Obecnie trwają prace nad realizacją drugiego etapu unifikacji sieci niwelacyjnych w Europie, tj. kinematycznym wyrównaniem sieci UELN-95 (rezolucja nr 5 sympozjum EUREF, Praga 1999 r.). Aby wykonać takie wyrównanie, konieczny jest model ruchów pionowych skorupy ziemskiej dla obszaru Europy. Dla obszaru Polski takie ruchy wyznaczał dwukrotnie Tadeusz Wyrzykowski z Instytutu Geodezji i Kartografii w Warszawie. Ostatnie takie wyznaczenie miało miejsce około 20 lat temu. Ukończenie kolejnej, czwartej kampanii niwelacji precyzyjnej oraz zgromadzenie pokaźnego zbioru danych mareograficznych umożliwiło podjęcie próby ponownego wyznaczenia ruchów pionowych skorupy ziemskiej na obszarze Polski i opracowania modelu tych ruchów. W artykule przedstawiono wyznaczenie modelu ruchów pionowych skorupy ziemskiej na obszarze Polski z wykorzystaniem danych z trzeciej i czwartej kampanii niwelacji precyzyjnej w Polsce oraz danych ze stacji mareograficznych we Władysławowie, Ustce, Kołobrzegu i Świnoujściu. Względne ruchy pionowe skorupy ziemskiej odniesiono do reperu węzłowego we Władysławowie. Następnie ruchy te odniesiono do mareografu we Władysławowie. Ruchy pionowe mareografu we Władysławowie wyznaczono względem średniego poziomu Morza Bałtyckiego. Do wyznaczenia ruchów mareografu wykorzystano elementy analizy statystycznej: średnią ruchomą oraz regresję liniową. Model ruchów pionowych skorupy ziemskiej na obszarze Polski opracowano stosując interpolację metodą kolokacji. Model sporządzono w postaci numerycznej oraz mapy ruchów pionowych. Opracowany model powinien dostarczyć, dla geodetów, geofizyków i geologów, cennych informacji o zachowywaniu się skorupy ziemskiej na terenie Polski. Model ten powinien także pomóc w stworzeniu kinematycznej sieci wysokościowej w Polsce.
EN
Work is in progress at present in Europe on the realization of the second stage of unifying the levelling networks in Europe, i.e. the kinematic adjustment of the UELN-95 network (resolution 5 of the EUREF symposium, Prague 1999). To perform such an adjustment, a model is necessary for vertical crustal movements for the area of Europe. For the area of Poland such movements calculated twice Tadeusz Wyrzykowski from the Institute of Geodesy and Cartography in Warsaw (1961, 1986). Ending the fourth levelling campaign and recording databases tide gauge, undertake repeated the test of calculation the vertical movements earth crust an area of Poland and made a model of these movements. The paper uses the data of the third and fourth precision levelling campaigns in Poland and the data from tide gaude stations in Władysławowo, Ustka, Kołobrzeg and Świnoujście. On the basis of those data a model of vertical movements in the area of Poland was developed. During the first stage of the study, the relative vertical crustal movements referenced to the tide gauge in Władysławowo were computed. Next the vertical movements of tide gauge in Władysławowo in respect to the mean sea level of the Baltic Sea were determined. Elements of statistical analysis: moving average and linear regression methods were used for identification of tide gauge motions. Finally, the vertical movements of network bench marks relative to the mean sea level were determined. The model of vertical crustal movements in the area of Poland was developed by applying interpolation method. The model developed in that way should provide surveyors, geophysicists and geologists with precious information on the behavior of earth crust in the area of Poland. The model should also allow development of a kinematical levelling network in Poland.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.