Tests of the technical condition of machines sometimes involve the analysis of dynamic phenomena associated with their work. The simplest methods are based on basic measurements, e.g. effective velocities and body vibration accelerations as well as sound pressure levels recorded in close vicinity of the tested object. For analysis, more advanced techniques use signals recorded in a certain period of time representing the studied phenomena. The development of computer techniques has enabled a relatively convenient modelling of technical objects. A well-identified model allows to extend research on real objects to include comprehensive computer analyses, thanks to which we can reduce time-consuming measurements or perform analyses for excitations which are difficult to perform at a test stand. Another application of a model is to generate signals, on the basis of which we can choose parameters of analysis methods to increase the effectiveness of diagnosis or test new analysis and inference algorithms. Several presented examples were implemented in the Matlab Simulink environment. Because the presented methods are universal, they can be used to analyze any physical phenomena described with more or less complicated models.
W pracy przedstawiono wybrane analizy oceny odporności dynamicznej zabudowy mieszkalnej i gospodarczej na wpływy eksploatacji górniczej w obszarze górniczym jednej z kopalń węgla kamiennego. Rozważania ograniczono do dynamicznych efektów związanych z powstawaniem wstrząsów górniczych generowanych podziemną eksploatacją surowca. W ramach pracy wykonano analizę sejsmiczności analizowanego obszaru z uwagi na wpływ rejestrowanych i prognozowanych drgań powierzchniowych na tradycyjną niską zabudowę murowaną. Wykonano modele symulacyjne zbudowane zgodnie z Metodą Elementów Skończonych oraz dobrano kryteria odporności dynamicznej. Kryteria odporności dynamicznej przyjęto zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami projektowania budynków murowanych. Obliczenia przeprowadzono z wykorzystaniem metody spektrum odpowiedzi, która jest normową metodą projektowania obiektów poddanych wpływom wstrząsów górniczych. Takie podejście jest również zalecane przez większość polskich instrukcji i wytycznych dotyczących projektowania budynków w rejonach o sejsmiczności indukowanej działalnością wydobywczą. Efektem analiz było określenie wytężenia podstawowych elementów konstrukcyjnych w przyjętych modelach obliczeniowych. Wyniki analiz skoncentrowanych na wpływie wstrząsów górniczych na zabudowę powierzchniową i sieć infrastruktury technicznej oraz ich zabezpieczeniach w obszarze górniczym ZG Janina mogą być przydatne w kontekście możliwości dalszej eksploatacji pokładów węgla w kolejnych latach, z zachowaniem bezpieczeństwa powszechnego, ochrony obiektów budowlanych, w tym zapobiegania szkodom. Przedstawione w pracy wyniki stanowią również uzupełnienie tworzonej przez autorów od kilku lat bazy obiektów i modeli dynamicznych budowli poddanych wpływom wstrząsów górniczych.
EN
The paper presents selected analyses of the dynamic resistance of residential and rural buildings to the effects of mining exploitation near the operation area of the “Janina” coal mine. Considerations were limited to the dynamic effects of mining shocks generated by underground mining. The analysis of the seismicity of the analyzed area was carried out as a part of the work due to the influence of recorded and predicted surface vibrations on the traditional low-rise masonry buildings. Simulated models were constructed according to the Finite Element Method using Autodesk code, and the criteria for dynamic resistance were chosen. The dynamic resistance criteria were adopted in accordance with the applicable standards and design principles of masonry buildings. Calculations were performed using the response spectrum method, which is a standard method of designing objects subjected to impacts of mining shocks. This approach is also recommended by most Polish guidelines for the design of buildings in seismic areas induced by rockbursts. The results of the analyses were the determination of the stress of the structural elements in the assumed computational models. The results of the analyses focused on the impact of mining shocks on surface structures and the network of technical infrastructure and their security in the considered mining area may be useful in the context of the possibility of further exploitation of the coal seams in subsequent years with universal security, protection of buildings and harm prevention. The results presented in the paper also complement the base of structures and their dynamic models which have been created by authors for several years.
Riflemen’s trainers are efficiently applied for the training of the armed forces, police, and shooting sportsmen. However, the training quality directly depends on the perfection of trainers as well as on their functional facilities. One of them is the shooting possibility by using various weapons. The new modification of a practise range is created: it’s included three types of weapons imitators for 5.56 mm G-36 assault rifle, 7.62 mm FN MAG machine gun and, 84 mm CARL GUSTAF recoilless gun. The work presents the universal dynamical and mathematical models of the one way operation pneumatic drive for recoil imitation, results of its investigation and description of the new modification of laser range for riflemen.
Cassie Mayr model of electric arcs are presented. In particular, it is shown that (i) the current-voltage characteristic i(u) of the models of both types of elements exhibits the pinched hysteresis nature, (ii) the zero crossing point of the voltage and current occurs at the same instants, (iii) at large values of the power supply frequency f the current- voltage pinched hysteresis loop tends closer to a straight line, meaning that then the current-voltage characteristic represent a classic resistor with a strong linearity for f → ∞, (iv) areas of one period energy loops decrease inversely with respect to the increase of the frequency. Great values of the arc conductance g of the hybrid Cassie Mayr model are independent on the values of the transition current Io. It is shown that the model of a memristive phenomenon and a hybrid Cassie-Mayr model of an electric arc phenomenon exhibit common properties.
PL
Przedstawione są właściwości memrystorowe w odniesieniu do hybrydowego Cassie Mayra modelu łuku elektrycznego. W szczególności wykazano, że (i) charakterystyki prądowo-napięciowe i(u) ujawniane przez modele obu typów elementów przyjmują postać ściągniętej pętli histerezy, (ii) punkt przejścia przez zero zarówno napięcia, jak i prądu występuje w tym samym momencie, (iii) przy dużych wartościach częstotliwości źródła zasilania prądowo-napięciowa pętla histerezy zostaje ściągnięta blisko do zwykłej linii prostej, co oznacza, że wówczas charakterystyka prądowo-napięciowa reprezentuje klasyczny rezystor o silnej liniowości dla f → ∞, (iv) przy wzroście częstotliwości sygnałów w obwodzie powierzchnie ograniczone pętlami energii jedno-okresowej zmniejszają się odwrotnie proporcjonalnie do wartości częstotliwości. W zakresie dużych wartości przewodności łuku g hybrydowego modelu Cassie Mayra są niezależne od wartości prądu przejściowego I o. Wykazano, że model zjawiska memrystorowego i zjawisko łuku elektrycznego opisanego modelem hybrydowym Cassie Mayra wykazują wspólne właściwości.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono 0-D modele wybranych urządzeń pomocniczych układu szczytowej elektrowni wodorowej, tj. sprężarki wodoru, wysokotemperaturowego wymiennika ciepła, oraz pompy wody, które zostały odpowiednio skalibrowane na dostępnych danych doświadczalnych. Na podstawie przeprowadzonej analizy wrażliwości opracowano wytyczne konstrukcyjne i eksploatacyjne dla tych urządzeń o przeznaczeniu do pracy w układzie z ceramicznym ogniwem paliwowym, elektrolizerem, oraz zbiornikiem na sprężony wodór.
EN
Article presents 0-D models of selected auxiliaries devices of peak-hydrogen plant, ie. hydrogen compressor, high temperature heat exchanger, and a water pump, which are suitable calibrated to the available experimental data. Based on the sensitivity analysis, the guidelines for the design and operation of these devices to allocate to work in combination with ceramic fuel cell, electrolyzer, and compressed hydrogen tank.
