The goal of the paper was to define the phytoindication ability of selected plant species in the conditions of the impact of traffic on the environment. The contents of the following trace metals were analysed: Cd, Cr, Cu, Ni, Pb, Zn in three plant species: moss Pleurozium schreberi (Brid.) Mitt., dandelion Taraxacum officianale F. H. Wigg. and in Norway spruce Picea abies (L.) H. Karst alongside the communication route Kraków-Zakopane. The plant samples (green parts of moss, leaves of dandelion, and two year old needles of common spruce) were taken in seven transects perpendicular to the road in the following distances from the edge of the road: 5 m, 10 m, 50 m and 100 m. The moss Pleurozium schreberi turned out to be the best indicator among the tested plant species because it accumulated trace metals in the highest concentrations. In the leaves of the dandelion lower concentrations of metals were found, while the lowest ones were in the needles of the spruce.
PL
Celem pracy była ocena zdolności indykacyjnych wybranych roślin wskaźnikowych znajdujących się pod wpływem drogowych zanieczyszczeń komunikacyjnych. Oznaczono zawartości następujących metali śladowych: Cd, Cr, Cu, Ni, Pb, Zn w trzech gatunkach roślin: mchu rokietniku pospolitym Pleurozium schreberi, mniszku pospolitym Taraxacum officianale i w świerku pospolitym Picea abies pobranych wzdłuż drogi Kraków – Zakopane. Próbki roślin (zielone części mchu, liście mniszka pospolitego oraz dwuletnie igły świerka pospolitego) pobrane zostały w obrębie transeptów rozmieszczonych prostopadle do drogi w odległości 5, 10, 50 i 100 m od jej krawędzi. Rokietnik pospolity Pleurozium schreberi okazał się najlepszym indykatorem, bowiem kumulował największe ilości badanych metali. Niższe koncentracje metali stwierdzono w liściach mniszka pospolitego, a najmniejsze w igłach świerka.
The aim of this work is to determine the level of impurity by cadmium selected species of dicotyledonous plants to which belong the herbs collected from permanent grassland located near a highway. Chosen herbs were collected from the grasslands located near the international rout E-30 near Siedlce. Such herbs as common dandelion (Taraxacum officinale L.), greater plantain (Plantago maior L.) and garden sorrel (Rumex acetosa L.) were picked up. The plant material was taken from the distance 2; 10; 30 and 50 m from the wayside ditch. Shoots of plants (stems and leaves) were separated from underground parts (roots and rhizome) and then they were dried them and grinded. Crumbled material in 5 g samples was put through mineralization at a temp. 450 oC. Samples prepared like that were put in to the solution with 10 cm3 of 10 % HCl and added distilled water to the volume 50 cm3. The content of cadmium in received solutions was determined using the AAS method. The concentration of the cadmium content in shoots and in underground parts systematically decreased in the measure of dismissing from the source of pollution in all studied plants. Independently from the place of the gathering of the plant material, the most cadmium was accumulated by the common dandelion in the shoots (0.24 mg kg–1 d.m.), however the smallest concentration of cadmium in studied herbs was in the underground parts of garden sorrel (0.09 mg kg–1 d.m.) independently from the place of gathering.
PL
Celem pracy jest określenie stopnia zanieczyszczenia kadmem wybranych gatunków roślin dwuliściennych, do których należą m.in. zioła zbierane z trwałych użytków zielonych znajdujących się przy trasie szybkiego ruchu. Wybrane zioła zbierano z użytków zielonych przy międzynarodowej trasie E-30 w pobliżu Siedlec. Zbierano takie zioła, jak: mniszek pospolity (Taraxacum officinale L.), babkę zwyczajną (Plantiago major L.) i szczaw zwyczajny (Rumex acetosa L.). Materiał roślinny pobrano z odległości 2; 10; 30 i 50 m od przydrożnego rowu. Następnie oddzielono części nadziemne roślin (łodygi i liście) od części podziemnych (korzeni i kłączy), po czym wysuszono je i zmielono. Rozdrobniony materiał w 5 g próbkach poddano mineralizacji w temp. 450 oC. Tak przygotowane próbki przeprowadzono w roztwór z 10 cm3 10 % HCl i uzupełniono wodą destylowaną do objętości 50 cm3. W otrzymanych roztworach oznaczono zawartość kadmu za pomocą metody AAS. Stężenie zawartości kadmu zarówno w częściach nadziemnych, jak i podziemnych systematycznie zmniejszało się w miarę oddalania od źródła zanieczyszczenia we wszystkich badanych roślinach. Niezależnie od miejsca poboru materiału roślinnego najwięcej kadmu kumuluje mniszek pospolity w częściach nadziemnych (0,24 mg kg-1 s.m.), natomiast najmniejsze stężenie kadmu w badanych ziołach niezależnie od miejsca pobierania było w częściach podziemnych szczawiu zwyczajnego (0,09 mg kg-1 s.m.).
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW