Zagadnienie odbioru społecznego lasów miejskich było obiektem licznych badań socjologicznych, dających dość niejednoznaczne rezultaty. Okazuje się, że z jednej strony mieszkańcy preferują tereny parkowe i lasy gospodarcze – pozbawione podszytu i dające poczucie bezpieczeństwa. Z drugiej strony badania wskazują jednoznacznie na brak społecznej akceptacji dla wycinki starych drzew i tworzenia zrębów w lasach miejskich. Jednocześnie lasy stanowią główny typ obszarów dla rekreacji, a mieszkańcy miast skłonni są pokonywać regularnie duże odległości, by móc spędzać w nich czas.
Miejsce spoczynku zmarłych jest i było traktowane w różnoraki sposób w zależności od kultury. Choć mało kto ma tego świadomość, również obraz cmentarzy w polskich miastach zmienił się diametralnie na przestrzeni ostatnich kilkuset lat. Dawniej były to miejsca nieczyste i wyrzucone poza mury miejskie. Nic dziwnego – stanowiły rezerwuar chorób i przyciągały głównie typów spod ciemnej gwiazdy.
A study of the effect of subaquatic discharge of karst groundwater sources on the composition of the Vishera River, the largest tributary of the Kama River, was carried out. The study was carried out on the territory of the State Nature Reserve "Vishersky" and included the determination of the flow rate, temperature as well as chemical composition of natural waters. Six zones of karst groundwater discharge and their influence on the water regime of the Vishera river were studied in detail. It was shown that subaquatic sources in the places of their discharge, forming up to 36% of the river flow, significantly affect the temperature regime. A significant part of dissolved substances, primarily calcium ions and hydrocarbonate ions, as well as some trace elements (Li, Sr, V, Cr) enter the Vishery river with karst waters. The results of the study show that monitoring the composition and properties of groundwater discharged covertly in the river channel is an important part of the monitoring of water bodies of both protected and developed areas.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper is devoted to the study of cultural and natural sights of the Northwestern Black Sea region of Ukraine, revealing their historical significance, unique architectural and urban planning solutions, and favorable location. The study identified and analyzed manors that have survived in the suburban areas of large cities. In world practice, examples have been identified of preserving the cultural and natural heritage of suburban areas through the development of their recreational and tourist potential. On the basis of the investigated cultural and natural attractions of the Northwestern Black Sea region, weekend tourist routes have been developed. The main focus of scientific work is on the study and conservation of natural resources and unique historical palaces and estates on the example of the palace of the Kurisov family. This makes it possible to use effectively recreational areas to create an ecologically clean, comfortable environment for recreation of the population and the development of domestic tourism, as a result of the current global pandemic of the coronavirus infection COVID-19, which caused the closure of the borders of many foreign countries.
Rezerwat „Skamieniałe Miasto” położony jest w województwie małopolskim, we wschodniej części Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego. Przeprowadzone w 2018 roku badania ankietowe oraz obserwacje bezpośrednie dotyczące frekwencji wykazały, że rezerwat przyrody nieożywionej „Skamieniałe Miasto” jest odwiedzany przez liczne grono turystów. Podczas całodziennych obserwacji odbywających się w 10 niedziel rezerwat odwiedziło 22 867 turystów. Największą frekwencję stwierdzono wśród turystów z województwa małopolskiego. Wynosiła ona 74,7%, a większość z nich to osoby pomiędzy 35. a 60. rokiem życia. Wśród turystów odwiedzających rezerwat dominowały osoby posiadające wykształcenie średnie. Kobiety stanowiły prawie 60% turystów, a rezerwat odwiedzany jest najczęściej w godzinach popołudniowych. Zaobserwowano wzrost liczby turystów odwiedzających rezerwat. Duża liczba turystów powoduje wiele negatywnych dla środowiska konsekwencji. Najistotniejsze spośród nich to: zaśmiecanie terenu, wandalizm (napisy na skałkach i drzewach), kradzież minerałów, zadeptywanie i niszczenie szaty roślinnej, niszczenie skał poprzez sport wspinaczkowy, buldering, dzikie obozowiska i rozpalanie ognisk. Dla odpowiedniego utrzymania tego niezwykle cennego terenu konieczne jest planowe gospodarowanie oparte na najlepszych praktykach z zakresu konserwatorskiej i czynnej ochrony przyrody.
