W artykule przedstawiono perspektywy przyszłych kierunków badań mających na celu optymalizację procesu spalania węgla. Nowe nurty w dziedzinie energetyki koncentrują się na zwiększeniu zrównoważonego wykorzystania zasobów węgla, minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko oraz rozwoju bardziej wydajnych i ekologicznych rozwiązań w produkcji energii. Wśród omawianych kierunków działań należy wskazać dobór jakościowy i ilościowy katalizatora procesu spalania, sposób jego efektywnego dostarczenia do transportowanego pyłu węglowego, automatyzacje procesu ze szczególnym uwzględnieniem metod sterowania, kontroli i wizualizacji. Mimo mnogości prac teoretyków i praktyków dotyczących tego zagadnienia wciąż istnieje przestrzeń do dalszych ulepszeń oraz znaczących rozszerzeń w zakresie danych dostępnych dla naukowców i inżynierów. Węgiel nadal odgrywa kluczową rolę, jako najbardziej stabilne źródło energii, co podkreśla jego istotność w kontekście zapewnienia niezawodności dostaw energii.
EN
The article presents perspectives on future research directions aimed at optimizing the coal combustion process. Emerging trends in the field of energy focus on increasing the sustainable utilization of coal resources, minimizing negative environmental impacts, and developing more efficient and environmentally fiiendly energy production solutions. Among the discussed areas of action, it is important to highlight the qualitative and quantitative selection of combustion process cata lysts, the effective delivery of catalysts to transported coal dust, and the automation of the process with a focus on control, monitoring, and Visualization methods. Despite the abundance of work by theorists and practitioners on this issue, there is still room for further improvements and significant expansions in the scope of data available to scientists and engineers. Coal continues to play a crucial role as the most stable source of energy, underscoring its importance in ensuring energy supply reliability.
The basis of the conducted analysis were the data on electricity production balance, including the structure of eleltricity production. The data used for calculations include monthly electricity production figures from power plants (thermal and hydro electric power plants, wind farms), independent power producers and industrial power stations. In this paper, two predictive models are applied – a prediction method using Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System (ANFIS), and a method using stochastic differential equations (SDE), which make it possible to make medium-term projections of electricity production and its structure, thus providing the basis for energy mix analysis. The results of estimations and verification of the developed models are presented, as well as examples of prediction results. The results were compared to the projection provided in the draft of Polityka Energetyczna Polski do 2040 roku PEP2040 (Poland’s Energy Policy until 2040). An attempt was also made to answer the question whether the models based only on historical time series may serve as a valid basis for the analysis of electricity production structure, and whether such models are capable of adequately describing the processes in power engineering under uncertainty and risk.
PL
Dane dotyczące bilansu w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z uwzględnieniem jej struktury są podstawą wykonanych analiz. Dane wykorzystywane do obliczeń zawierają miesięczne produkcje energii elektrycznej z elektrowni zawodowych (termiczne, wodne i wiatrowe), niezależnych producentów energii elektrycznej oraz przemysłowych elektrociepłowni. W artykule wykorzystano dwa modele predykcji, metodę predykcji z wykorzystaniem rozmytego systemu wnioskowania ANFIS - Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System i metodę wykorzystującą stochastyczne równania różniczkowe SDE – Stochastic Differential Equations, umożliwiające wykonanie średnioterminowej prognozy produkcji energii elektrycznej wraz z jej strukturą, dając podstawę do analizy mixu energetycznego. Zaprezentowano wyniki estymacji i weryfikacji budowanych modeli oraz przykładowe wyniki predykcji. Rezultaty porównano z prognozą prezentowaną w projekcie Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku PEP2040. W tym kontekście podjęto dyskusję w celu odpowiedzi na pytanie, czy modele bazujące tylko na historycznych szeregach chronologicznych mogą być podstawą analiz struktury wytwarzania energii elektrycznej i czy są adekwatne do opisu procesów w elektroenergetyce w warunkach niepewności i ryzyka.
