Buildings in Poland are still constructed using technologies and methods created decades ago, even though many new technologies can be applied. Such an approach in the construction process is not sufficient to ensure the sustainable development of the world. Therefore, there is a great need for implementing new, innovative technical, economic, and social solutions. Innovation can be considered as any change that is beneficial for the entity that introduces it. The challenges that the construction sector faces nowadays are mostly related to the concept of sustainable development. The main trends in innovations are the shift towards more resource- and energy-efficientways of construction aswell as implementing the principles of the circular economy. In this article, we present innovative technologies applied in the construction sector that meet the requirements of sustainable development. Also, we propose a method for assessing the environmental impact of innovative technologies currently used in the construction sector. As the proposed methods are primarily based on expert knowledge, it was necessary to determine the risk of making a wrong decision to apply innovative technology in practice based on an assessment made by a person with appropriate competencies.
PL
W niniejszej pracy skupiono się na ocenie oddziaływania na środowisko innowacji stosowanych w budownictwie oraz określeniu ryzyka podjęcia błędnej decyzji o zastosowaniu w praktyce innowacyjnej technologii. Zdecydowano się na porównanie innowacyjnych technologii w budownictwie poprzez określenie wielkości: skumulowanej energii pierwotnej, śladu węglowego, odpadów nie możliwych do dalszego efektywnego przetworzenia, zużycia wody w cyklu życia budynku w porównaniu z odpowiednimi wielkościami dla obecnie najczęściej stosowanych technologii. Można się zastanawiać czy przyjęte tylko cztery kryteria w pełni oddają wpływ innowacji na środowisko. Autorzy metody uważają, że te kryteria są wystarczające, ale zawsze system oceny można rozbudować o dodatkowe kryteria np. wpływ technologii na warstwę ozonowa lub emisję pyłów. Dla każdego z czterech przyjętych kryteriów zaproponowano dwie skale ocen, które mogą służyć do analizy ilościowej i porównania analizowanych innowacji. Pierwsza skala opisana jest w liczbach całkowitych z przedziału od -2 do 2, a druga w liczbach rozmytych o trójkątnej funkcji przynależności.
In this paper, a new methodology for simulating bootstrap samples of fuzzy numbers is proposed. Unlike the classical bootstrap, it allows enriching a resampling scheme with values from outside the initial sample. Although a secondary sample may contain results beyond members of the primary set, they are generated smartly so that the crucial characteristics of the original observations remain invariant. Two methods for generating bootstrap samples preserving the representation (i.e., the value and the ambiguity or the expected value and the width) of fuzzy numbers belonging to the primary sample are suggested and numerically examined with respect to other approaches and various statistical properties.
Background: This article is motivated by the fact that most approaches to capital budgeting are deterministic. In reality, the capital budgeting problem is accompanied by the uncertainty and risk associated with dealing with imprecise data. Taking this uncertainty into account when performing analyses and calculations not only helps to better measure the profitability of investment projects, but also to expand the applicability of capital budgeting methods under real-life or uncertain conditions. The major contribution of this paper is the development of a novel approach to assessing the profitability of an investment project in the presence of uncertainty. Methods: We present a novel approach for incorporating uncertainty into how the profitability of investment projects is assessed, which we term Ordered Fuzzy Net Present Value (OFNPV). The proposed method measures the level of investment project effectiveness using a model based on ordered fuzzy numbers (OFNs). In addition, ordered fuzzy numbers are used to describe changes to the investment parameters in the assumed time horizon. This paper illustrates an implementation of the proposed technique using a numerical example of an investment process in the logistics department of a company. Results: The use of the proposed method based on OFNs allows experts to gauge the real-life accuracy of the considered phenomenon, and to express their assessment of its dynamic changes. This is vital to the problem of profitability assessment in investment projects. Conclusions: Our approach offers a new perspective on the problem of investment in projects and constitutes an effective tool for assessing the profitability of investment projects. This tool could constitute a valuable source of knowledge for investors involved in decision-making processes.