EN
The "Skamieniałe Miasto" reserve is located in Małopolska province, in the eastern part of Ciężkowicko–Rożnowski Landscape Park. The surveys carried out in 2018 and direct observations regarding the attendance showed that the nature reserve "Skamieniałe Miasto" is visited by a large group of tourists. During 10 days (Sundays), the reserve was visited by 22,887 tourists. The largest attendance is among tourists from the Małopolska province. It is 74.7%, and most tourists are people between 35 and 60 years old. Among tourists visiting the reserve dominate people with secondary education. Women make up almost 60% of tourists, and the reserve is most often visited in the afternoon. The number of tourists visiting the reserve increases year by year. Unfortunately, the high number of tourists brings many negative consequences for the environment. The most important are: littering, vandalism (inscriptions on rocks and trees), theft of minerals, trampling and destruction of vegetation, destruction of rocks through climbing sport, bouldering, wild camps, and lighting fires. For proper maintenance of this extremely valuable site, planned management is required. It should be based on the best practices in the field of conservation and active protection of nature.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article presents a historical and compositional analysis of the changes done to “Las Zwierzyniecki”[1] (now a public park and nature reserve) in Białystok. It describes the stages of its transformation in the context of the changes done to the baroque composition of the Branicki residence and menageries from the 18th to early 21st century. An attempt was made to describe the historical and compositional design guidelines for the modern revitalisation of Las Zwierzyniecki. [1] Roughly translatable as the Zwierzyniec (menagerie) Forest
PL
W artykule przedstawio historyczną i kompozycyjną analizę zmian dokonanych w „Lesie Zwierzynieckim” (obecnie park publiczny i rezerwat przyrody) w Białymstoku. Opisano etapy jego transformacji w kontekście zmian dokonanych w barokowym układzie rezydencji Branickich od XVIII do początku XXI wieku. Podjęto próbę opisania historycznych i kompozycyjnych wytycznych projektowych współczesnej rewaloryzacji Lasu Zwierzynieckiego
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Las Wolski jest największą zieloną enklawą na terenie Krakowa. Historycznie dzieli się na dwa uroczyska: Las Wolski i Bielany. Zlokalizowane są tu 3 rezerwaty przyrody, na których terenie występują problemy z zarastaniem muraw kserotermicznych, a także z trwałością lasu. Obydwa zagrożenia mogą w przyszłości spowodować znaczne zmniejszenie wartości przyrodniczej terenu Lasu Wolskiego, dlatego bardzo ważne jest podjęcie odpowiednich działań.
EN
Las Wolski constitutes the biggest green enclave in Cracow and belongs to the group of municipal forests. Historically, it is divided into two sections: Las Wolski and Bielany. In 1917, the first section, an area of 335.13 ha, was sold to the Municipal Savings Bank of Cracow; it was later gifted to the city. From that moment, Las Wolski adopted another name: Park Ludowy (The People’s Park) and its primary function became recreational.
Występowanie złóż na obszarach chronionych, tj. w parku krajobrazowym czy leżących w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu przyrody i obszarów Natura 2000, nie wyklucza prowadzenia eksploatacji, pod warunkiem utrzymania w należytym stanie występujących w nich cennych elementów przyrody. Przykładem jest tu KW Czatkowice.
Świadomość ekologiczna użytkowników obszarów szczególnie cennych przyrodniczo jest kwestią bardzo istotną, dlatego powinna być na bieżąco monitorowana. Badaniem ankietowym w zakresie wiedzy na temat form ochrony przyrody objęto mieszkańców i turystów odpoczywających na te-renie Pojezierza Międzychodzko-Sierakowskiego. W pracy zestawiono odpowiedzi, wykonano analizy testami Kruskala-Wallisa, Chi kwadrat oraz testem dokładnym Fishera. Ustalono m.in., że 72% ankietowanych wie czym jest rezerwat przyrody, a 40% zna ich ilość w Polsce. Badania wykazały, że struktura odpowiedzi respondentów była zbliżona bez względu na ich podział na grupy wiekowe, według miejsca zamieszkania, płci i faktu posiadania dzieci. Wskazuje to więc na podobny poziom świadomości ekologicznej ankietowanych. Edukację przyrodniczą powinno zatem rozpoczynać się na najniższym szczeblu edukacji i prowadzić ją ustawicznie.