Bayesian networks (BNs) are powerful tools for modeling complex problems involving uncertain knowledge. They have been employed in practice in a variety of fields. Their extension to time-dependent domains, dynamic Bayesian networks (DBNs) allow to monitor and update the system as time procedes and predict further behavior of the system. Most practical uses of DBNs involve temporal influences of the first order, i.e., influences between neighboring time steps. This choice is a convenient approximation influenced by the existence of efficient algorithms for first order models and limitations of available tools. This paper presents how to create higher order dynamic Bayesian networks and shows that introducing higher order influences can improve the accuracy of the model. To introduce the formalism to the readers, it describes a hypothetical simplified model based on a DBN.
PL
Sieci Bayesowskie (Bayesian networks, BNs) są popularnym narzędziem do reprezentacji wiedzy w warunkach niepewnosci. Znalazły praktyczne zastosowanie w wielu dziedzinach. Ich rozszerzenie o domenę czasową dynamiczne sieci bayesowskie (dynamic Bayesian networks, DBNs) umozliwiają monitorowanie oraz aktualizację systemów zmieniających się wraz z upływem czasu, a takze predykcję przyszłego stanu takiego systemu. Większość praktycznych zastosowań dynamicznych sieci Bayesowskich bierze pod uwagę tylko zależności pierwszego rzędu, to znaczy, że bieżący stan systemu zale ży tylko od jego stanu w bezpośrednio poprzedzającym go kroku czasowym. Takie założenie jest uproszczeniem, wynikającym najprawdopodobniej z braku efektywnych narzędzi zdolnych obsłużyć modele wyższych rzędów. Niniejszy artykuł przedstawia na przykładzie sposób w jakim tworzy się modele wyższych rzędów oraz pokazuje, wpływy wyższych rzędów mogą zwiększyc jakość modelu.
In the paper a dynamic model of spur gears was developed and compared with an experimental data in case of simulation of vibration signals. Comparison was done on the basis of the signals generated by the model and the real object. The experiment was conducted on an experimental gearbox named DMG-1, that allows to introduce other failures of gears. During the experiment correct work as well as incorrect work of the gears due to misalignment were investigated. In the study a multi-body dynamics model of the gears was developed. The MSC ADAMS software was used for model development and tests. Simulations were conducted for different operation conditions; two values of rotational speed and loading were studied. Behaviour of signals features was similar in both experiment and model for investigated technical states (correct work and misalignment), this was observable by increase of amplitudes for high order gear meshing frequency harmonics, in the model occurs modulations of meshing harmonics by rotational speed, either. To sum up, in the study it was shown that it is possible to simulate vibration signals by the model of the gears created in multi-body dynamics software, what is evidenced by proper generation of gear meshing frequency harmonics, dependent on rotational speed. For simulation of misalignment the model exhibits greater sensitivity by bigger gain of examined parameters.
PL
W artykule został przedstawiony oraz porównany z danymi eksperymentalnymi model dynamiczny kół zębatych. Porównanie zostało przeprowadzone na podstawie sygnałów generowanych przez model i obiekt rzeczywisty dla różnych stanów technicznych. Eksperyment został przeprowadzony na demonstracyjnym stanowisku do badań przekładni zębatych DMG-1, które pozwala na wprowadzenie różnego rodzaju uszkodzeń. Podczas eksperymentu badana była poprawna praca przekładni oraz stan niezdatności związany z przekoszeniem osi jednego z kół. W artykule został przedstawiony model dynamiczny kół zębatych zbudowany na podstawie metody układów wieloczłonowych. W celu budowy modelu i przeprowadzenia testów zostało wykorzystane specjalistyczne oprogramowanie komputerowe. Symulacje zostały przeprowadzone dla różnych warunków pracy: różne wartości prędkości obrotowej oraz obciążenia. Trend zmian cech sygnału wibracyjnego był porównywalny podczas eksperymentu i badań modelowych dla badanych stanów technicznych (poprawna praca, przekoszenie) - wzrost amplitudy drugiej harmonicznej częstotliwości zazębienia. Dla sygnałów otrzymanych z modelu również pojawiły się wstęgi boczne wywołane modulacjami przez prędkość obrotową wałów. Podsumowując, w artykule została przedstawiona możliwość zastosowania dynamicznego modelu kół zębatych opartego na metodzie układów wieloczłonowych do symulacji sygnałów wibracyjnych. Częstotliwości zazębienia generowane przez model są zgodne z założonymi warunkami pracy (prędkość obrotowa, ilość zębów). Podczas symulacji stanów niezdatności model wykazuje większą czułość na wprowadzone uszkodzenie niż obiekt rzeczywisty.