W publikacji przedstawiono zagadnienia związane z bezpieczeństwem energetycznym Polski. Scharakteryzowano polski mix energetyczny, a także przedstawiono stan energetyki polskiej wskazując podstawowe problemy występujące zarówno w podsystemie elektroenergetycznym jak również ciepłowniczym. Opisano również podstawowe kierunki rozwoju polskiej energetyki, a także przedstawiono stanowisko autorów dotyczące tych planów rozwoju. W publikacji pokreślono ważność planowania energetycznego w skali lokalnych systemów energetycznych, a także konieczność wykorzystania do tego celu odpowiednich narzędzi informatycznych.
EN
The publication presents problems related to energy safety of Poland. It was characterized Polish energy mix, and presented the state of the Polish energy sector indicating the basic problems of the power subsystem, as well as heating subsystem. It was also described the basic directions of development of the Polish energy sector and the position of the author on these development plans have been stated. The paper stressed the importance of energy planning at the local scale of energy systems, as well as the need of use the appropriate IT tools for these purposes.
W ostatnich latach zagadnieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski poświęcono wiele uwagi. Obecnie trwają prace nad kolejną wersją dokumentu pt. „Polityka energetyczna Polski”. Powstający dokument powinien jasno wskazywać nasze cele na najbliższe lata i pomóc w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych firmom energetycznym. Obecnie gwarancją ciągłej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego jest energia elektryczna wytwarzana w elektrowniach parowych spalających węgiel. W ostatnich latach rozwój tych jednostek znacząco wyhamował, narażając kraj na niedostateczną rezerwę mocy. Polska posiada jedne z największych złóż węgla w Europie. Ma to wpływ na wybór tej kopaliny jako głównego nośnika energii. W artykule omówione zostały problemy związane z bezpieczeństwem energetycznym oraz znaczącą rolą węgla w tej kwestii. Przedstawiono potencjalne zasoby węgla, które będzie można wykorzystać w przyszłości, udział węgla w strukturze nośników energii oraz perspektywy na najbliższe lata. W artykule zaprezentowano analizę zasobów węgla brunatnego i kamiennego w Polsce, wraz z prognozą przyszłego wykorzystania. Zawarto również podstawowe informacje na temat elektrowni parowych opalanych węglem brunatnym i kamiennym w Polsce wraz z planami rozwojowymi tych jednostek.
EN
A great deal of attention has been paid to energy safety of Poland in recent years. At present, the final works on next version of the document entitled “Polityka energetyczna Polski” [Poland’s Energy Policy] are underway. The formulated document should clearly indicate our goals for the upcoming years and help energy investment enterprises in making decisions. At present, electrical energy generated in coal-fired power plants is a guarantee of the continuous work of the Polish National Power System. In previous years, the development of these plants has slowed down considerably, exposing the country to an insufficient power reserve. Poland has some of the largest coal deposits in Europe. This has implications on the choice of minerals as the main energy carrier. This article discusses issues related to energy security and the significant role of coal in the matter. It presents the potential coal resources that can be used in the future. It also looks at the share of coal in energy structure and the prospects for the coming years. The article conducts analysis of brown and hard coal reserves in Poland, along with the forecast of their future use. It also contains statistics about coal-fired power stations in Poland together with the plans of their development.
Wobec nieuchronności wzrostu kosztów sektora energetycznego warto spojrzeć na tę sytuację nie tylko z punktu widzenia odbiorcy końcowego, ale także całej gospodarki. Zaprezentowane scenariusze będą zdecydowanie różniły się pod względem wsparcia rozwoju polskiego przemysłu.
W ostatnich latach zagadnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju poświęcono wiele uwagi. Ogólnie można stwierdzić, że bezpieczeństwo energetyczne to stan gospodarki, który umożliwia pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię. Pokrycie tego zapotrzebowania powinno odbywać się w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Istotną kwestią jest przy tym minimalizacja negatywnego oddziaływania sektora energetycznego na środowisko. W artykule przedstawiono stan obecny oraz strategie rozwoju systemów energetycznych, w kontekście zmian, jakie zachodzą w wybranych krajach europejskich. Przeanalizowano plany rozwoju wybranych systemów energetycznych krajów europejskich i porównano te plany ze strategią rozwoju krajowego systemu energetycznego. Obecnie trwają prace nad kolejną wersją dokumentu pt. „Polityka energetyczna Polski”. Powstający dokument powinien jasno wskazywać nasze cele na najbliższe lata i pomóc w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych firmom energetycznym. W obecnej chwili Polska znalazła się w momencie, w którym powinna stworzyć optymalną koncepcję miksu energetycznego. Artykuł ma na celu pokazanie, że mimo planów wspólnej europejskiej polityki energetycznej możliwe jest prowadzenie własnej strategii rozwoju systemu energetycznego.
XX
Great attention has been paid to the energy safety of countries in the last few years. It may generally be stated that energy safety is the state in which the economy allows the actual and future energy and fuel demand to be fulfilled. Fulfilling this demand should to be carried out in in technically and economically justified manner. Minimizing the harmful influence of the energy sector on the environment is a very important problem. This paper presents the current status and development strategy of energy systems in the context of changes occurring in selected European countries. We analyzed the development plans of selected European energy systems and compared these plans with the development strategy of Polish national energy system. At present, the final works on next version of the document entitled „Polityka energetyczna Polski” are underway. The formulated document should clearly indicate our goals for the upcoming years and help energy investment enterprises in making decisions. The goal of the paper is to show that in spite of plans of the EU energy policy, it is possible to carry out one’s own strategy of energy system development. Poland should therefore now create the optimal idea of energy mix.
Szereg zmian zachodzących w sektorze energetyki uzależnionych jest od wielu czynników nie tylko technicznych i ekonomicznych, ale także społecznych i politycznych. Polski sektor energetyczny stoi obecnie przed poważnymi wyzwaniami. Wysokie zapotrzebowanie na energię finalną, nieadekwatny poziom infrastruktury wytwórczej i przesyłowej, uzależnienie od zewnętrznych dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej oraz zobowiązania w zakresie ochrony klimatu powodują konieczność podjęcia zdecydowanych działań. W celu realizacji zadań prawidłowego funkcjonowania systemu energetycznego niezbędnym elementem jest proces ciągłej obserwacji i przewidywania zmian stanu systemu w różnych horyzontach czasowych. Złożoność problemów gospodarki paliwami i energią powoduje, że modele komputerowe są obecnie podstawowym narzędziem dla ich analiz. Decyzje dotyczące polityki energetycznej i ekologicznej wymagają wcześniejszych badań skutków, które można oszacować za pomocą wielu modeli.
EN
A number of changes occurring in the energy sector are dependent on factors not only related to technology and the economy, but also to social and political conditions. Presently, the Polish energy sector faces serious challenges. The high demand for final energy, the inadequate capacity of production and transfer infrastructure, the dependence on external gas and crude oil supplies, and the requirements to comply with climate and environmental protection mandates make it necessary to take serious actions. In order to achieve a correctly functioning energy system, a crucial element is to monitor and forecast instant changes in the state of the system over different time horizons. The complexity of fuels and energy systems development makes mathematical modeling the basic tool for their analyses. Decisions regarding energy or environmental policy regulation are always preceded by an impact assessment, which is an analysis performed using a variety of models.
W artykule przedstawiono problemy związane z bezpieczeństwem energetycznym Polski. Przyszłość energetyki od wielu lat stanowi jeden z najważniejszych problemów zarówno w polityce krajowej, jak i światowej. Związane jest to z troską sektora energetycznego o zapewnienie dostatecznych ilości energii w najbliższych latach, a także z odpowiedzialnością za zmiany klimatyczne na Ziemi. Problematyka bezpieczeństwa energetycznego podejmowana jest w wielu publikacjach i przez specjalistów z wielu dziedzin nauki. Eksperci z dziedziny prawa, ekonomii, energetyki, ochrony środowiska starają się wskazać, które czynniki są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego. Od kilku lat podejmowane są także działania zmierzające do określenia modelu nowego mixu energetycznego, który zapewni trwałe dostawy energii dla wszystkich odbiorców, a jednocześnie będzie zapewniał, że energia ta będzie tania i produkowana w sposób uwzględniający ochronę środowiska. Ważnym aspektem branym pod uwagę w kwestii bezpieczeństwa energetycznego jest efektywność energetyczna. Poprawa efektywności wykorzystywania energii może w znacznym stopniu zmniejszyć zapotrzebowanie na budowę nowych źródeł energii. W Polsce coraz wyraźniej dostrzega się w poprawie efektywności energetycznej źródło potencjalnych oszczędności. Ma to szczególnie istotne znaczenie w perspektywie kilku najbliższych lat, a związane jest z faktem, że z krajowego systemu elektroenergetycznego wycofywane będą jednostki wytwórcze, które nie spełniają wymagań ochrony środowiska oraz te mocno wyeksploatowane.
