiu i odnowie zasobów fortyfikacji, co potwierdzają przykłady zagraniczne. W naszym kraju ich rola bywa często niedoceniana, choć z drugiej strony entuzjaści partycypacji społecznej często pochopnie wiążą zbyt wielkie nadzieje z ich zaangażowaniem. Artykuł prezentuje autorską typologię organizacji III sektora działających na polu odnowy i udostępniania krajobrazu warownego. Analizy dobrych przykładów wskazują, że organizacje eksperckie to potencjalnie silne zaplecze programowe wszelkich operacji rewitalizacyjnych i realne wsparcie służb konserwatorskich. Inne grupy to prawdziwi społeczni opiekunowie zabytków czy grupy rekonstrukcyjne przyciągające turystów. Mimo wielu pozytywnych działań fortyfikacje nadal w znacznym stopniu są dziedzictwem zaniechanym i trudnym do zrozumienia dla szerszego kręgu odbiorców. Ich zaistnienie w świadomości społecznej jest warunkiem skutecznego i czynnego zaangażowania się w działania ochronne. Z uwagi na to, że percepcja krajobrazu warownego decyduje o jego dostrzeżeniu i docenieniu wartości, podjęto badania w tym zakresie. W drugiej części artykułu prezentowane są wyniki pilotażowego badania percepcji. Wskazują one, że wobec nikłej świadomości społecznej aktywność NGO jest szczególnie pożądana na polu skutecznej i systematycznej popularyzacji oraz doradztwa w inwentaryzacji zasobów, ich waloryzacji i formułowaniu wytycznych do projektów.
EN
Non-governmental organisations, both in Poland and abroad, actively participate in the conservation and shaping of landscapes with historic fortifications. They can continue to play a significant and positive role in restoring and providing access to historic fortification sites, as seen by examples in other countries. In Poland, the role of NGO’s is often underestimated, although enthusiasts of public involvement tend to have unduly high hopes of their potential. This paper presents a review of third sector organisations that are engaged in restoring historic landscapes and making them available to the public. An analysis of illustrative examples shows that expert organisations of military historians and landscape architects and archaeologists can provide a potentially strong foundation for a wide range of revitalisation activities and substantial support for conservation services. Other groups include active community preservationists of historic sites, and re-enactment groups that attract tourists. Despite numerous positive steps, fortifications are still a largely forgotten heritage, often difficult for a wider audience to appreciate. Increased social awareness is a prerequisite for effective and active societal involvement in conservation. This study was undertaken to determine public attitudes toward historic fortifications and their societal value. The second part of the paper presents the results of a pilot study on landscape perception. The results show that given the low level of public awareness, the involvement of NGO’s is especially desirable for effective and systematic promotion of historic sites, as well as advice on resource inventory management, resource evaluation, and establishing guidelines for projects.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W obecnych realiach społeczno-gospodarczych wszechobecna konkurencja powoduje, że również kraje, regiony, miasta czy gminy także uczestniczą w swoistej rywalizacji. W związku z tym jednostki terytorialne są niejako zmuszone do poszukiwania różnych dróg kształtowania własnej przewagi konkurencyjnej. Jednym z takich sposobów jest ochrona i promocja dziedzictwa określonego terytorium. Odpowiednia troska o zachowanie dziedzictwa, zarówno materialnego jak i niematerialnego, pozwala na rozwój funkcji turystycznej danego miejsca, a tym samym służy podniesieniu jego atrakcyjności inwestycyjnej. Jednak sukces obszaru jest coraz częściej uzależniony od zaangażowania, sprawności działania i kreatywności organizacji pozarządowych (tzw. NGOs), które niejednokrotnie stają się stymulatorami pozytywnych przemian w zakresie zachowania, odnowy i popularyzacji lokalnego dziedzictwa, służąc promocji regionu. W powyższym kontekście celem niniejszego artykułu jest naszkicowanie wybranych, najbardziej charakterystycznych relacji między obszarami działalności lokalnych organizacji non-profit a wizerunkiem regionu. Do egzemplifikacji tych relacji wybrano wschodnią Białostocczyznę, która nie tylko charakteryzuje się bogatym dziedzictwem kulturowym, ale także dużą aktywnością organizacji pozarządowych funkcjonujących w obszarze wspierania lokalnej kultury, sztuki, i tradycji.
EN
The administrational reform in Poland and globalization of economy has resulted in increase of competition between regions. Therefore territorial units try to find different ways of shaping competitive powers. One of these ways is protection and promotion of particular area heritage. Appropriate care of maintaining of a particular area heritage, both in its material and non-material aspects, allows making the conditions for development of tourist functions of the area and at the same time serves for development of investment attractiveness. However, the success of a particular area is very often dependable on involvement, efficiency of action, creativity of non-governmental organizations which often become stimu-lants for positive transformations within manner of behaviour, renewal and cultural heri-tage popularization and in result serve region promotion. Taking all the above into consideration, the aim of this article is to shape selected and the most characteristic relations between fields of activity of local organizations and the image of region. Eastern Podlasie has been chosen to exemplify these relations. Not only Eastern Bialostoczyna is the region characteristic for rich and diverse cultural heritage, but also high activeness of non-governmental organizations functioning within the field of support for local culture, art and tradition.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW