W artykule opisano kilka możliwości programów CAD w zakresie importu danych. W szczególności przedstawiono problematykę korzystania z danych w udostępnianych w Internecie formatach: WMS, WFS, SHP, ULDK, WKT, WKB. Przedstawiono kolejne kroki importu danych przy pomocy oprogramowania: AutoCAD, BricsCAD, Geolisp, Curl. Podano przykład importu danych ze strony geoportal.gov.pl. Omówiono import takich danych jak: ortofotomapy, mapy drogowe, budynki, działki, obiekty topograficzne, granice, uzbrojenie techniczne terenu.
EN
The article describes several possibilities of the CAD programs in the field of data import. In particular, it presents the issue of using the data which are available on the Internet in formats: WMS, WFS, SHP, ULDK, WKT, WKB. The consecutive steps of data import using the following software are presented: AutoCAD, BricsCAD, Geolisp, Curl. An example of an import from the website geoportal.gov.pl is given. The import of such data as: orthophotomaps, road maps, buildings, plots, topographic objects, borders, technical infrastructure of the area was discussed.
W pracy przedstawiono opracowanie mapy dla geoinformatycznego systemu ochrony portu. Proces ten przedstawiono w szerszym ujęciu, z uwzględnieniem tworzenia dedykowanego systemu geoinformatycznego. Dotyczyło to tworzenia mapy w aspekcie opracowana modułu mapowego. W realizowanym projekcie moduł mapowy składał się z trzech głównych aplikacji: do wizualizacji mapy 2D, do wizualizacji mapy 3D oraz aplikacji opracowania geodanych. Stworzona baza danych przestrzennych wraz z aplikacją do wizualizacji mapy tworzyła właściwy system obrazowania informacji przestrzennej, którą była w analizowanym przypadku treść kartograficzna. W pracy przestawiono też główne problemy związane z opracowaniem modułu mapowego oraz jego końcową implementację w postaci stanowiska operacyjnego. Na podstawie zrealizowanego projektu można stwierdzić, że największe problemy związane były z opracowaniem aplikacji do wizualizacji mapy 3D.
EN
The paper presents the development of maps for geoinformatics port security system. This process is discussed in a broader sense, including the creation of a dedicated geoinformatics system. It was related to map creation in relation to development of a map module. In the realized project the map module consisted of three main applications: visualization of 2D maps, 3D maps visualization and applications for geodata elaboration. The created spatial database and the application for visualization of maps created an appropriate system for imaging the spatial information, which, in this case, was cartographic content. The paper also discusses main issues related to the development of a map module and its final implementation in the form of an operating work station. On the basis of the project it can be stated that the main problems were related to development of applications for visualization of 3D maps.
W pracy przedstawiono najczęściej wykorzystywane metody służące do wyznaczania bieżącej pozycji automatycznie kierowanego pojazdu transportowego AGV. Metody te bazują na technice laserowej. W ramach pracy zaprezentowano dwie takie metody. Pierwsza z nich wykorzystuje laser do pomiarów kątów pomiędzy znacznikami. Druga metoda wykorzystuje skaner laserowy służący do budowy map numerycznych. Zawarte w pracy rozważania poparto dwoma przykładami z rzeczywistych pomiarów wykonanych przez autorów publikacji.
EN
The paper presents the most commonly used method for determining the current position of the automated guided vehicle. These methods are based on laser technology. The paper presents two of the methods. The first one uses a laser to measure the angles between the markers. The second method uses a laser scanner used for the construction of digital maps. Included in the study consideration supports two examples of actual measurements made by the authors of the publication.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł przedstawia technologię, opartą o system tworzenia i obsługi map numerycznych GEOLISP, umożliwiającą wygenerowanie z numerycznej bazy danych wybranej mapy tematycznej w dowolnej skali, w zadanym układzie współrzędnych geodezyjnych. System ten funkcjonuje jako nakładka geodezyjna na programy firmy Autodesk: AutoCAD, AutoCAD Map oraz AutoCAD Civil 3D. Pomaga w tworzeniu, aktualizacji i analizowaniu map numerycznych oraz sporządzaniu dokumentacji kartograficznej: map, szkiców, przekrojów oraz m.in. w generowaniu numerycznego modelu terenu. Mapa numeryczna, jest przedstawiona jako komputerowa baza danych wraz z oprogramowaniem, umożliwiającym wypełnienie przez nią pewnych funkcji obejmujących m.in. wizualizację wybranego fragmentu terenu wraz z zachowaniem kształtów, znaków umownych, grubości linii, kolorów. W systemie GEOLISP istnieje jedna baza danych przez co dany element mapy wprowadzamy do bazy tylko raz. Unikamy w ten sposób konieczności wkreślania pewnych elementów na kilku różnych mapach tematycznych, w kilku różnych skalach. System ten stosuje stosunkowo prosty podział obiektów posegregowanych tematycznie i umieszczonych automatycznie na odpowiednich warstwach. Założono, że dalsza filtracja obiektów będzie możliwa dzięki atrybutom dołączonym do obiektu. Nadmierna ilość warstw bardzo utrudnia pracę i tak naprawdę nie jest potrzebna.
