Motywem podjęcia tematu jest obserwacja, że we współczesnej architekturze następuje narastająca nieadekwatność form, symboli i struktur do zakodowanego, a oczekiwanego przez odbiorcę przekazu. Treść artykułu zawiera przedstawienie wybranego problemu badawczego, syntetyczne odniesienie się do wybranych teorii i studium przypadku dydaktycznego. Celem artykułu jest prezentacja doświadczeń autorów oraz wyników wymienionego eksperymentu dydaktycznego. Jako metodykę badań przyjęto obserwację i eksperyment w zakresie architektury (nauki empirycznej). Wprowadzenie w sposób merytorycznie uporządkowany większej liczby przedmiotów i zadań towarzyszących przedmiotom projektowym, w szczególności dotyczących metodyki projektowania, zagadnień znaczeniowych i psychologicznych, powinno przyczynić się do poprawy edukacji w zakresie architektury.
EN
The motive for taking up the topic is the observation that in contemporary architecture there is a growing inadequacy of forms, symbols and structures to the message encoded and expected by the recipient. The content of the article includes a presentation of the selected research problem, a synthetic reference to selected theories and a teaching case study. The purpose of the article is to present the authors' experience and the results of the aforementioned didactic experiment. Observation and experiment in the field of architecture (empirical science) were adopted as the research methodology. The introduction of more subjects and tasks accompanying design subjects in a substantively structured manner, especially regarding design methodology, meaning-making and psychological issues, should contribute to the improvement of architecture education.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ma charakter eksperymentu okazjonalnego prezentującego fenomenologiczne podejście do badań krajobrazu oraz przykład krytycznej ich oceny z punktu widzenia wartości, jakie badania te wnoszą do dyscypliny naukowej architektura i urbanistyka.
EN
The article has the character of an occasional experiment presenting a phenomenological approach to landscape research. Particular attention has been paid to the usefulness of such methodological instruments for assessing landscape context in architecture and urban planning
W artykule zostały omówione zagadnienia dotyczące prawa własności intelektualnej i znaków towarowych występujące w kontekście projektów architektury oraz wzornictwa. Celem pracy jest określenie płaszczyzny powiązań znaczeniowych, formalnych, a także prawnych tych dwóch dziedzin, które w ostatnim czasie w sposób szczególnie istotny wykazują wzajemne relacje. W wyniku badań przeprowadzonych na wybranych przykładach wskazano obszary, w których występują rozbieżności dotyczące formułowania aparatu pojęciowego i decyzyjnego.
EN
The paper discusses issues related to intellectual property law and trademarks occurring in the context of architecture and design projects. The aim of the study is to define the area of meaning connections, concerning formal and legal aspects between these two domains, which recently have shown mutual relations in a particularly significant way. As a result of the research conducted on selected examples, areas in which there are discrepancies in the formulation of the conceptual and decision-making apparatus have been identified.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Meaning is an element of form wherever it manifests itself as an aesthetic aspect. Playing with symbols and allegories and the game of intentions and inspirations is an intrinsic element of art, so also of architecture which, too, needs meaning to become a valuable cultural element in the surroundings and a quality mark of perceptible form. Two interpretations: that of the author and of the observer seem to be its most prominent indicator.
PL
Warstwa znaczeniowa jest elementem formy wszędzie tam, gdzie przejawia się jako warstwa estetyczna. Zabawa symbolem i alegorią oraz gra intencji i inspiracji, jest nieodzownym elementem sztuki, a więc też architektury, która również potrzebuje znaczeń aby stać się wartościowym elementem kulturowym środowiska przestrzennego oraz znakiem jakości formy odczuwalnej. Dwie interpretacje: autora i obserwatora zdają się być jej najznamienitszym wyznacznikiem.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents an outlook on the entire creative designing in architecture, defined as arranging space according to human needs. The categories of the Vitruvian Triad and Post-Modern Meaning and Ecology are applied here to analyze architectural works. Individual authors in particular cases and in varied proportions apply the factors resulting from these categories, depending on their creative attitude, ability, fashion, view of the world and so on. Common threads may be discerned in individual creations that form broader narratives in time. Two distinctly different and contrasting timeless meta-narratives emerge, named here Architecture and Building. The two lasting general tendencies define edges of the research area encompassing all actions and works of architecture. Historical and contemporary examples are described as belonging to the both meta-narratives.
PL
W artykule przedstawiono spojrzenie na całokształt twórczości w zakresie projektowania architektury, rozumianej jako kształtowanie przestrzeni dla potrzeb człowieka. Do analizy dzieł architektonicznych zastosowano kategorie triady witruwiańskiej uzupełnione o ponowoczesną ekologię i znaczenie. Poszczególni twórcy w różnych przypadkach w różnym stopniu korzystają z przesłanek wynikających z tych kategorii, co zależy od nastawienia twórczego, możliwości, mody, światopoglądu itd. Zauważono wspólne dla indywidualnych twórców i ich tworów wątki, które z upływem czasu łączą się w większe narracje. Wśród tych narracji wyodrębniono dwie wyraźnie różne ogólne tendencje, które tworzą kontrastujące ze sobą ponadczasowe meta-narracje, nazwane tutaj Architekturą i Budowaniem. Wyznaczają one krawędzie badanego obszaru twórczości, obejmującego wszystkie działania i dzieła architektoniczne. Przedstawiono historyczne i współczesne przykłady należące do obu metanarracji.
Pieszy według Słownika języka polskiego PWN to osoba idąca na własnych nogach. Można też inaczej rozumieć to słowo, jako pomysł na wykorzystanie przestrzeni. Jest to idea wpływająca na sposób korzystania z przestrzeni i pojmowania tejże. Idea łącząca się z wieloma pojęciami, które wywarły wpływ na architekturę. Jako ideę traktuję równoważnie koncepcję teoretyczną jak i skromny pomysł – przebłysk myśli, którego przykładem może być np. wynalezienie drzwi. Bezpośrednio i pośrednio wszystkie kolejne opisane idee są powiązane znaczeniowo z wykorzystaniem przestrzeni przez pieszego. Krótki przegląd pozwala na poznanie wpływu rozbudowanych koncepcji ukrytych np. pod hasłami zrównoważonego rozwoju lub nowej miejskości oraz skromnych pomysłów takich jak: korytarz, schody itd., na ideę będącą tematem artykułu. Zestawienie pozwoli zrozumieć hierarchię ważności czynników wywierających wpływ na zmiany zachodzące w architekturze.
EN
According to the PWN Polish Language Dictionary, a pedestrian is an individual who uses his/her own legs to walk. This word can be also understood in a different way, as a conception of making use of space. It is a conception influencing the manner of using space and grasping it conceptually; a conception bound with numerous notions which have had their effect on architecture. I recognize a theoretical concept and a modest idea – a stroke of a thought, such as e.g. the invention of a door, equally as a conception. All the concepts described below are directly and indirectly connected in semantic terms with making use of space by a pedestrian. A short review allows to learn about the effects of complex concepts, hidden under the slogans of sustainable development or new urbanism, and modest ideas, such as a corridor, stairs, etc., on the conception that is the theme of this article. This juxtaposition will enable to understand the importance hierarchy of factors influencing changes observed in architecture.
Communication of architecture is a multi-dimensional phenomenon, with elements of message decoded only by a limited group of experts, and the general message understood by the vast audience. These two categories are compared within the paper to semantic and semiotic message systems, derived from dialectic interpretation of meaning, as a function of understanding and consciousness. Further investigation of verbal and non-verbal communication leads to recognition of similarities with architectural discipline. Ability of meaning transmission through space is then analysed in context of limita¬tions of human perception and understanding. Formal discursive communicative methods of architecture are described as semantic, whereas non-formal communication are described as semiotic, along with phenomena of grammar and genius loci. This leads to description of both ability and limitations of spatial communication.
PL
Przekaz architektoniczny jest zjawiskiem wielowymiarowym, z pewnymi elementami przekazu czytelnymi wyłącznie dla ograniczonej grupy specjalistów i ogólnym przekazem rozumianym przez ogół odbiorców. Te dwie kategorie odniesiono w artykule do semantycznego oraz semiotycznego systemu przekazu. Formalne, dyskursywne metody komunikatywne architektury są opisane jako semantyczne, podczas gdy metody nieformalne opisywane są jako semiotyczne, wraz z aspektami gramatyki i genius loci. Te dwie metody komunikacji rozumiane są jako funkcje rozumienia oraz świadomości, wywodzące się z dialektycznej interpretacji znaczenia. Dalsze badanie komunikacji werbalnej i niewerbalnej przeprowadzone w artykule prowadzi do odkrycia podobieństw z architekturą. Zdolność do rozumienia przekazu za pomocą przestrzeni jest następnie analizowana w kontekście ograniczeń ludzkiej percepcji i rozumienia. Analiza ta prowadzi do opisu zarówno potencjału jak i ograniczeń przekazu przestrzennego.