Praca poświęcona syntezie i analizie ostrych i rozmytych relacyjnych map kognitywnych w modelowaniu inteligentnym układów nieprecyzyjnych. Proces syntezy został przedstawiony w postaci pewnego algorytmu działań. Na potrzeby rozwiązywania problemów ostrych opracowano algorytmy gradientowej optymalizacji parametrycznej, a dla rozmytych - pewne metody losowe. Przytoczono wybrane wyniki realizacji opracowanych metod dla konkretnych układów.
EN
The paper is devoted to the synthesis and analysis of crisp and fuzzy relational cognitive maps in intelligent modeling of imprecise systems. The synthesis process was presented in the form of certain algorithm of operations. For the needs of solving crisp problems there were elaborated algorithms of gradient parametrical optimization and for fuzzy ones - certain random methods. Selected results of realization of designed methods for particular systems were adduced.
Pracę poświęcono problemowi optymalizacji wybranych parametrów relacji rozmytych występujących w rozmytych relacyjnych mapach kognitywnych. Zaproponowano pewną metodę adaptacji relacji rozmytych polegającą na wprowadzeniu czasowej ziarnistości ich struktury. Wprowadzono specjalny algorytm modyfikacji parametrów relacji, tak aby uzyskać określony stan modelu dla wybranego kroku czasu dyskretnego. Zaprezentowano także wstępne wyniki badań symulacyjnych potwierdzające poprawność proponowanego podejścia.
EN
Applying fuzzy relational cognitive maps to the monitoring is connected with a problem of the accuracy of mapping the monitored system main characteristics. Generally, increase in this accuracy results in the significant increase of the calculating load. This cost can be limited by adaptation of fuzzy relation parameters. The work is devoted to the problem of the analysis of selected parameters of fuzzy relations that occur in fuzzy relational cognitive maps used for modelling and monitoring systems with incomplete information. There is proposed a certain method for adaptation of fuzzy relations consisting in introduction of their structure temporal granulation according to the optimisation criterion (2). There is introduced a special algorithm of modification of the relation parameters (Fig. 3) which enables obtaining the object determined state for a chosen step of the discrete time. On the basis of the proposed algorithm, the simulation investigations of the selected model (Fig. 1, Tabs. 1 and 2) were carried out. As a result, there were obtained powers and dispersion coefficients of the fuzzy relations in the form of functions of the discrete time (Figs. 4 and 5). There are also pre-sented the initial results of simulation research with use of these functions that confirm the correctness of the proposed approach (Fig. 6).
Pracę poświęcono problemowi optymalizacji wybranych parametrów relacji rozmytych występujących w rozmytych relacyjnych mapach kognitywnych. Przedstawiono główne trudności napotykane przy tworzeniu dokładnych rozmytych map kognitywnych oraz zaproponowano pewną, kilkuetapową metodę adaptacji relacji rozmytych. Zaprezentowano także wstępne wyniki badań symulacyjnych potwierdzających poprawność proponowanego podejścia.
EN
This work is devoted to the problem of optimization of selected parameters of fuzzy relations occurred into fuzzy relational cognitive maps. There are presented main difficulties encountered during creating accurate fuzzy cognitive maps and there is proposed certain few stages' method of fuzzy relations adaptation. There are also shown the initial simulation research results that confirm proposed approach correctness.