EN
The article presents a technology based on the System of Establishing and Operating digital maps GEOLISP which allows to generate the digital database of the selected thematic maps at any scale, in the specified geodetic coordinate system. The system operates as an overlay on the geodetic software Autodesk: AutoCAD, AutoCAD Map and AutoCAD Civil 3D. It helps in creating, updating and analysis of digital maps and preparation of cartographic documents: maps, drawings, sections, in the generation of digital terrain model. Digital map is presented as a computer database with the software that allows it to fulfil certain functions including, among others, visualization of a section of terrain and keeping up with the contractual character shapes, line thickness, color, etc. In the GEOLISP system there is one database thereby a given element of the map is introduced to the database only once. This avoids the need of placing certain elements of several different thematic maps in several different scales. This system uses a relatively simple division of objects sorted by subject and placed automatically at the appropriate layers. It was assumed that further objects filtration will be possible through the attributes attached to an object. An excessive number of layers makes it a very difficult job and it really is not necessary.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nowoczesne metody projektowania i geodezyjnego opracowania projektów tras komunikacyjnych wymagają generowania modeli stanu istniejącego oraz obiektów projektowanych w układach trójwymiarowych. O dokładności i wierności odwzorowania rzeczywistego układu decyduje w głównej mierze sposób pozyskiwania danych oraz algorytmy generowania numerycznego modelu terenu. W artykule przedstawiono podstawowe problemy związane z opracowaniem modernizacji ulic i tras kolejowych w układach trójwymiarowych z wykorzystaniem systemu CIVIL 3D.
EN
Advanced methods for structural and geodetic design of transportation routes require models that define the current state as well as objects designed in 3D systems. The accuracy and reliability of the modeling process are largely determined by the data acquisition method and algorithms for generating digital terrain models. Th is paper discusses the main problems encountered in the process of upgrading roads and railway routes in the 3D system with the use of CIVIL 3D software.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł porusza problematykę związaną z konwersją danych pomiędzy programami wspomagającymi prowadzenie map numerycznych. W kolejnych częściach ujęto opis programów do prowadzenia map numerycznych wykorzystanych przy konwersji, strukturę danych podlegających konwersji, koncepcję badań oraz napotkane problemy. Konwersję przeprowadzono przy wykorzystaniu oprogramowania Autocad, Ewmapa, MikroMap, MicroStation, Geotrans, MapInfo, ArcGis. W toku prac prócz problemów z utratą/zmianą topologiczną danych napotkano dodatkowy problem transformacji współrzędnych z układu lokalnego miasta Szczecina do układu „2000”. Wykorzystano program pozwalający na transformację współrzędnych bezpośrednio w pliku poddanym konwersji – bez ryzyka utraty/zmiany danych w przypadku importu i późniejszej transformacji. Analiza wykazała, że konwersja danych jest procesem bardzo kosztownym z dużym ryzykiem utraty danych pomiędzy różnymi systemami wspomagającymi prowadzenie map numerycznych.
EN
The article presents issues related to data conversion between software supporting handling of digital maps. In the following sections the description of such software is given as well as the structure of converted data, research concept and the problems occurred. The conversion was carried out with the use of: Autocad, Ewmapa, MikroMap, MicroStation, MapInfo, ArcGis. During the research, a problem of losses/ topological changes was encountered and apart from it a problem of transformation of coordinates from local coordinate system of Szczecin to PUWG 2000 coordinate system was met. The application for transformation directly in converted file – without the risk of losing/changing data in case of importing and later transforming was used. The analysis has shown that data conversion is a very costly process with a high risk of data losses between software supporting handling of digital maps.