Artykuł prezentuje autorski projekt systemu elementów budowlanych do konstrukcji różnorodnych obiektów tymczasowych w przestrzeni miasta, skupiając się głównie na teoretycznych rozważaniach, jakie legły u podstaw projektu: badaniu problemów, genezy i potencjału nurtu fałdowania-foldingu w ciągu ostatnich 20 lat oraz jego związków z pewnymi kwestiami badanymi przez teorię architektury, w szczególności działaniem architektury i jej recepcją.
EN
The following article presents the author's design of the system of constructional elements allowing the construction of different temporary objects in the space of the city and focuses on theoretical assessment and evaluation of certain theoretical problems which were crucial for the design process: folding movement inspired by Gilles Deleuze, architecture's influence of users' behavior, as well as its reception.
Artykuł skrótowo prezentuje problemy, genezę i potencjał nurtu fałdowania (foldingu) na polu teorii, jak i praktyki architektonicznej w ciągu ostatnich 20 lat oraz jego związków z pewnymi kwestiami badanymi przez teorię architektury, w szczególności problemem działania architektury i jej recepcją.
EN
The following article presents theoretical assessment and evaluation of certain theoretical problems regarding folding movement inspired by Gilles Deleuze, as well as its connections with the notion of architecture's influence of users' behavior, and its reception.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Detal jest nierozłączną częścią dzieła architektonicznego i nadaje mu niepowtarzalny charakter. Może również sam w sobie stanowić niezaprzeczalną i ponadczasową wartość. W historycznej zabudowie Zadaru i Nin uwikłanej w pozostałości antycznego świata detal zyskuje odrębne znacznie, współtworzy harmonijną całość struktury miasta i jego teraźniejszą wartość.
EN
The detail is one of unseparable parts of the architectual creation therefore it gives the unique character to the works. It can also be an undeniable and timeless value in itself. In the historic infrastructure of Zadr and Nin, embeded in the remains of the ancient world, the detail aquires a seperate meaning, it co-creates the harmonic whole of the structure of the city and the city's modern worth.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Detal architektoniczny jest równocześnie ważny, wyodrębniony w stosunku do całości, któremu stawia się wysokie wymagania jakości wykonania, a równocześnie świetnie wkomponowany i zintegrowany z całością nie przeszkadza w jej percepcji. Czym jest detal architektoniczny dziś to wiele pytań i odpowiedzi. Ekrany LED zakrywające fasady obiektów są nim czy nie? Samodzielnie - de facto - modelujące fasadę łamacze światła są nim czy nie? itd.
EN
The architectural detail is simultaneously important, to be separated with relation to which comes high requirements of the handiwork, and simultaneously splendidly integrated and integrated with the whole inobtrusively in her perception. What is the architectural detail today then many questions and answers. Screensled covering façades of objects are he whether not? independently - de facto - modelling the façade breakers of the light are he whether not? etc.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Obecność detalu o klasycznej proweniencji we współczesnych obiektach architektury jest wyrazem uniwersalizmu języka klasycznego. Wątki klasycyzujące stanowią do dziś niezawodny środek artykulacji o charakterze znaczeniowym, a nawet ideologiczno-propagandowym. Ową „sitę medialną" wykorzystują chętnie w swych siedzibach określone instytucje jak banki, sądy i urzędy administracji państwowej co potwierdziły badania gmachów użyteczności publicznej przeprowadzone na terenie Białegostoku.