PL
Wstęp: U podstaw rozważań leży stwierdzenie, że większość podejść do budżetowania kapitałowego ma charakter deterministyczny. W rzeczywistości problemowi budżetowania towarzyszy niepewność i ryzyko związane z przetwarzaniem nieprecyzyjnych danych. Uwzględnienie tej niepewności nie tylko pomaga lepiej zmierzyć efektywność projektów inwestycyjnych, ale także rozszerzyć zastosowanie metod budżetowania kapitałowego w warunkach rzeczywistych lub niepewnych. Głównym celem artykułu jest opracowanie nowatorskiego podejścia do oceny opłacalności projektu inwestycyjnego w warunkach niepewności. Metody: Prezentujemy nowatorskie podejście uwzględniające niepewność w ocenie opłacalności projektów inwestycyjnych Ordered Fuzzy Net Present Value (OFNPV). Proponowana metoda umożliwia dokonanie oceny efektywności projektu inwestycyjnego za pomocą modelu opartego na skierowanych liczbach rozmytych (OFN). Ponadto skierowane liczby rozmyte służą do opisu zmian parametrów inwestycyjnych w założonym horyzoncie czasowym. Artykuł ilustruje wdrożenie proponowanego podejścia z wykorzystaniem przykładu procesu inwestycyjnego w przedsiębiorstwie w obszarze logistycznym. Wyniki: Zastosowanie proponowanej metody opartej na OFN pozwala ekspertom ocenić dokładność rozpatrywanego zjawiska, a także wyrazić swoją ocenę na temat dynamiki ich zmian. Ma to kluczowe znaczenie dla problemu oceny opłacalności projektów inwestycyjnych. Wnioski: Proponowane podejście oferuje nowe spojrzenie na problem inwestycyjny i stanowi skuteczne narzędzie do oceny opłacalności projektów inwestycyjnych. Narzędzie to może stanowić cenne źródło wiedzy dla inwestorów zaangażowanych w procesy decyzyjne.
The new approach to the construction project planning is presented in the article. The classical net model is enriched by the fuzzy decision node. The decision node allows for alternate choices dependent on appearing circumstances. The alternative net model with fuzzy decision node is an acyclic multi-graph, where some, chosen nodes (events) have multiple connections. These connections represent alternative methods of the certain work execution. Every work (activity) (i, j) in the net model with alternative methods of work execution, despite the basic information comprising the execution time, the cost, the number of necessary workers, should comprise additional information e.g. about a complexity of works, a real feasibility. The alternative ways of a given work execution are evaluated in the decision node based on the fuzzy decision model. Each method is evaluated by assigning it the preference level in a form of the value of the membership function – „equal or higher” μ≥. The most preferable way of the work execution in a given circumstances, will have the highest value of preference level. When the choice is done the net model is solved in the traditional way. Therefore, the paper concentrates on the process of choosing the method of work execution in the fuzzy decision node. The example calculations accompanying the process of decision taking are presented too. The model requires the use of linguistic variables, a fuzzy numbers, as well as fuzzy preference relations together with some calculations applied the probability theory.