EN
The ecological awareness of the valuable area’s users should be constantly monitored. A survey regarding forms of the environment protection was developed and The Międzychodzko-Sierakowskie Lakeland in-habitants were examined. Except the count of answers, Kruskal-Wallis analysis, Chi square analysis and Fisher test were made. As determined, 72% of respondents knows the definition of nature reserve and 40% of them can say the correct number of them. The tests shown that the structure of answers were equal for all group of respondents, divided by age, place of residence, gender and the fact of having children. On this base it is possible to conclude that the level of the ecological awareness of the valuable area’s user is similar and the ecological education should be started on first stages of school education and be carried out continuously.
Turystyka przyrodnicza, której celem jest poznanie bioróżnorodności flory i fauny, jest ostatnio jedną z ciekawych propozycji spędzania wolnego czasu. Obszary przyrodniczo cenne stanowią bardzo atrakcyjne miejsca wędrówek turystycznych. W wielu wypowiedziach i opracowaniach zauważyć można jednak dysonans między intensyfikacją obecności człowieka na danym terenie, a ochroną jego walorów przyrodniczych. W pracy opisano różnice między turystyką przyrodniczą i turystyką masową, z założeniem pojemności i chłonności turystycznej przyrody jako wskaźnika dla możliwości użytkowej w tych kategoriach.
EN
Nature tourism, which targets to get familiar with the diversity of fauna and flora, is becoming a very popular activity. Valuable areas are attractive places for the tourists. In a lot of opinions or articles we can observe the dissonance between intensification of human presence and environ-mental protection. The paper describes the differences between nature tourism and mass tourism, including bandwidth, capacity and absorptivity of nature as an indicator for the possibility of use in these categories.
Rezerwat przyrody Wilcza Góra to jedna z najbardziej interesujących atrakcji w okolicach Złotoryi, na której znajduje się nietypowy układ słupów bazaltowych przypominających swoją budową płatki róży. Tuż u jego stóp prowadzona jest eksploatacja górnicza, możliwa wyłącznie dzięki nowoczesnym narzędziom projektowo-pomiarowym.
W pracy przedstawiono wybrane problemy zagospodarowania turystycznego rezerwatów przyrody w Polsce. Problem opisano na przykładzie rezerwatu przyrody Dolina rzeki Wałszy, na terenie którego dokonano inwentaryzacji i waloryzacji elementów zagospodarowania turystycznego oraz przedstawiono propozycję jego uzupełnienia o nowe elementy zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju.
EN
The paper discusses selected problems related to the land management of nature reserves in Poland. This question has been addressed by analyzing a nature reserve located in the Wałsza Rivery valley, where an inventory and valuation of tourist management components have been made, and a proposal put forward as how they could be enriched with new elements according to the principles of sustainable development.