EN
The presence of details of classical provenance in contemporary architectural objects proves the universality of the classical language. Classicizing motifs have constituted an unfailing medium of expression of significative, even ideologically propagandist, character. This "media power" is readily used by some institutions, which has been confirmed by studies of public utility buildings conducted within the city of Białystok.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Architektura przemija ze względu na zdewaluowaną estetykę. Znika, ale wracają resentymenty i wkrótce uznaje się ją za niezwykle ważne zjawisko. Modernistyczne projekty osiedli dla Algieru i dla Casablanki były nieudanym eksperymentem. Źle zapamiętano doświadczenia, bo dziedzictwem modernizmu mogą być także społeczne niepokoje. Unicestwienie obiektu wskutek wojny nabiera specyficznego znaczenia i dlatego odbudowuje się je, bo zapamiętanie zjawiska nie wystarczają.
EN
Architecture is passing because of the devalued aesthetic. Disappears, but the resentment appears and soon it is considered an extremely important phenomenon. Modernist housing projects for Algiers and Casablanca were a failed experiment. Poorly remembered experience, because the legacy of modernism can also be social unrest. The annihilation of an object due to the war takes on special significance, and therefore it is recovering because saved phenomenon are not enough.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W niniejszym artykule autor odchodzi od tradycyjnego traktowania trwałości jako pojęcia wiązanego z materią architektury, postrzegając ją szerzej, także jako wartości symbolicznej i znaczeniowej, a więc także i trwałości jej estetyki.
EN
In this essay strength of architecture is treated not only in the physical meaning. We observe it also from the intellectual point of view. More important here is the symbol and the significance of architecture than the strength of building itself.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Istnieje śmierć architektury. Bywa powolna jak nobliwe starzenie się – aż do chronionej stałej ruiny Forum Romanum. Zdarza się śmierć gwałtowna, wojenna – jak Warszawa 1944. Jest śmierć zaplanowana – to St. Louis w 1972. I jest śmierć niespodziewana, bolesna dramatem ludzi i utraty piękna: to wieże WTC 11 września 2001 roku. Nie jest ważna forma pomnika, tylko pamięć ludzi, którzy tu zginęli i pamięć piękna w Światowym Cmentarzu Pamięci.
EN
Death of architecture exists. Sometimes it is slow just like the process of getting older and sometimes it is like the death of a protected permanent ruin – Forum Romanum. Sometimes the death is sudden, a result of war – like Warsaw in 1944. There is planned death – like St. Louis in 1972. Finally, there is an unexpected, painful death resulting from tragedy and loss of beauty, like the towers of World Trade Centre on 11th September 2001. What matters is not the shape of the monument but the memory about the people who died here and the memory of the beauty in the World’s Cemetery of Remembrance.
Artykuł dotyczy relacji pomiędzy treścią a formą kompozycji. Autorka skoncentrowała swą uwagę na określeniu źródeł i rodzajów treści, które mogą być zawarte w kompozycji krajobrazowej, takich jak: pojęcia i formy archetypowe, "świat idei" - prądy filozoficzne, literackie, artystyczne, religie i związany z nimi kult zmarłych, władza, doktryna polityczna, ustrój, patriotyzm, poczucie odrębności. Autorka bada ten problem w ujęciu historycznym i współczesnym. Analizuje także wybrane sposoby wyrażania treści.
EN
The article deals with relations between substance and form of composition. The author has focused her attention on the identification of sources and kinds of substance, which can be comprised in landscape composition, such as: an archetype notions and forms, "the world of ideas" - philosophic, literary and artistic currents, religions and connected with them cult of dead, rule, political doctrine and system, patriotism, feeling of separateness. The author examines this problem in historie and contemporary depietion. She also analyses chosen ways of expression of substance.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wysoka ranga teorii Witruwiusza w naszym kręgu cywilizacyjnym jest rezultatem faktu, iż traktat w którym została zapisana był pierwszym w historii architektury zbiorem porad i wytycznych napisanych przez architekta praktyka. Zawierał zarówno wskazania dotyczące wykształcenia architekta, jego relacji z klientem jak zasady ujęte w kategorie pozwalające na kontrolę jakości samej architektury. Teoria ta była bardzo mocno związana z współczesną Witruwiuszowi filozofią opartą na interrelacji człowieka i kosmosu i podobnie jak owa filozofia akcentowała wartości uniwersalne, co skutkowało dawniej i skutkuje nadal faktem, iż abstrakcja stała się niemal Zachodnią obsesją górując nad świadomością istoty powstawania i oceny architektury. Triada: trwałość, użyteczność, piękno współcześnie uzupełniona o znaczenie może w naszych czasach być traktowana jedynie metaforycznie, stanowiąc jednocześnie ogólnie zrozumiały odnośnik i płaszczyznę dyskusji.