Jednym z podstawowych zadań służby mierniczej w górnictwie odkrywkowym jest wykonywanie prac geodezyjnych związanych z budową, rozbudową i ruchem zakładu górniczego, w tym pomiaru zdjętego nadkładu i wydobytej kopaliny. Metodą pozwalającą na szybkie i bezpieczne wykonanie okresowych inwentaryzacji eksploatowanych wyrobisk górniczych jest fotogrametria bliskiego zasięgu, która wykorzystywana jest w PGE KWB "Bełchatów" SA od połowy lat 70. ubiegłego wieku. Jednak stosowana do tej pory fotogrametria analityczna, oparta na rozwiązaniach analogowych, w obecnych czasach nie spełnia już swojego zadania. Mając na uwadze czynniki ekonomiczne, postęp technologiczny, oraz ergonomię pracy w miernictwie górniczym, podjęto działania mające na celu wprowadzenie nowoczesnych metod pomiarowych w celu aktualizacji cyfrowego modelu wyrobiska w PGE KWB "Bełchatów" SA. Rozpoczęty w roku 2005 przez Dział Mierniczy program wdrożenia nowej technologii opiera się na wykorzystaniu naziemnych obrazów cyfrowych oraz cyfrowych stacji roboczych do pomiarów fotogrametrycznych. W artykule przedstawiono proces technologiczny oraz wyniki dotychczasowych badań związanych z możliwością wykorzystania fotogrametrii cyfrowej dla potrzeb odkrywkowych zakładów górniczych w procesie aktualizacji mapy numerycznej.
EN
One of the basic tasks of surveying mining services in outcast mining is performing geodesy works related to the construction, expansion and movement of a mine, including surveying the taken overburden and mined mineral. Close-range photogrammetry is a method that allows the periodical surveying of exploited mining opencasts to be performed quickly and in a safe way. It is used in PGE KWB "Bełchatów" SA from the middle 70s of the last century. However, the analytical photogrammetry used so far, based on analogue solutions, is not sufficient anymore. Considering economic factors, technological development and work ergonomics in mining surveying, some activities has been performed, aiming at implementing new surveying methods to update digital opencast model in PGE KWB "Bełchatów" SA. In 2005, the Department of Surveying started the new technology implementation program, using terrestrial digital pictures and digital workstations to perform photogrammetric measurements. This paper presents the technological process and the results of the research related to the possibility of using digital photogrammetry for opencast mining purposes in the scope of numerical map updating.
New methodology for evaluation of input theme area of interest for maps of clash of opinions is presented in this contribution. The main idea is to prepare new layer called "seismic characteristic of foundation conditions". This new layer, which is represented by values of specified significance, enables to confront parameters of different thematic layers.
PL
W ramach artykułu przedstawiono rozszerzenie do metodologii opracowania map numerycznych, dotyczących zagadnień związanych z zagrożeniem sejsmicznym. Główną ideą jest wprowadzenie nowej warstwy tematycznej "charakterystyka warunków sejsmicznych podłoża". Zawartość tej warstwy, w konfrontacji z zawartością innych warstw tematycznych mapy, pozwala na uzyskanie nowych jakościowo informacji, związanych z zagrożeniem sejsmicznym.
Wytyczanie obiektów budowlanych za pomocą odbiorników satelitarnych korzystających z sygnałów z amerykańskich satelitów GPS i rosyjskich GLONASS staje się normalną praktyką na placach budów. W 2006 roku Naukowe Koło Geodetów GLŠB Politechniki Rzeszowskiej zaprosiło do Rzeszowa przedstawiciela firmy TOPCON z Warszawy (z odbiornikiem HiperPRO), aby przybliżyć tę technikę studentom Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska.
EN
The marking out of buildings and structures with the help of satellite receivers using signals from the American GPS and Russian GLONASS satellites is becoming normal practice on building sites. In 2006 the Academic Society of Geodesists at Rzeszów Technical University (GLŠB) invited a representative of the Warsaw firm TOPCON (with the HiperPRO receiver) to Rzeszów in order to introduce the technology to students of the Faculty of Construction and Environmental Engineering.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego artykułu jest podsumowanie prac naukowo-badawczych związanych z realizacją rozprawy doktorskiej pt. Model pojęciowy informacji o infrastrukturze kolejowej oraz wysokorozdzielczy obraz satelitarny jako podstawa budowy kolejowego GIS. Celem rozprawy było utworzenie kolejowego systemu informacji geograficznej dla celów zarządzania oraz inwentaryzacji infrastruktury kolejowej z użyciem najnowszych osiągnięć związanych z technologią wysokorozdzielczego obrazowania satelitarnego oraz obiektowych technik modelowania pojęciowego baz danych informacyjnych. W artykule zaprezentowano skrótowy opis wykorzystanych w rozprawie technik badawczych, a także pokazano wybrane funkcje użytkowe kolejowego GIS.