PL
W praktyce budowlanej, na etapie planowania realizacji przedsięwzięcia budowlanego, planiści starają się brać pod uwagę możliwość wystąpowania w trakcie realizacji projektu niekorzystnych sytuacji i ich konsekwencji. Wobec powyższego trzeba w decyzjach planistycznych zastosować odpowiednie narzędzia do modelowania niepewności, jak również rozważać alternatywne warianty realizacji całego przedsięwzięcia lub najbardziej newralgicznych (krytycznych) robót w przedsięwzięciu i dokonać prawidłowego wyboru ze zbioru alternatywnych wariantów, uwzględniając kryteria oceny zależne od istotnych cech danego przedsięwzięcia w danej sytuacji decyzyjnej (warunkach realizacji). Rezultatem procesów planowania są harmonogramy i modele sieciowe. Należy podkreślić, że zastosowanie obecnie tradycyjnych modeli sieciowych (np. CPM i PERT) w planowaniu złożonych przedsięwzięć, jakimi niewątpliwie są przedsięwzięcia budowlane, nie daje możliwości analizowania alternatywnych rozwiązań w zakresie technologii i organizacji wykonania wybranych lub wszystkich robót jakie należy realizować. Uwzględniając fakt, że zarządzanie i planowanie przedsięwzięć budowlanych prowadzi się w warunkach niepewności niestochastycznej, autor proponuje stworzyć na bazie klasycznych modeli sieciowych alternatywny model z rozmytym węzłem decyzyjnym. Takie podejście pozwoli modelować czynności, względem siebie alternatywne. Wprowadzenie węzła decyzyjnego da planiście (podejmującemu decyzje) możliwość wyboru najwłaściwszego wariantu w danych okolicznościach (sytuacjach decyzyjnych) planowania i zarządzania. Alternatywny model sieciowy z rozmytym węzłem decyzyjnym jest acyklicznym multigrafem, w którym niektóre, wybrane węzły (zdarzenia) są ze sobą powiązane wielokrotnymi (multi) strzałkami, które odpowiadają poszczególnym alternatywom wykonania robót. Poziom preferencji opisany przez wskaźniki (wartości) funkcji przynależności zmiennych lingwistycznych (lub zbioru rozmytego) w stosunku do istotnych charakterystyk przedsięwzięcia, określa się na podstawie rozmytego modelu decyzyjnego w węźle decyzyjnym.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents that with the application of fuzzy numbers arithmetic, the k nearest neighbors method can be adapted to various types of data. Both, the learning data and the input data may be in the form of the crisp number, interval or fuzzy number. Experiments proved that the method works correctly and gives credible results. There is also shown that the kNN method can be used for the determination of the fuzzy model output.
PL
W artykule pokazano, że z wykorzystaniem arytmetyki rozmytej, metoda k najbliższych sąsiadów może być zastosowana do danych różnego typu. Zarówno dane uczące, jak i dane wejściowe modelu mogą być liczbami, interwałami lub liczbami rozmytymi. Eksperymenty wykazały, że metoda działa prwidłowo i daje wiarygodne wyniki. Zaprezentowano również możliwość użycia metody k najbliższych sąsiadów do wyznaczania wyjścia modelu rozmytego.
In a real world situation, whenever ambiguity exists in the modeling of intuitionistic fuzzy numbers (IFNs), interval valued intuitionistic fuzzy numbers (IVIFNs) are often used in order to represent a range of IFNs unstable from the most pessimistic evaluation to the most optimistic one. IVIFNs are a construction which helps us to avoid such a prohibitive complexity. This paper is focused on two types of arithmetic operations on interval valued intuitionistic fuzzy numbers (IVIFNs) to solve the interval valued intuitionistic fuzzy multi-objective linear programming problem with pentagonal intuitionistic fuzzy numbers (PIFNs) by assuming different α and β cut values in a comparative manner. The objective functions involved in the problem are ranked by the ratio ranking method and the problem is solved by the preemptive optimization method. An illustrative example with MATLAB outputs is presented in order to clarify the potential approach.
W artykule przedstawiono sposób wprowadzenia funkcji progowej do modelu Relacyjnej Rozmytej Mapy Kognitywnej, wykorzystującego arytmetykę liczb rozmytych. Funkcyjne przetwarzanie liczby rozmytej powoduje deformacje kształtu liczby i jej nośnika. Zaproponowano „geometryczne” podejście do tego problemu, pozwalające zachować niezmienność nośnika oraz utrzymać kształt przetwarzanej liczby rozmytej przy jednoczesnym odpowiednim przesunięciu centrum tej liczby. Metoda została przetestowana na liczbach rozmytych o różnych funkcjach przynależności.
