Polycrystalline materials are solids which properties depend on such quantities as chemical and phase composition, crystallographic texture, residual stresses, grain size, etc. Applied technological processes lead usually to change the values of the parameters describing the quantities as well as modify the structure characteristics in macro- and micro-scale. In the result, both the global and local irregularities of material structure appear. When the irregularities become significant, numerous material properties reveal dierentials from point to point in a prepared constructing element. Spatial distribution of the irregularities can show a continuous character (gradient of the properties) or a non-continuous one, like in a layered structure. Moreover, the mentioned structure heterogeneity can be an intended effect like in a functionally graded materials or a quite non-favorable result of technological process (e.g. non controlled grain growth in the heat affected zone of welded elements). Among the most provocative challenge for the researchers are the structure inhomogeneities appeared under exploitation conditions (e.g. fatigue wear of the near-surface areas). In spite of the origin of the above structure irregularities, great research problem is recognizing its spatial distribution in the material. One of the most effective and non-destructive tool in this range is the X-ray diffraction technique assisted by appropriate experimental method and data processing procedures. The work presents the changes of the diffraction peak parameters of structure irregularities of a welded constructing element analyzed by the X-ray technique applied to investigation.
PL
Materiały polikrystaliczne są ciałami stałymi, których własności zależą od takich własności jak skład chemiczny i fazowy, tekstura krystalograficzna, naprężenia własne, rozmiar ziarna itp. Zastosowane procesy technologiczne prowadzą zwykle do zmiany wartości parametrów opisujących te własności, jak również modyfikują strukturę materiału w makro- i mikro-skali. W rezultacie w materiale pojawiają się globalne i lokalne niejednorodności. Kiedy nieregularności stają się znaczące, wiele cech materiału zmienia sie od punku do punktu w tak przygotowanym elemencie konstrukcyjnym. Przestrzenny rozkład tych niejednorodności może mieć charakter ciągły (gradient własności) lub nieciągły, jak w strukturze warstwowej. Co wiecej ta niejednorodność może być zamierzonym efektem, czego przykładem są funkcjonalne materiały gradientowe, lub niechcianym rezultatem technologicznego procesu (np. niekontrolowany wzrost ziaren w strefie wpływu ciepła w elementach spawanych). Wyzwaniem dla badaczy są niejednorodności powstałe w warunkach eksploatacyjnych (np. zmęczenie materiału w warstwach powierzchniowych). Niezależnie od pochodzenia tych nieregularności, problemem badawczym jest poznanie przestrzennego rozkładu tych efektów w materiale. Jedną z najbardziej efektywnych i nieniszczących metod jest dyfrakcja rentgenowska, przy wsparciu odpowiednich technik eksperymentalnych i przetwarzania uzyskanych danych. Przedstawiona praca poświęcona jest zmianom w parametrach pików dyfrakcyjnych uzyskanych przy użyciu dyfrakcji rentgenowskiej w konstrukcyjnym elemencie spawanym.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.