EN
The main aim of this article is to summarize scientific and research works related on purpose with realization of doctor's debate under the title Conceptual model of informaction on railway infrastructure and high resolution satellite image as a base of creation railway GIS. Main aim of doctor's work was to create a railroad geographic information system for purposes of management and stock-taking of railroad infrastructure, using newest achievements related with high resolution satellite images technology and object conceptual modeling of information databases. Shortened description of used investigative technics was presented in this article, as well as chosen functions of railroad GIS.
W niniejszym referacie omówiono problematykę konwersji i ujednolicania numerycznych map kopalnianych oraz przedstawiono wybrane algorytmy i programy, wykonujące te zadania w środowisku AutoCAD.
EN
This paper discusses the problem of underground cavities numerical maps conversion and standardization. It presents both the most important algorithms and the program performing this task in AutoCAD environment.
W opracowaniu omówiono i porównano metody odtwarzania mapy rejonu działania komputerowych systemów zarządzania transportem płodów rolnych. Zaprezentowano przykłady zastosowania map opracowanych różnymi metodami i przedstawiono rozwój technik wykorzystywanych przy opracowywaniu kolejnych systemów. Potrzeba tworzenia tych map wynikała z konieczności wykorzystywania ich w komputerowych systemach zarządzania transportem.
EN
The paper discusses and compares methods used to reproduce the map showing the operation area for computer systems used in transport management of agricultural products. The work presents example applications for maps prepared using various methods, and the development of techniques used when designing another systems. The need to create these maps resulted from the necessity to use them in computer systems for transport management.
W artykule zaprezentowano technologię modernizacji ewidencji gruntów i budynków z zastosowaniem satelitarnej technologii GPS. Przeprowadzenie modernizacji ewidencji odbywa się na podstawie materiałów archiwalnych oraz nowych współrzędnych punktów wówczas założonej osnowy geodezyjnej, które uzyskuje się w wyniku wzmocnienia starej sieci osnowy geodezyjnej pomiarami GPS. Efektem końcowym przeprowadzonej modernizacji jest numeryczna mapa ewidencji gruntów i budynków oraz wykaz powierzchni działek obliczonych automatycznie na podstawie danych tworzących mapę numeryczną. W dalszej części artykułu opisano metodę RTK umożliwiającą wyznaczenie współrzędnych punktów z centymetrową dokładnością w dowolnie zdefiniowanym układzie współrzędnych oraz możliwość wykorzystania tej metody w pracach związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków.
EN
In his paper, a new technology for land and buildings registration modernization supported by GPS (Global Positioning System) technique is presented. The modernization is based on archival materials and new coordinates of the reference network. The new coordinates are provided through strengthening an existing reference network with new points derived from GPS survey. As the result of the modernization, a numeric map of parcel and building cadastre together with the list of parcel areas calculated from numeric map data is provided. The authors provide also insight into RTK (Real-Time Kinematic) GPS technique that allows for centimeter-level point surveying in any user-defined reference frame. The feasibility of using RTK GPS technique for works related to cadastre modernization is also discussed.
Palmtop jest to wielofunkcyjne urządzenie elektroniczne, przystosowane do prac w terenie i stosowane jako element peryferyjny elektronicznych przyrządów pomiarowych: tachimetrów, odbiorników sygnałów w trybie RTK-GPS itp. Zasadniczo pełni ono funkcję rejestratora danych archiwalnych, np. współrzędnych punktów bądź zeskanowanych i skalibrowanych map, a także rejestratora informacji pozyskanych w terenie. Umożliwia także dalsze numeryczne przetwarzanie tych informacji i ich wizualizację. W palmtopie może być dokonywany wstępny etap tworzenia mapy numerycznej. Zapisane wyniki pomiaru (np. w formacie *.mmp dla palmtopa iPAQ H3850) mogą być przesyłane z palmtopa za pomocą odpowiedniego programu (dla palmtopa iPAQ H3850 aplikacja ActiveSync) do komputera, w którym dalsze oprogramowanie realizuje etapy prowadzące do tworzenia bazy danych numerycznych. W opracowaniu niniejszym zostaną przedstawione praktyczne doświadczenia autorów z prac, w których wykorzystano palmtop.
