Narastająca tendencja do coraz szerszego wykorzystania stopów magnezu skłania do poszukiwania nowych rozwiązań inżynierii powierzchni umożliwiających wytwarzanie na nich warstw zdolnych sprostać zwiększonym wymaganiom. Przedmiotem pracy było wykorzystanie metody multipleksowej do wytwarzania na stopach magnezu kompozytowych warstw azotków chromu o przeznaczeniu antyściernym i antykorozyjnym. Zastosowane rozwiązanie multipleksowe opierało się na połączeniu procesów azotowania jarzeniowego z uprzednim pokryciem podłoża ze stopu magnezu powłoką chromu metodą rozpylania magnetronowego. Efektem obróbek multipleksowych było wytworzenie na badanym stopie AZ91D kompozytowych warstw azotku chromu typu Cr-CrN zbudowanych z zewnętrznej strefy mieszanej typu Cr-CrN, pośredniej strefy chromu oraz strefy dyfuzyjnej typu AlxCry. Stop AZ91D pokryty kompozytową warstwą azotku chromu typu Cr-CrN wykazuje o rząd wielkości większą odporność na zużycie przez tarcie niż stop nieobrobiony. Uzyskanie znaczącego zwiększenia odporności na korozję wymaga modyfikacji metody multipleksowej w kierunku tlenoazotowania i końcowej obróbki impregnującej wytworzoną warstwę.
EN
The new surface engineering methods for magnesium alloys are expected to be developed regarding the increasing tendency to make them competitive in the new area of application. The subject of the work was to apply a new, multiplex method to produce the composite wear and corrosion resistant chromium nitride layers on magnesium alloys. The method combine the nitriding in the glow discharge condition with the magnesium alloy precoating with chromium using the magnetron sputtering technique. The proposed multiplex method allows to obtain on the investigated AZ91D magnesium alloy the composite layers of the Cr-CrN type built of outside Cr-CrN zone, intermediate Cr zone and the diffusion zone of the type AlxCry. The AZ91D magnesium alloy coated with Cr-CrN type layer exhibits more than one order of magnitude better wear resistance than the untreated one. Significant corrosion resistant improvement needs some modification of the multiplex method such as oxynitriding and layers tightening by an final impregnation operation.
Szybki rozwój techniki stwarza konieczność zwiększania wymagań stawianych materiałom w zakresie właściwości mechanicznych, oddziaływania korozyjno-erozyjnego, czy też odporności na wysokie temperatury itp. Spełnienie tych warunków jest możliwe poprzez wykorzystanie metod inżynierii powierzchni, które umożliwiają kształtowanie struktury, składu fazowego i chemicznego warstw wierzchnich obrabianych materiałów, a więc ich właściwości. Do perspektywicznych należą sposoby wytwarzania warstw kompozytowych poprzez łączenie (ekonomicznie uzasadnione) różnych metod inżynierii powierzchni. Takie warstwy poprawiają istotnie właściwości i trwałość obrabianych materiałów, w tym tytanu i jego stopów, które coraz szerzej stosowane są w przemyśle. W artykule przedstawiono badania struktury, składu fazowego i chemicznego, odporności na zużycie przez tarcie i korozję warstw kompozytowych typu: Al2O3+TiAl3+TiAl+Ti3Al oraz TiN+(Ti,Ni)3P+Ti3P+(Ti,Ni) na stopach tytanu. Warstwy te mają charakter dyfuzyjny, a opracowane technologie pozwalają kształtować ich strukturę, skład chemiczny i fazowy, a więc właściowści, rozszerzając zakres zastosowań stopów tytanu.
EN
The rapid progress in engineering enhances the demands set on materials requiring better mechanical properties, resitance to frictional wear, resistance to corrosion and erosion etc. These demands can be satisfied by e.g. applying various surface engineering techniques which permit modifying the microstructure, phase and chemical composition of the surface layers of the treated parts. A significant progress has been made in this area in terms of technological innovation, production of new coating materials and development of design systems. A prospective line of the development is the production of composite layers by combining (in a way justified from the point of view of the cost involved) various surface engineering methods. These layers improve essentially the performance properties and service life of the treated parts and widen significantly the application range of the materials, including titanium and its alloys which are now being increasingly used in industry. The paper discusses the results of structure examinations and the phase and chemical compositions, frictional wear and corrosion resistance of titanium alloys with surface layers of the types: Al2O3+TiAl3+TiAL+Ti3Al and TiN+(Ti,Ni)3P+Ti3P+(TiNi). The glow discharge assisted techniques, developed in the present study, permit producing surface layers of the diffusion character with a precisely specified structure, surface topography, chemical and phase composition tailored to suit the increasing use of titanium alloys.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.