Non-destructive testing of materials with laminar and gradient structure is one of priority research of temporary surface engineering. In that field crystallographic texture and residual stresses analysis in near-the-surface areas of structural elements become more and more useful. Recently introduced and verified experimentally the X-ray texture tomography (XTT) represents a non-invasive method of investigating the texture of the near-the-surface areas on X-ray penetration depth, usually up to 100 µm. It allows to localize the texture changes occurring under the sample surface to a certain definite depth. The study gives a review on application the XTT to analysis of a functionally graded material (FGM) as a non-conventional investigation its inhomogeneous structure. Principles of the XTT method for determination of texture depth-profile of the FGM-made layers are also presented. The nature of texture formation in the substrate/deposit composition is discussed.
PL
Nieniszczące badania materiałów o strukturze warstwowej oraz gradientowej są jednym z priorytetowych kierunków rozwoju współczesnej inżynierii powierzchni, a analiza tekstury krystalograficznej i naprężeń własnych w obszarach przypowierzchniowych elementów konstrukcyjnych staje sie coraz bardziej użyteczna w tym zakresie. Opracowana ostatnio rentgenowska tomografia teksturowa (RTT) reprezentuje nieniszczącą metodę badań tekstury obszarów przypowierzchniowych o grubości porównywalnej z głębokością penetracji promieni rentgenowskich, zwykle do 100 µm. Pozwala ona zlokalizować zmiany tekstury zachodzące pod powierzchnią próbki do określonej głębokości. W pracy opisano zastosowanie RTT w analizie funkcjonalnych materiałów gradientowych cechujących się niejednorodną strukturą. Podano również zasady stosowania RTT w ocenie profilu głębokościowego tekstury materiałów gradientowych. Przedyskutowano wpływ podłoża na formowanie się tekstury warstwy w materiale warstwowym.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dokonano analizy zmian tekstury krystalograficznej i stanu naprężeń własnych, generowanych procesem zmęczeniowym w obszarach przypowierzchniowych trących elementów maszyn. Badania wykonano na stalowych kołach zębatych, poddanych testom tribologicznym. Stwierdzono powstawanie pewnych orientacji krystalograficznych, których intensywność wzrastała wyraźnie w tej fazie procesu zmęczenia, w której było inicjowane zużycie testowanych elementów. Orientacje te mogą być wykorzystane jako wskaźnik stopnia zaawansowania procesu zmęczenia obciążonych powierzchni elementów konstrukcyjnych.
EN
The crystallographic texture and residual stresses of the near-surface areas of the cooperating surfaces have been analysed. It has been found that the development of the state of the residual stresses is closely correlated with the fatigue wear process. Development of a certain characteristic crystallographic orientations in the ferritic and austenitic phases were observed. The intensity of this components are correlated with the measured values of residual stresses and increase distinctly at this phase of the fatigue process at which the wear of the elements surface is initiated. This components are a sensitive structure parameters of the surface layer and they may be monitored symptoms of the advancement of the fatigue process.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.