EN
Palmtop is a versatile electronic instrument applied to field works and used as a peripheral electronic device for surveying instruments: tachimeters, receivers of signals in GPS-RTK mode etc. Fundamentally its role is a recorder of archival data as benchmark co-ordinates or scanned and calibrated maps but also as a recorder of data information obtained at field works. It allows further numeric processing of mentioned above information and its visualisation. It is possible to use it for preliminary stage of numeric map creation. Recorded survey data (e.g. in *.mmp format for iPAQ H3850 palmtop) can be transmitted by proper software (for iPAQ H3850 palmtop is ActiveSync software) to any computer, where following software leads to realize a numeric map. The elaboration presents practical experience of the authors in palmtop applications.
Aktualnie istniejące i wykorzystywane przez PKP systemy informacyjne dostarczają jedynie możliwości uzyskiwania informacji opisowych o wybranych obiektach infrastruktury kolejowej. Dane te nie są jednak obecnie wystarczające i wymagają uzupełnienia oraz pełnej integracji z danymi o charakterze przestrzennym. Oznacza to praktycznie konieczność budowania geograficznych systemów informacyjnych ukierunkowanych na zagadnienia kolejnictwa. Celem niniejszej pracy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim zakresie wysokorozdzielcze zobrazowania satelitarne mogą być podstawą budowy geometrycznej części Geograficznego Kolejowego Systemu Informacyjnego dla celów zarządzania oraz inwentaryzowania obiektów infrastruktury kolejowej. Dokonano oceny przydatności obrazów z satelity QuickBird dla pozyskiwania informacji przestrzennej o powyższych obiektach w aspekcie celów, jakim odpowiadać ma tworzony system. Poddano wektoryzacji manualnej wybrane elementy infrastruktury kolejowej dla fragmentu poznańskiego węzła kolejowego, obejmującego dwie stacje kolejowe i odcinek szlaku kolejowego zawarty między nimi. Oceniono dokładność przeprowadzonej wektoryzacji, a w dalszym etapie dokładność położenia sytuacyjnego badanych obiektów. Stwierdzono wysoką skuteczność wyznaczenia położenia elementów infrastruktury kolejowej, spełniającą wymagania dla map z przedziału skal 1:5 000÷1:10 000.
EN
The rapid development of satellite sources and technology, as well as the development of their numerical processing, integration and visualization, has led to an increase in photogrammetric and remote sensing data. These sources are useful for creating different databases and information systems, further expanding their use. One of the domains in which their use has had a major impact in is the railway sector. Current applications can only provide descriptive information about the objects of railway infrastructure. However, for a long time there has been a need to also provide to users access to information about the localization of these objects. Therefore, the direction indicated by Geographic Information Systems is undoubtedly the right one and most desired. An example of a surface in which their usage has direct application is the possibility of direct localization of the railway infrastructure objects, mainly railroad lines and station objects, as well as obtaining the descriptive information which characterize them. The aim of this paper is to analyze the use of high resolution images for taking geographic data into account in the Railway Information System. This paper provides an analysis of the usefulness of the QuickBird satellite images from the point of view of the possibility to use them in creating a graphic part of the system. Some railway infrastructure objects for two railway stations (Poznan Glowny and Poznan Garbary) were manually vectorized, also including a part of the railroad route between them. The combined length of the test area was a total distance of 4 km. This paper presents an accuracy analysis of the vectorization and situation location of these objects. A high efficiency of assignment of the railroad infrastructure objects was obtained, for maps from a partition of 1:5 000÷1:10 000.