W referacie przedstawiono dobór dynamicznego modelu wybranych zapór ziemnych z rdzeniami. Wykonano obliczenia z uwzględnieniem zastanego poziomu piętrzenia wody podczas badań dynamicznych in situ analizowanych obiektów. W pracy rozważano trzy warianty modelu. Model analizowanych konstrukcji przyjęto w postaci sprężystej tarczy pracującej w płaskim stanie odkształcenia. W poszczególnych wariantach uwzględniono odpowiednio: 1) stałe materiałowe przyjęte na podstawie danych z literatury, 2) naprężenia efektywne w gruncie wynikające z ciężaru wody i ciężaru gruntu, 3) stopień nasycenia gruntu wodą.
EN
In the paper selection of dynamic model of chosen earth dams have been presented. Calculations were executed with regard of existing water level during dynamic investigation in situ of analyzed structures. In the study three variants of dynamic model have been considered. The model of analyzed structures has been assumed as elastic shield in plain strain. In particular variants of model there have been assumed: 1) material data properties taken from literature, 2) effective stresses in soil resulting from weights of water and soil, 3) saturation ratio.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu przedstawiono obwodowe modele matematyczne różnych maszyn indukcyjnych: jednoklatkowych, głębokożłobkowych, dwuklatkowych, z prętem biernym oraz modele uwzględniające nasycenie strefy żłobkowej obwodu magnetycznego maszyny. Przedstawiono podstawowe założenia przy formułowaniu modeli matematycznych w postaci układów równań różniczkowych zwyczajnych. Omówiono również zasady identyfikacji parametrów elektromagnetycznych modeli matematycznych na podstawie charakterystyk statycznych maszyny, bądź wykorzystując pomiarowe przebiegi dynamiczne. Podano przykładowe wyniki badań symulacyjnych.
EN
This paper describes mathematical models of different types of induction motors: squirrel-cage, idle bar and models considering saturation of leakage inductances. A model differential equations has been formulated and a universal method estimation of the parameters of this model, on the basis of measured static characteristics or dynamic runs has been presented. Examples of simulation results based on thest models have also been presented.
W artykule przedstawiono problematykę związaną z badaniami drganiowymi przekładni zębatej. Głównym zagadnieniem jest próba opracowanie oryginalnego modelu przekładni zębatej na podstawie modeli już istniejących. Szczególny nacisk położono na merytoryczną poprawność modelu tak aby odzwierciedlał założony charakter wybranych stanów przekładni . Rozważania kończą się na poziomie modelu palisadowego. Celem dalszego postępowania będzie możliwie maksymalne uproszczenie modelu.
EN
Growing larger application on methods and centres of technical diagnostics, being with tool of modern manner of creating "qualities" of machines. Rational usage diagnoses makes possible undertaking of relating decision qualities and further conducts with machine. Can this to be decision about further use, about collection of definite interventions preventive or to introduction of changes in construction, of technology or of exploitation of machines.
W pracy przedstawiono sposób modelowania zagadnień dynamicznych elektromechanicznych układów napędowych maszyn. Dla uzyskanych modeli fizycznych tych układów opracowano algorytmy analizy wrażliwości i optymalizacji cech dynamicznych. Opracowane modele dynamiczne i algorytmy zastosowano do obliczeń optymalizacyjnych układu napędowego kombajnu węglowego przy założeniu funkcji celu. która prowadzi do minimalizacji wartości maksymalnych sil dynamicznych w parach kinematycznych.