EN
The high rank of the theory written by Vitruvius in our civilisation results from the fact that De Architectura containing this theory was the first treatise in the history of architecture written by the architect practitioner. Vitruvius work was dealing with education and duties of architect, the client' s role and the principles of designing architecture described in categories, allowing for controlling its quality. His theory was very tightly connected with the contemporary philosophical arguments, relying upon the deep belief of interrelation of Man with Cosmos, accentuating the universal values in the same manner, what indirectly caused the fact that abstraction became almost the Western prejudice, prevailing over examining the essence of creation and judging the architecture. The three categories: stability, function and beauty, nowadays supplemented by meaning in our era can be treated only metaphorically, however constituting versatile reference and setting the proper conditions for the discourse at the same time.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono próbę analizy języka architektury w odniesieniu do języka werbalnego. Na tle badań historycznych w zakresie semiotyki i semiologii ukazano specyfikę refleksji nad sztuką architektury komunikującą swoje wartości użytkowe i estetyczne. Podano przykłady podwójnej kodyfikacji informacji w komunikacie architektonicznym oraz procesu ewolucyjnych i rewolucyjnych zmian, jakie zaszły w leksyce i składni tego języka.
EN
The article summarizes an attempt to analyze architectural language in relation to verbal language. The specificity of study reality to the art of architecture which communicates its values: utility and aesthetic has been revealed of historical. Some examples of the double codification of information in architectural language and evolutionary and revolutionary changes that had occurred in vocabulary and syntax in this language have been given.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dzieła architektoniczne, które budują przestrzeń wokół nas mogą być odbierane w różny sposób. Nieliczne z nich poprzez swoją oryginalność uzyskują rangę symbolu, znaku, inne stanowią dominanty np. wysokościowe i przesądzają o wyglądzie panoramy miasta. Współczesna architektura, zmierzając w kierunku innowacji, nie zawsze odnosi się do otaczającej ją przestrzeni. Kontekst miejsca powinien być uwzględniany jako podstawowy element w procesie projektowania.
EN
The architectural works built space and can be read in different way. Some type of objects can be seen as sign, symbol, another as dominant in the city. Contemporary architecture move in the direction of innovation. New forms create space not always with respect to other forms. The important element of designing process should be context of place.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Mówiąc o przemianach języka architektury, które doprowadziły go do dzisiejszej postaci, należy zapoznać się z tendencjami rządzącymi tą dziedziną począwszy od epoki odrodzenia. Od przeciwstawienia renesansowego modelu idealnego gotyckiej sztuce emocji, przez dalsze dążenie do absolutu i manierystyczny dualizm, przez powrót kultu obrazu w baroku i racjonalistyczną typizację w oświeceniu, zbliżamy się do momentu, kiedy trendy architektoniczne ulegają rozspojeniu. Romantyczny historyzm i jego posługiwanie się zróżnicowanymi emblematami, dalej ekspresjonizm czy secesja, podkreślające indywidualizm rozwiązań, są przeciwstawne rodzącemu się stylowi międzynarodowemu, opierającemu się na zasadach czystego funkcjonalizmu i nowoczesności. W tym miejscu bierze początek współczesna dowolność, oscylująca pomiędzy zabawą a pełnym powagi poszukiwaniem sensu. Dzisiejsza architektura nie ma już narzuconego stylu; nie ma też jednolitego języka, który mogliby zrozumieć wszyscy.
EN
When discussing the transformations into the language of architecture that have brought it about its present shape, all the tendencies which were in charge of this art, dating back to Renaissance, need to be taken under consideration. Starting with opposition of Renaissance ideal model to Gothic emotional art, through continuation of the ideal in drifting towards the absolute and manneristic dualism, through cult of picture in baroque and Enlightenment rational type; the considerations reache certain point in which the architectural tendencies start to dissolve. Romantic historism and its utilisation of diverse emblems, expressionism or Art Nouveau that emphesize individualism exist opposite the novelty of international style, supported by the ideology of functionalism and modernity. From that situation derives current ambiguity or arbitrariness, which oscillates between the game and the serious research of sense.The contemporary architecture has neither a mandatory style nor an universal language that everyone could understand.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.