EN
The article describes the method for introducing a threshold function into a model of the Relational Fuzzy Cognitive Map that uses fuzzy numbers arithmetic. Processing the fuzzy number by function causes deformations of the shape if this number and its support. It is proposed a geometrical approach to this problem, allowing to maintain constancy of the support and to keep the shape of the processed fuzzy number with an appropriate shift of the center of this number. The method was tested on fuzzy numbers with different membership functions.
Celem artykułu jest przedstawienie autorskiego podejścia do zagadnienia szacowania zaangażowania interesariuszy w projekcie. W pracy zaprezentowano możliwości zastosowania aparatu matematycznego w postaci skierowanych liczb rozmytych do opisu parametrów oceny ich dynamiki zmian w cyklu życia projektu.
EN
The aim of the paper is to propose a new approach to estimating the stakeholder engagement in the project. We presents the possibility of using mathematical apparatus of Ordered Fuzzy Numbers to describe the assessment parameters and the dynamics of changes in the project life cycle.
The problem considered in the paper is motivated by production planning in a foundry equipped with a furnace and a casting line, which provides a variety of castings in various grades of cast iron/steel for a large number of customers. The goal is to create the order of the melted metal loads to prevent delays in delivery of goods to customers. This problem is generally considered as a lot-sizing and scheduling problem. However, contrary to the classic approach, we assumed the fuzzy nature of the demand set for a given day. The paper describes a genetic algorithm adapted to take into account the fuzzy parameters of simultaneous grouping and scheduling tasks and presents the results achieved by the algorithm for example test problem.
Fault tree analysis (FTA) is a widely used reliability assessment tool for large and complex engineering systems. The conventional fault tree analysis method, which contains AND, OR, and Voting gates, etc., can efficiently build an analytical model to represent combinations of component failures that cause the failure of a system. However, due to its limited modeling capability, we may confront difficulties when modeling dynamic systems which involve complicated dynamic characteristics such as sequence dependency and functional dependency. Markov-based dynamic fault tree analysis (DFTA) extends the static FTA by introducing additional gates to model such complicated interactions among events. In many circumstances, it is quite difficult to obtain an accurate system reliability estimate due to limited data. To overcome this issue, a fuzzy dynamic fault tree model is put forth to assess system reliability. To obtain the membership function of the fuzzy probability for the top event of the studied fault trees, the extension principle is employed to calculate the associated membership function via a pair of parametric programming problems. Finally, a case study is presented to demonstrate the application of the proposed approach for the hydraulic system of a CNC machining centre.
PL
Analiza drzewa uszkodzeń (FTA) znajduje szerokie zastosowanie jako narzędzie oceny niezawodności dużych i złożonych systemów inżynierskich. Tradycyjna metoda analizy drzewa uszkodzeń z bramkami logicznymi typu AND, OR, k-z-n, itd. pozwala na sprawne konstruowanie modeli analitycznych reprezentujących kombinacje uszkodzeń elementarnych składowych systemu, które prowadzą do awarii systemu jako całości. Jednakże ograniczone możliwości modelowania jakie daje ta metoda mogą prowadzić do trudności przy modelowaniu systemów dynamicznych posiadających złożone charakterystyki dynamiczne, takie jak zależność sekwencyjna czy zależność funkcjonalna. Analiza dynamicznych drzew uszkodzeń (DFTA) oparta na metodzie Markowa stanowi rozszerzenie tradycyjnej FTA. Wprowadza ona dodatkowe bramki, pozwalając na modelowanie wspomnianych wyżej złożonych interakcji między zdarzeniami. W wielu okolicznościach, ograniczone dane nie pozwalają na otrzymanie dokładnej oceny niezawodności systemu. By rozwiązać ten problem, zaproponowano zastosowanie rozmytego modelu dynamicznego drzewa uszkodzeń do oceny niezawodności systemu. Aby otrzymać funkcję przynależności rozmytego prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia szczytowego badanego drzewa uszkodzeń, obliczono, na podstawie pary problemów programowania parametrycznego, skojarzoną funkcję przynależności wykorzystując zasadę rozszerzenia. Na zakończenie przedstawiono studium przypadku, w którym proponowane podejście zastosowano do analizy systemu hydraulicznego centrum obróbkowego CNC.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ten pokazuje znaczenie logiki rozmytej w życiu codziennym. Zawiera on podstawowe pojęcia z tej dziedziny. Wskazuje praktyczne wykorzystanie teorii zbiorów rozmytych. Porównuje jej arytmetykę z arytmetyką skierowanych liczb rozmytych. Opracowany program Skier_LR w wyniku testowania pozwala na sformułowanie wniosku: skierowane liczby rozmyte pozwalają poszerzyć dziedzinę rozwiązań w porównaniu z klasycznym ujęciem liczb rozmytych.