The paper presents the results of research on the spatial variation of oxygen condition in a carp pond. The analysis of dissolved oxygen was carried out in the summer in 29 measuring points. In the analysed months the differences were determined between dissolved oxygen concentration in the strip of rushes and the part of the pond free from macrophytes. In the strip of rushes, the average concentration of dissolved oxygen was between 4.69–6.49 mg O2·dm–3. In the part of pond located near the strip of rushes the oxygen concentration was between 6.23–7.91 mg O2·dm–3 and in open water concentration of dissolved oxygen was in range 7.60–9.09 mg O2·dm–3. It was found that the biggest differences in oxygen concentration occur between the strip of rushes and the open water column: 40% in June, 26% in July, 28% in August, 38% in September, respectively. In the south-western part of the pond, covered with macrophytes and shaded by trees, the worst oxygen conditions were observed – below the optimum level for carps, sometimes reaching lethal values. The best oxygen conditions, noted in July and August, were in the central and northern part of the pond including the fishery and feeding point. In order to improve the oxygen conditions in macrophytes zone it is recommended to remove the rushes periodically and to remember to leave the part of emergent plants that are necessary for breeding and living avifauna. The scope and timing of the removal of plants has to be consulted and co-ordinated with the Regional Conservator of Nature.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań przestrzennego zróżnicowania warunków tlenowych w stawie karpiowym, narybkowo-kroczkowym. Badania tlenu rozpuszczonego w wodzie przeprowadzono w lecie w 29 punktach. W badanych miesiącach określono różnice między stężeniem tlenu rozpuszczonego w pasie szuwarów a częścią stawu wolną od makrofitów. W pasie szuwarów średnie stężenie tlenu rozpuszczonego kształtowało się w przedziale 4,69–6,49 mg O2·dm–3. W części stawu położonej przy pasie szuwarów mieściło się w granicach 6,23–7,91 mg O2·dm–3, a w otwartej toni wodnej w zakresie 7,60–9,09 mg O2·dm–3. Stwierdzono, że największe różnice zawartości tlenu występują pomiędzy pasem szuwarów a otwartą tonią, średnio: 40% w czerwcu, 26% w lipcu, 28% sierpniu, 38% we wrześniu. W południowo-zachodniej części stawu, porośniętej przez makrofity i zacienionej przez drzewa, odnotowywano najgorsze warunki tlenowe, poniżej poziomu optimum tlenowego dla karpi, czasami osiągające wartości letalne. Najlepsze warunki tlenowe, odnotowane w lipcu i sierpniu, występowały w centralnej i północnej części stawu, obejmującej punkt karmienia i łowisko. W celu poprawy warunków tlenowych w pasie makrofitów można okresowo częściowo wykaszać szuwary, pamiętając o pozostawieniu części pasa roślinności wynurzonej niezbędnej dla rozrodu i bytowania ornitofauny. Zakres i termin planowanego koszenia należy konsultować z ornitologami i uzgadniać z regionalnym konserwatorem przyrody.
Jarząb brekinia (Sorbus torminalis) należy do rodziny różowatych (Rosaceae) i jest blisko spokrewniony z powszechnie znaną jarzębiną (S. aucuparia). Mimo iż to gatunek rodzimy, jarząb ten jest bardzo słabo znany. W Polsce osiąga północno-wschodnią granicę zasięgu i jako gatunek rzadki, a nawet zagrożony wyginięciem, od 1946 r. podlega całkowitej ochronie prawnej.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Problem współistnienia terenów poprzemysłowych wraz z elementami o wysokich walorach przyrodniczych są charakterystyczne dla regionów południowej Polski. Szczególnym przypadkiem terenów przemysłowych są tereny poeksploatacyjne, które ze względu na specyfikę i rozległość zniszczeń powierzchni ziemi mocno ingerują w odbiór wizualny obszarów. W artykule przedstawiono zależności pomiędzy terenami eksploatacyjnymi a ustawowymi formami ochrony przyrody ze szczególnym uwzględnieniem parków krajobrazowych. Równocześnie wykazano, że tereny górnicze po zakończeniu wydobycia mogą znacząco przyczynić się do zwiększenia oferty przyrodniczej regionu.
EN
The problem of coexistence of post-industrial lands together with areas of high natural values are characteristic for regions of southern Poland. A special case of post-industrial lands are brownlands, which due to their specific character and the extensive character of apparent damage interfere strongly with the visual reception of the areas. The article attempts at presenting the dependencies between the brownlands and the statutory forms of natural protection, with specific focus on landscape parks; at the same time a claim is made that after the cessation of mining works, mining areas may greatly help to expand the nature-related offer of the region.
W latach 1957-1958 na terenie rezerwatu przyrody w Wierzchlesie prowadzonobbadania, których celem było ustalenie stanu poszczególnych zespołów leśnych oraz poglądowe scharakteryzowanie siedlisk pod względem udziału gatunków drzew i struktury drzewostanów. Założono powierzchnie dokumentacyjna (profil) w postaci długiego i wąskiego pasa terenu, w którego granicach pomierzono położenie oraz wymiary wszystkich drzew. Wyniki przedstawiono w postaci przekrojów poziomego i pionowego. Dla terenu rezerwatu i jego okolic istnieją zdjęcia lotnicze wykonane m. in. w 1964 r. Postanowiono sprawdzić, czy materiały te można wykorzystać do przeprowadzenia analizy struktury drzewostanu na terenie całego rezerwatu. Pomiary wykonano za pomocą cyfrowej stacji fotogrametrycznej VSD-AGH. Stwierdzono dużą zgodność rozmieszczenia drzew na powierzchni dokumentacyjnej oraz, co szczególnie istotne, pionowych profili drzewostanów. Wykazano, że istnieje możliwość dokonania wiarygodnej, retrospektywnej oceny przebiegu naturalnych procesów na całym obszarze tego wyjątkowego obiektu i w jego otulinie.