EN
This paper presents the problems connected with the energy security of Poland. The future of energy engineering is one of the most important problems for Polish and also world policy. The issues at stake are the necessity of supplying a sufficient amount of energy, and the responsibility of the energy sector for global climate changes. Energy safety issues are discussed in many publications by various experts. Legal, economic, energy, and environmental preservation specialists characterize various factors important from the point of view of power engineering. For some time, efforts have been underway to determine a new energy mix that assures a constant supply of cheap and environmentally safe energy for all consumers. Energy efficiency is an important aspect taken into account with respect to energy security. Improving the efficiency of energy use can reduce the necessity of developing new energy sources. It can also be a source of potential cost savings. This is particularly important in Poland as a number of energy plants that do not meet environmental standards will be withdrawn from service in the next few years.
European Union has recently proposed a new target for greenhouse gases (GHGs) reduction: a cut of 80% of GHGs emissions by 2050 by comparison with levels of 1990. The Roadmap 2050 suggests that electricity obtained from the fully decarbonised power sector can be used to drive heat pumps and electric transport. However, among the top electricity producers worldwide, Poland has one of the highest CO2 emissions per unit of electricity generated. Therefore, decarbonisation of Poland's energy system (electricity in particular) will be the most challenging among all EU-27 Mem-ber States. The present article analyses the energy system of Poland with focus on CO2 emissions from fossil fuel combustion. Three useful indicators for the monitoring of energy decarbonisation are suggested and characterised: (i) CO2 emissions from fossil fuel combustion (CEFFC), (ii) carbon intensity of primary energy (CIPE) and (iii) carbon intensity of final energy (CIFE). Throughout the study these 3 indicators are demonstrated as useful policy making tools for: (1) updating national low-carbon energy policy and (2) the monitoring of the implementation of energy policy and achieving its goals. The main findings of the study can be summarised as follows. The energy mix of Poland will need significant structural changes because of a large share of fossil fuels. This will be relatively difficult because of limited natural potentials for ex-tracting energy from renewable sources in Poland. The CIPE must be reduced in Poland from current 20 g C MJ-1 to about 4.1 g C MJ-1 (including LULUCF) by 2050. A significant share of coal/peat can be retained in Poland's energy mix only when CCS is applied to all fossil fuel-fired power plants and to large-scale industries. The share of biomass, other renewables and nuclear energy must be significantly increased which will be both costly and technologically challenging. Deployment of carbon negative bioenergy and renewable/nuclear-driven CO2 capture and recycling are suggested as promising options to meet the required energy decarbonisation targets for Poland.
PL
Artykuł definiuje i charakteryzuje trzy wskaźniki niezbędne do monitoringu zdekarbonizowanej polityki energetycznej Polski: (1) emisja CO2 ze spalania paliw kopalnych (CEFFC), (2) intensywność węglowa energii pierwotnej (CIPE) i (3) intensywność węglowa energii finalnej (CIFE). Z głównych wniosków uzyskanych w pracy wynika, że miks energetyczny Polski będzie musiał istotnie ewoluować w najbliższych latach, ale zmiany będą trudne do wprowadzenia z uwagi na niewielki potencjał kraju w odniesieniu do szeregu odnawialnych źródeł energii. Wskaźnik CIPE musi zostać obniżony z obecnych 20 g C MJ-1 do 4.1 g C MJ-1 (uwzględniając LULUCF) w 2050 roku. Znaczny udział węgli może zostać zachowany tylko pod warunkiem pełnego wdrożenia CCS w energetyce i dużych przemysłach. Udział biomasy, innych OŹE i energetyki nuklearnej musi zostać znacznie zwiększony, co będzie zarówno kosztowne jak i będzie stanowiło wyzwanie technologicznie. Artykuł wskazuje także, że wdrożenie CO2-ujemnych technologii energetycznych z grup: (i) bioenergetyki i (ii) wychwytu i recyklingu CO2 (CCR zasilane energią OŹE i nuklearną) mogą stanowić obiecujące opcje dla spełnienia celów dekarbonizacji polskiej energetyki.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.