EN
This paper shows the importance of fuzzy logic in everyday live. It includes basic definitions of that field of science. It also indicates to practical applications of fuzzy sets theory. It includes comparison of the fuzzy sets arithmetic with arithmetic of ordered fuzzy numbers. Tests on Skier_LR program permit to conclude that: with fuzzy numbers it is possible to expand the scope of solutions in comparison to fuzzy numbers in classic form.
Artykuł obejmuje problematykę zaprojektowania sposobu wzmocnienia posadowienia budynku. Wzmocnienie posadowienia w danych warunkach (zabytkowy kościół) można wykonać za pomocą różnych technologii. Możliwe jest zastosowanie pali wciskanych Mega, pali iniekcyjnych Jet Grouting oraz pali formowanych świdrem ciągłym w technologii betonowania ciśnieniowego CFA. Wyboru najlepszej technologii można dokonać przy pomocy analizy wielokryterialnej. Metoda ta pozwala na wnikliwą analizę i ocenę możliwych rozwiązań technologicznych z punktu widzenia przyjętego zbioru kryteriów. Analiza prowadzona była dla dwóch grup kryteriów. Oceny według kryteriów niewymiernych z grupy kryteriów technologicznych dokonano w oparciu o metodę Baasa-Kwakernaaka.
EN
The paper presents problem connected with designing of procedure foundations reinforcement Foundations reinforcement for presented case (The Antique Church) may be performed by using variety technologies. There is possibility of using forced Mega piles, injected Jet Grouting piles or Continuous Flight Auger piles. Selection of the best technology could be done with multicriteria analysis method. This method facilitated doing a depth analysis and marked varietable technologies solutions with group of standards. The analysis was made for two groups of standards. Marks connected with irrational standards - technical standards - were made with using Baas-Kwakernaak Method.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Some generalizations of the concept of ordered fuzzy numbers (OFN) are defined to handle fuzzy inputs in a quantitative way, exactly as real numbers are handled. Additional two structures, an algebraic one and a normed (topological) one, are introduced to allow for counting with a more general type of membership relations.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Fuzzy counterpart of real numbers is presented. Fuzzy membership functions, which satisfy conditions similar to the quasi-convexity are considered. An extra feature, called the orientation of the curve of fuzzy membership function, is introduced. It leads to a novel concept of an ordered fuzzy number, represented by the ordered pair of real continuous functions. Arithmetic operations defined on ordered fuzzy numbers enable to avoid some drawbacks of the classical approach.
A survey of fuzzy goal programming approach is presented, including three new approaches. Various approaches are classified according to the role that fuzzy numbers play in them. For each approach the corresponding model and the solution procedure are discussed.
PL
Zaprezentowano przegląd podejść w ramach rozmytego programowania celowego, obejmującego także trzy nowe podejścia. Omawiane podejścia zostały sklasyfikowane według roli, jaką pełnią w nich liczby rozmyte. Przedyskutowano dla każdego podejścia odpowiadający mu model decyzyjny i procedurę otrzymywania rozwiązania.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.