EN
Between 1957-1958, elaborate research was conducted in the Leon Wyczolkowski Nature Reserve of Old Polish Yews, Wierzchlas. The objective of the study was to document the current condition of forest associations, and to provide the image of the stand’s spatial 3D structure. A profile was established in a form of a long and narrow strip. Both, the location and dimensions of every tree and shrub were registered inside. Collected data were presented in a form of vertical and horizontal cross-sections of the forest stand. Seven years later (in 1964), the aerial survey was performed there, from which the black & white photographs were found. We decided to check whether it would be possible to use them to reconstruct the spatial structure of nature reserve’s forest. For this purpose, a Video-Stereo-Digitizer and a digital photogrammetric station were used. The study proved close similarity between the forest structure registered photogrammetrically and that registered by field survey. The profiles compared matched also each other well. With the photogrammetric measurements, it is also possible to perform a reliable analysis of natural processes in the entire area of this nature reserve and its surroundings
W artykule przedstawiono technologie wykonania aerotriangulacji na bazie archiwalnych zdjęć lotniczych z lat 1951, 1964, 1975 i 1984, wykonanych w różnych skalach dla terenu Słowińskiego Parku Narodowego. Zdjęcia, w postaci diapozytywów, pozyskano z zasobów Zarządu Geografii Wojskowej w Warszawie. Jakość zdjęć w poszczególnych rocznikach była bardzo zróżnicowana. W celu podniesienia jakości opracowań fotogrametrycznych oraz możliwości fotointerpretacyjnych zastosowano metody przetwarzania obrazów cyfrowych. W pierwszym etapie przetwarzania zdjęć wykonano orientacje wewnętrzna i wzajemna zdjęć dla wszystkich bloków. Ze względu na specyfikę terenów SPN pomiar punktów wiążących był w znacznym stopniu utrudniony (ponad 60% opracowywanego bloku zdjęć zajmują ruchome wydmy, wody Bałtyku oraz jezior Łebsko, Gardno). Z uwagi na brak możliwości wyrównania bloku aerotriangulacji w systemie DEPHOS, proces ten wykonano w środowisku ImageStation. Konieczne było transformowanie danych z formatu Dephos’a (pikselowe współrzędne punktów wiążących na poszczególnych zdjęciach) do formatu ImageStation. Transformacji współrzędnych dokonano przy pomocy programu TRANSPOL. Jakość zdjęć miała bezpośredni wpływ na dokładność pomiarów zarówno punktów wiążących jak i fotopunktów, a także interpretacje szczegółów terenowych w późniejszym procesie generowania Numerycznego Modelu Terenu (NMT), który był podstawa analiz przestrzennoczasowych krajobrazu Słowińskiego Parku cechującego się wyjątkowo silna dynamika podłoża i roślinności. Prace były realizowane w ramach projektu KBN Nr N304 077 31/3060 „Modelowanie przestrzenne zmian wybranych elementów środowiska Słowińskiego Parku Narodowego”.
EN
The paper presents technology of aerotriangulation on the basis of multitemporal (1951, 1964, 1975, and 1984), aerial photos of the Słowinski National Park in various scale Those photos, as negatives, were obtained from the resources of military geographic authorities Military Geography Management in Warsaw. The quality of photos in particular year was highly diversified. Therefore, methods of digital image processing, such as filtration, "image reinforcement", or preliminary tonal balancing were applied to improve the quality of those photogrammetric materials, and to improve the possibilities of their photointerpretation. The DEPHOS photogrammetric station was used to perform measurements, necessary for adjustment of the aerotriangulation block. In the first stage, internal and relative orientations were performed for all photo blocks. Due to the specificity of the Park area, the measurement of binding points was substantially hindered (more than 70% of the photo block being processed are occupied by migrating dunes, the Baltic Sea, and the Łebsko and the Gardno lakes). In view of the lack of the possibility to balance the aerotriangulation block under the DEPHOS system, the process was performed in ImageStation environment. It was necessary to transform data from the Dephos format (pixel coordinates of binding points on particular photos) to the ImageStation format. The quality of photos directly affected the accuracy of measurements, both in relation to binding points, and to photopoints, as well as the interpretation of terrain details in the later process of DTM generation. The said research works were conducted under the research project No. N304 077 31/3060 [financed by the State Committee for Scientific Research and] titled "Spatial Modelling of Changes in Selected Elements of the Słowinski National Park. " DTM was the basis for spatial and time analyses of the Słowinski National Park landscape, which is marked by its exceptionally strong dynamics of substrate and vegetation.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Środowisko przyrodnicze w istotny sposób wpływa na decyzje podejmowane przez władze rządowe, samorządowe, podmioty prywatne. Sposób i formy korzystania ze środowiska określają normy prawne. Kształtują one narzędzia wpływające na ochronę, zachowanie i kształtowanie środowiska w celu zachowania go dla przyszłych generacji. Cenne przyrodniczo zasoby spełniają liczne funkcje naukowe i dydaktyczne. Występowanie takich obszarów podnosi atrakcyjność danego terenu w wymiarze regionalnym i lokalnym. Podmioty świadome korzyści wynikających z posiadania na swoim terenie obiektów atrakcyjnych przyrodniczo, są częściej skłonne do ograniczania pewnych form działalności gospodarczej. Istotny wpływ na takie decyzje ma także liczba takich obiektów chronionych występująca na określonym terenie. Badaniami objęto teren powiatu olsztyńskiego składającego się z 12 gmin: Barczewa, Biskupca, Dobrego Miasta, Dywit, Gietrzwałdu, Jezioran, Jonkowa, Kolna, Olsztynka, Purdy, Stawigudy, Świątek. W opracowaniu poddano analizie ilość i powierzchnię form ochrony w gminach powiatu. Uwzględniono takie formy ochrony jak rezerwaty przyrody, obszary chronionego krajobrazu, użytki ekologiczne, pomniki przyrody oraz dokonano krótkiej charakterystyki wybranych obiektów. Badania umożliwiły określenie, które gminy powiatu olsztyńskiego posiadają najwięcej form ochrony przyrody pod względem ilości i powierzchni.
EN
Natural environment considerably affects influences the decisions making by government and local authorities as well as private business. The way and forms of making use of the environment are defined by legal regulations. They form the instruments affecting protection, preservation and management of the environment to save it for future generations. The valuable natural resources fulfill different scientific and didactic functions. Occurrence of such areas exalts the attractiveness of the terrain on regional and local scale. The entities being aware of the advantages of having on their terrains the monuments of nature, are more eager to cripple some forms of their business activity. The number of such preserved objects also essentially influences the mentioned decision making. Survey included the area of Olsztyn administrative district, covering 12 territorial divisions: Barczewo, Biskupiec, Dobre Miasto, Dywity, Gietrzwałd, Jeziorany, Jonkowo, Kolno, Olsztynek, Purda, Stawiguda, Świątki. This paper analyses the number and area (surface) of preservation objects in territorial divisions of the administrative district. It takes into account the objects of preservation such as nature reserves, areas of preserved landscape, monuments of nature and ecological produce. The research enabled to determine which territorial divisions of Olsztyn administrative district are most abundant in objects of nature preservation in respect of the number and area.
This paper presents the results of analysis of selected physico-chemical parameters of soils of the "Smolnik" partial reserve. According to pH values, the investigated soil types may be classified as strongly acidified and acidic. The organic matter content is very high in all soil profiles, that is typical for the process of semi and hydrogenic soils formation in the woodland area.
PL
W pracy dokonano analizy wybranych parametrów fizyczno-chemicznych gleb rezerwatu częściowego Smolnik. Stwierdzone wartości odczynu pozwalają zakwalifikować analizowane typy gleb do silnie kwaśnych i kwaśnych. Zawartość materii organicznej we wszystkich profilach glebowych jest bardzo wysoka, co jest charakterystyczne w trakcie powstawania gleb semi i hydrogenicznych na terenach lesnych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.