Autorzy artykułu, poszukując alternatywnych dla zdjęć lotniczych źródeł danych obrazowych, określili stopień przydatności panchromatycznych zobrazowań QuickBird w procesie generowania true ortho. W badaniach metodycznych wykorzystano sceny pozyskane przy różnych kątach wychylenia sensora satelity od nadiru, obejmujące swym zasięgiem centrum Warszawy. Elementy orientacji zewnętrznej poszczególnych scen wyznaczono z dokładnością na poziomie ½ piksela obrazu źródłowego. Do procesu ortorektyfikacji panchromatycznych obrazów QuickBird włączono zbiór punktów zapisanych w regularnej siatce o oczku 20 m, których dokładność położenia wysokościowego wynosiła 0.6 m. Podstawowy materiał badawczy stanowiły ortoobrazy wygenerowane z pikselem 1m, przy kątach wychylenia sensora satelity od nadiru wynoszących 5°, 11° oraz 18°. Stwierdzono, że dokładność ortoobrazów wygenerowanych na podstawie tak skonfigurowanych danych wejściowych nie zależy zasadniczo od kąta wychylenia sensora satelity i wynosi m P = 0.56 m. Główny etap badań dotyczył określenia wpływu wychylenia sensora obrazującego satelity na dokładność odwzorowania na ortofotomapie przestrzennych obiektów terenowych. Na podstawie porównania na ortoobrazach oraz mapie numerycznej w skali 1:10 000 wartości współrzędnych płaskich, odwzorowanych obiektów terenowych o wysokości nie przekraczającej 30 m, stwierdzono, że względny błąd średni położenia tych obiektów nie przekracza m P = 2.4 m, w przypadku, gdy sensor obrazujący systemu QuickBird jest wychylony od nadiru nie więcej niż 5°. Wykazano, że wartość tego błędu wzrasta do m P = 5.8 m przy wzroście kąta wychylenia sensora do 11° oraz do m P = 9.7 m przy kącie wychylenia sensora wynoszącym 18°. Stwierdzono, że ortofotomapy w skali 1:10 000, wygenerowane z panchromatycznych scen QuickBird, pozyskanych przy wychyleniu sensora nie większym od 5°, stanowią dla większości obiektów terenowych produkt true ortho.
EN
Alternative satellite data were studied for use in the generation of a true ortho of urban areas. The methodology of the generation of true ortho was elaborated using QuickBird Pan data of the Warsaw area. QuickBird data with different angle of acquisition was tested. The orientation of the scenes was done using RPC data and an additional 9 GCPs and Toutin’s model. The accuracy of the orientation of each scene was checked on 64 independent check points (ICPs). The accuracy on GCPs was less than 0.5 pixel of orientation of the QuickBird Pan data. RMSE on ICPs was less then 0.45 m. Orthorectification of the scenes was performed with the use of a DEM with a 20×20 m grid and RMSE (Z) < 0.6 m. RMSE (XY) = 0.56 m was achieved on the generated orthophotomaps with an output pixel size of 1×1 m for different collection angles of the image data. The main investigation was done for assessment of the planimetric accuracy of high buildings on the generated orthophotomaps. Digital topographic maps on a scale of 1:10 000 were used for planimetric accuracy assessment. RMSE (XY) < 2.4m for the acquisition angle less then 5° from nadir was achieved. The acquisition angle was 11° from nadir RMSE (XY) = 5.8 m and for 18° RMSE (XY) = 9.7 m . These results have been achieved only for spatial structures less than 30 m high. Panchromatic QuickBird data acquired close to the nadir angle could be used for elaborating the “true ortho” of an urban area.
Przedstawiono ocenę dokładności położenia szczegółów sytuacyjnych I grupy dokładnościowej, pozyskanych z wielkoskalowych map numerycznych. Rozpatrywano cztery metody pozyskiwania danych numerycznych: nowy pomiar tachimetrem elektronicznym, przeliczenie wyników wcześniejszych pomiarów bezpośrednich (ortogonalnych i biegunowych), manualną wektoryzację rastrowego obrazu ortofotomapy oraz przetworzenie graficzno-numeryczne map analogowych. Badania wykonano na podstawie trzech rodzajów szczegółów sytuacyjnych: punktów załamania konturu budynków (oznaczonych literą B), punktów granicznych (oznaczonych literą G) oraz punktów armatury uzbrojenia naziemnego (oznaczonych literą U). Przeprowadzone badania wykazały istotne ograniczenia (wynikające z tytułu dokładności położenia szczegółów) w możliwościach wykorzystania cyfrowych danych sytuacyjnych pozyskanych różnymi metodami. Ponadto uzyskane wyniki potwierdziły konieczność wykonywania ocen dokładności map numerycznych zrealizowanych na podstawie różnych i niejednorodnych danych źródłowych.
EN
The paper presents estimation positional accuracy of geometric well-defined points (geometric feature points of 1st class of accuracy) acquired from large-scale digital maps. The four methods of producing digital map data was analyzed: new total station survey, entry earlier field survey results (linear and polar), manual vectorisation raster picture of orthophotomap and graphic-digital processing of analogue maps. The examination performed by three kinds of geometric features: corner points of buildings contour (marked by letter B), boundary points of parcels (marked by letter G) and points of technical utilities (marked by letter U). Carried out investigations showed essential limitations (consequential with title positional accuracy of features) in practical usefulness of geometric digital map data produced with different methods. Obtained results confirmed that there is a necessity of carrying out estimations of the accuracy of digital maps made from different and heterogeneous source data.
