W artykule poruszono problem uszkodzeń popowodziowych budynków i budowli, ich skutecznego diagnozowania oraz przywracania do wymaganego stanu użytkowego. Za przykład posłużyły tu dwa okresy powodziowe, lipiec 1997 r. i czerwiec 2010 r. Wskutek naporu wód powodziowych na sąsiadujące ze sobą obiekty budowlane skala powstałych w nich uszkodzeń nie była jednakowa. Autorzy podjęli próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie: od czego zależał zakres uszkodzeń budynków i ich elementów składowych, a także zakres późniejszych napraw lub podejmowane decyzje o rozbiórce i czy przed takimi skutkami oddziaływań będzie można ustrzec się w przyszłości? Na czym polegał (jakie stosowano metody) i jak długo trwał proces oczyszczania oraz wysychania przegród, które wchłonęły spore ilości zanieczyszczonej chemicznie i bakteriologicznie wody? Na wybranych przykładach zostanie również opisany proces rewitalizacji uszkodzonych budynków.
EN
The article deals with the problem of flood damage to buildings and structures, their effective diagnosis and restoration to the required operational condition. Two flood periods, July 1997 and June 2010, served as an example here. Due to the pressure of flood waters on adjacent building structures, the scale of damage to them was not the same. The authors attempted to answer the question: what did the extent of damage to buildings and their components depend on, as well as the scope of subsequent repairs or the decisions made about demolition, and whether it would be possible to avoid such effects in the future? What was it (what methods were used) and how long was the process of cleaning and drying the partitions, which absorbed large amounts of chemically and bacteriologically contaminated water? The process of revitalizing damaged buildings will also be described on selected examples.
W budynkach może żyć około kilkadziesiąt gatunków bakterii, ponad 400 gatunków grzybów pleśniowych, kilkanaście gatunków grzybów powodujących gnicie drewna i materiałów drewnopodobnych, wiele gatunków glonów, mszaków, porostów i roślin nasiennych, a także 30 gatunków roztoczy szczególnie w kurzu domowym. Obiekty budowlane, a właściwie ich wnętrza mają specyficzny mikroklimat. Tworzą się miejsca zwane niszami ekologicznymi, w których powstają warunki do zasiedlenie, wzrostu i rozmnażania się licznych organizmów w tym szkodliwych dla zdrowia ludzkiego. Budynek stanowiący zagrożenie dla zdrowia mieszkańców nazywamy "chorym budynkiem" lub z angielskiego ("sick building syndrome") mówimy o tzw. syndromie chorego budynku. Występowanie i rozwój niektórych gatunków grzybów pleśniowych wiąże się z wytwarzaniem bardzo toksycznych metabolitów określanych mianem metabolitów wtórnych tzw. mykotoksyn. Długotrwały kontakt człowieka, a zwłaszcza dzieci z gatunkami wytwarzającymi najgroźniejsze mykotoksyny takie jak aflatoksyny - Aspergillus flavus, ochratoksyny - Aspergillus ochraceus, rybratoksyny - Penicillium rubrum czy stachybotrytoksynę - Stachybotrys chartarum, może doprowadzić do śmierci. Grzyby pleśniowe lub pleśnie to potoczna nazwa mikroskopowych saprofitycznych grzybów z różnych grup systematycznych, najczęściej znanych z polskich nazw jako: pleśniak, pędzlak, kropidlak czy sierpik (Mucor, Aspergillus, Penicillium i Fusarium). Grzyby pleśniowe, głównie z klasy Deuteromycota posiadają (nieznane dla większości ludzi) specyficzne właściwości biologiczne i uzdolnienia biochemiczne do produkcji wielu toksycznych metabolitów tzw. mykotoksyn. Niektóre grzyby pleśniowe produkują groźne mykotoksyny jak np.: alternariol, aflatoksyny, gliotoksyny, ochratoksyny, nivalenol, cytryninę, dikumarol, rugulozynę, trichowirydynę i wiele innych około 200, które z uwagi na swoje właściwości, zwłaszcza mutagenne stanowią już dziś potencjalne zagrożenie dla ludzi, zwierząt i całego świata roślinnego i mikroorganizmów. Zapoczątkowane jeszcze przez Juliana Aleksandrowicza i Bolesława Smyka badania w 1970 i 1971 r. wykazały, że u osób które zmarły na białaczkę w ich mieszkaniach tzw. "domach białaczkowych" stwierdzono występowanie dużych ilości właśnie grzybów toksynotwórczych, a zwłaszcza najgroźniejszego z tej grupy grzyba, jakim okazał się Aspergillus flavus. Grzyby toksynotwórcze występują bardzo powszechnie w mieszkaniach i piwnicach wielu starych i całkiem nowych budynkach, w których mikroklimat, a szczególnie warunki wilgotnościowe im sprzyjają. Mykotoksyny odznaczają się dużą toksycznością i szkodliwością, nic więc dziwnego, że wiele osób mieszkających w zagrzybionych mieszkaniach choruje, szczególnie na choroby górnych dróg oddechowych, źle się czuje, narzeka na ciągłe bóle głowy, nudności i złe samopoczucie. Przebywanie w mieszkaniach zagrzybionych może prowadzić po pewnym okresie do rozwinięcia się chorób nowotworowych.
EN
In buildings we can observe many different strains of bacteria, over 400 species of mould fungi, many strains of fungus causing the rotting of wood and wood like materials, many species of alge, aphids and other types of growths and seeds plants and also over 30 types of mites especially those seen in house dust. Buildings, especially their interiors have a very specific microclimate. Within it areas of so called ecological lows are formed in which conditions for settlement, growth and reproduction of these organisms take place. A building, which is a hazard to the health of its residents, is called a "sick building" from the term "sick building syndrome". The incidence and development of some types of mould fungus isassociated with the production of very toxic metabnolites which are called secondary metabolites i.e. mycotoxins. Long term human, especially in relation to children, contact with the species producing the most npoten mycotoxins like aflatoxin - Aspergillus flavus, ochratoxins - Aspergillus ochraceus, rubratoxins - Penicillium rubrum or stachybotrytoxins - Stachybotrys chartarum, may even be the cause of death. Mould fungus or just mould is a saprophytic fungus derived from many different systematic groups (Mucor, Aspergillus, Penicillium Fusarium). Fungi can produce lethal mycotoxin such as:alternariol, aflatoxins, gliotoxins, ochratoxins, nivalenol, citrinine, dicumarol, rugulosin, trichoviridine and about 200 more which considering their mutagenicity are potentially dangerous to human, animals, plants and microorganisms. Research which was begun by Julian Aleksandrowicz and Bolesław Smyk in 1970 and 1971 showed that the so colled "leukaemia hauses" of leukaemia victims had an abundance of toxinogenic fungus in them, particularly the most potent fungus which turned out to be Aspergillus flavus. Toxinogenic funguses are abundant in many living spaces and callars in older and also in new housing. Mycotoxins have been shown to be very toxic and harmful and it is na wonder that many inhabitants of these living speces are constantly ill, mainly upper respiratory tract infections, lethargy, constant headaches, nausea and general ill feeling. Inhabiting these living spaces for a considerable period may lead to cancer.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.