EN
The paper presents a way of modelling dynamic problems of electromechanical driving systems in machines. To obtain physical models of these systems, algorithms for sensitivity analysis and dynamic properties optimisation were developed. The developed models and algorithms were used to calculate the optimisation of the driving system in a combined cutter loader, assuming the objective function that leads to minimizing the values of maximum dynamic forces in kinematical pairs.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In Poland, the most often used control systems of a coal flotation process are based on a doses stabilization system. An operation of this system is limited to the stabilization of reagent doses, based on measurements of concentration and feed flow intensity. In practice, the flotation process is running under conditions of different industrial disturbances. These are reasons that doses stabilization system, in many cases, doesn't stabilize the process qualitative parameters. This problem can be solved by the feedback control system. In order to practically use formulated control algorithms, it is necessary to determine dynamic models describing the input and output behaviour of the flotation process. High changes of mineral characteristics and plant properties can be a cause of significant changes of model parameters. It can makes that sensitivity limits of a conventional control system will stay overflow. In order to ensure a required control quality, there is necessary to tune control algorithm during algorithms realization. It can be realized by a hybrid control system. In the paper rules for a design of the hybrid control system have been presented. Basic assumptions of the hybrid control system have been given. A fuzzy logic for description of dynamic models of coal flotation process has been applied. The analytical examples of dynamic models parameters determining based on a knowledge base system have been presented. A numerical example a formation of the flotation process dynamic model has been shown.
PL
Stosowane w Polsce układy sterowania procesem flotacji węgla związane są z układami stabilizacji dawek odczynników flotacyjnych. Jednak ze względu na zakłócenia występujące w procesie flotacji stosowanie tych układów nie zapewnia stabilizacji jakości produktów wzbogacania. Możliwość taką stwarza zastosowanie pętli sprzężenia zwrotnego w układzie sterowania. Obecnie prowadzone są badania teoretyczne dotyczące układów automatycznej regulacji zawartości popiołu w odpadach z procesu flotacji węgla. W celu wykorzystania opracowanych algorytmów regulacji na obiekcie przemysłowym, niezbędna jest eksperymentalna weryfikacja przyjętych modeli dynamicznych. Modele dynamiczne są użyteczne przy założeniu, że sterowany obiekt jest stacjonarny. Dzięki temu wystarcza jednorazowa identyfikacja obiektu i zakłóceń oraz jednorazowe nastawianie parametrów przyjętego algorytmu regulacji. Założenia te jednak często są niesłuszne. Właściwości dynamiczne obiektu przemysłowego mogą się zmieniać w bardzo szerokim zakresie. Dlatego w celu zapewnienia wymaganej jakości sterowania konieczne jest dostrajanie algorytmu regulacji podczas realizacji tych algorytmów. Jednym ze sposobów takiej realizacji jest układ regulacji adaptacyjnej w pętli sprzężenia zwrotnego obiektu. Innym podejściem do realizacji dostrajania parametrów regulatora jest zastosowanie układu regulacji z systemem opartym na wiedzy (KBS — knowledge based system). System KBS, związany z nadzorowaniem operacji w pętli zamkniętej, jest systemem uzupełniającym i rozszerzającym konwencjonalny algorytm sterowania. Regulator taki można nazwać systemem ekspertowym z nadzorem (SECS — supervisory expert control system), a sterowanie tego typu sterowaniem hybrydowym. System SECS wykorzystuje podstawy logiki rozmytej. W artykule podano zasady tworzenia modeli rozmytych TSK oraz ich zastosowanie do opisu dynamiki obiektu. Omówiono koncepcje sterowania hybrydowego przemysłowego procesu flotacji węgla. Przedstawiono podstawowe założenia takiego sterowania. Podano przykłady analityczne wyznaczania parametrów modelu dynamicznego flotownika na podstawie bazy wiedzy (KBS) oraz zmierzonych w poprzednich chwilach czasu wartości wielkości wyjściowej i wielkości wejściowej obiektu. Przedstawiono przykład obliczeniowy wyznaczania parametrów modelu dynamicznego flotownika. Na podstawie badań symulacyjnych otrzymano przebieg czasowy wielkości wyjściowej modelu obiektu i porównano z przebiegiem czasowym otrzymanym na podstawie pomiarów obiektu przemysłowego.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.