Rozwój technik i metod pozyskiwania informacji przestrzennych, umożliwiających rejestrację różnych typów danych, skłania do opracowanie procedur umożliwiających dostosowanie zbiorów pomiarowych do zasilania baz danych oraz realizacje określonych funkcji w trakcie użytkowania systemu. Wykonanie szeregu zadań może być wspomagane z wykorzystaniem technologii informatycznych opartych na sztucznej inteligencji. W artykule zamieszczono przykłady klasycznych zadań realizowanych przez sztuczne sieci neuronowe, które rozszerzają funkcje systemów informacji przestrzennej związane z opracowaniem i wykorzystaniem map.
EN
The development of techniques and methods for gathering of spatial information, which allows recording of various data types requires development of procedures allowing adjustment of measurement sets to form input for databases and performing specific functions during system operation. Realization of numerous tasks may be supported using information technologies based on artificial intelligence. The article presents examples of classical tasks performed by artificial neuron networks that expand the functions of spatial information systems involved in development and use of maps.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Chcemy czuć się bezpiecznie, wstawiamy dodatkowe zamki, zatrudniamy pracowników ochrony. Ostatnio coraz częściej budujemy cały system ochrony oparty na obserwacji obiektu przez kamery. Jest to kosztowna inwestycja. Pomimo tego zarządy osiedli mieszkaniowych podejmują się zakładania monitoringu wizyjnego na rozległych terenach zabudowanych. Obserwacja osiedli za pomocą kamer ma spełniać funkcje: prewencyjną, bezpośredniego nadzoru i dowodową. Realizacja tych zadań jest możliwa, jeżeli prawidłowo zostaną wybrane miejsce montażu kamery. Istotna jest ich lokalizacja, aby rejestrowane obrazy obejmowały cały teren i umożliwiały szczegółową identyfikacja zdarzeń i osób. Prace związane z projektowaniem lokalizacją kamer są bardzo istotne. Należy minimalizować ilość kamer, nie rezygnując z przyjętych funkcji, jakie mają spełniać. Celem niniejszej pracy jest opracowanie metodyki postępowania w pracach projektowych związanych z lokalizacją kamer na terenach miejskich do systemu monitoringu wizyjnego. Tradycyjnie, projektowanie lokalizacji kamer wykonuje się w terenie. W niniejszej publikacji proponuje się wykorzystanie narzędzi komputerowych i danych przestrzennych zawartych na zasadniczej mapie numerycznej. Przyjęta metodyka projektowania wiąże się z etapem wstępnym, projektowym i procesem związanym z optymalizacją projektu. Proponowany etap wstępny obejmuje: uzyskanie informacji o obiekcie i elementach wymagających szczególnej ochrony, pozyskanie danych przestrzennych w formie zasadniczej mapy numerycznej, określenie na mapie obiektów szczególnie chronionych, zbudowanie przestrzennego modelu osiedla, w oparciu o wybraną treść mapy numerycznej, poznanie i wybór kamer o odpowiadających parametrach technicznych. Prace projektowe związane są z: określeniem stref monitorowania, z określeniem obiektów szczególnie chronionych, wykonaniem szkicu rozmieszczenia kamer na terenie osiedla, określeniem widoków z poszczególnych kamer, określeniem zasięgów obserwacyjnych na podstawie widoków z kamer. Wstępny projekt zawsze wymaga weryfikacji. Optymalizacja projektu wiąże się z kolejnymi korektami. Polegają one na sprawdzeniu czy obiekty wymagające szczególnej ochrony będą pod nadzorem kamer, czy obserwacją objęto cały teren, czy nie można zminimalizować ilość kamer. Weryfikacja projektu przebiegać powinna wraz z wizją lokalną. Na tym etapie prac, proponuje się przeprowadzać konfrontację symulacji komputerowych w rzeczywistym terenie. Kolejne korekty projektu wspomagane wirtualnymi opracowaniami pozwolą wypracować końcowy produkt. Przyjętą metodykę projektowania lokalizacji kamer przetestowano na osiedlu mieszkaniowym obejmującym 54 ha. Studenci Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, w ramach prac magisterskich postanowili opracować projekt. Zarząd osiedla postawił wymagania, aby cały teren był pod obserwacją. Obejmuje on 97 budynków mieszkalnych wraz z otoczeniem rekreacyjnym oraz obiektami handlowymi i usługowymi. Studenci otrzymali od zarządu osiedla mieszkaniowego mapę numeryczną. Była ona podstawą do zbudowania przestrzennej makiety osiedla. Zbudowanie jej wiązało się z wybraniem odpowiedniej treści i zmianą obiektów mapy na formy przestrzenne. W tym celu, wykorzystując narzędzia 3D w programie AutoCAd, utworzono obiekty wirtualne, jak najwierniej przedstawiające budynki, drzewa, lampy, ... . Zastąpiły one tradycyjne kreski na mapie. Makietę wykonano w dwóch wariantach: w formie uproszczonej przedstawiającej teren i wyniesione budynki oraz z treścią rozbudowaną o infrastrukturę i zieleń. Do projektowania lokalizacji kamer przyjęto makietę uproszczoną. Na uproszczonej wirtualnej makiecie zaprojektowano lokalizację 56 kamer. Przyjęto zastosowanie kamery obrotowe ze zmienną ogniskową. Zaproponowano montaż kamer na narożach budynków. Taka lokalizacja kamer nie wymaga dodatkowych kosztownych inwestycji. Narzędzia dostępne w programie AutoCAd pozwoliły przedstawić widoki z kamer. Wykorzystując symulacje komputerową z zaprojektowanych kamer puszczono wiązkę światła czerwonego. Widok tego światła pozwolił określić zasięgi obserwacyjne poszczególnych kamer. Widoki z kamer wraz z zasięgami służyły do akceptacji lokalizacji kamery podczas wizji lokalnych. W niektórych przypadkach należało wykonać korekty. Wybór optymalnej lokalizacji wiązał się z kolejnymi fazami weryfikacji projektu. Symulacje komputerowe w tym procesie odgrywały istotną rolę. Wspomagały podjęcie decyzji. Zmieniono lokalizację kilku kamer, a nawet zaproponowano umieszczenie jednej kamery na słupie. Zastosowanie wirtualnej makiety osiedla zbudowanej w oparciu o mapę numeryczną okazało się dobrym rozwiązaniem. Ułatwiło to wykonanie weryfikacji lokalizacji kamer jeszcze w fazie projektowania. Zwykle, takie poprawki wykonuje się w trakcie testowania projektu po zamontowaniu kamer, co wiąże się z dużymi kosztami. Efektem tej pracy jest propozycją wspomagania prac projektowych narzędziami komputerowymi przy wykorzystaniu informacji przestrzennej. Proponowana metodyka projektowania lokalizacji kamer powinna być wykorzystywana w tego rodzaju pracach.
W Lasach Państwowych wymaganymi załącznikami do tzw. Planu Urządzania są leśne mapy numeryczne (LNM) wdrażane obecnie na szeroką skalę w jednolitym standardzie (SLMN). Część opisową systemu SIP w LP stanowią tabele modułu LAS bazy danych SILP. Zarządzenia Dyrektora Generalnego LP wymieniają zdjęcia lotnicze oraz wysokorozdzielcze zobrazowania satelitarne jako jedne z ważnych źródeł informacji w procesie tworzenia leśnej mapy numerycznej i jej aktualizacji. Celem badań było wykazanie przydatności w/w źródeł danych do weryfikacji i aktualizacji LMN. Dla obszaru Puszczy Niepołomickiej wykorzystano barwne zdjęcia lotnicze w skali 1:26.000 (Phare 1997) oraz wygenerowane na ich podstawie ortofotografie cyfrowe. Analizy dotyczyły określenia stopnia poprawności LMN w porównaniu do przebiegu linii wydzieleń drzewostanowych oraz granic oddziałów pozyskanych na drodze opracowania fotogrametrycznego (VSD-AGH) zdjęć lotniczych oraz digitalizacji ekranowej ortofotomapy cyfrowej. Dla poszczególnych leśnictw zestawiono bilans powierzchni wydzieleń opracowywanych trzema różnymi metodami. Jedną z przyczyn rozbieżności pomiędzy stereodigitalizacją oraz wektoryzacją ortofotografii jest rodzaj zastosowanego do jej generowania numerycznego modelu terenu w wyniku czego kartowanie wydzieleń wzdłuż wierzchołków wysokich drzew może być obarczone błędami. Praca wykazała wysoką przydatność zdjęć lotniczych i ortofotografii w określaniu przebiegu granic wydzieleń i oddziałów leśnych a także inwentaryzacji innych obiektów o charakterze liniowym, punktowym i poligonowym.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.