The article describes the most important issues related to access to firearms in Poland. The author presented cur-rent legal solutions and statistics on the gun ownership by the Poles. The author also presented his proposals for the liberalization of access to firearms.
The seven-year period to adapt internal law to EU regulations was given to new Member States on 1 May 2004 and ended in 2011. The highly-developed western states, fearing that their internal markets in fields such as transport services may be threatened, adopted a number of new regulations. Regulation (EC) No. 1072/2009 of the European Parliament is on common rules for access to the international road-haulage market, and despite introducing numerous restrictions, was to regulate cabotage operations in all Member States. However, the protection of each State’s own interests proved more important than the integrity of the Community and therefore some of the states, including Germany, have introduced severe limitations for foreign carriers, forcing them to observe the Minimum Wage Act (MiLoG).
Kabotaż drogowy jest jednym z najbardziej złożonych i trudnych problemów wspólnej polityki transportowej UE. Liberalizacja rynku kabotażowego jest procesem rozpoczętym w 1993 roku i dotychczas niezakończonym. Celem tego artykułu jest przedstawienie i analiza najważniejszych zagadnień z zakresu regulacji kabotażu, rozwoju tego segmentu rynku w odniesieniu do ciężarowego transportu samochodowego, praktyki ograniczeń i wyłączenia ze wspólnych zasad w kontekście wyzwań jednolitej europejskiej przestrzeni transportu. Syntetycznie odniesiono się do aktualnego problemu zasad socjalnych pracy w transporcie.
EN
Road freight cabotage is one of the most complex and difficult problem of EU common transport policy (CTP). Liberalisation of EU cabotage market is a process started in 1993 and not finished up to now. The aim of this paper is presentation and analysis of the most important issues on cabotage regulation, market development, restrictions and exemptions from the EU common rules in the context of the single European transport area. Some comment is given to current discussion on social rules in road freight cabotage.
The paper discusses bilateral Air Service Agreements (ASAs), their origin and history, detailed description of the first bilateral agreement ever between United States of America and United Kingdom named Bermuda I, that was agreed in 1946. Paper also explains principles and content of the bilateral agreements, the role of liberalization of Air Service Agreements within overall liberalization wave in air transport industry. Comparison of liberal ASAs and protection ist ones is made in the paper and special attention is given to measurement of ASAs ́ liberalization degree.
PL
Artykuł rozważa dwustronność Porozumień o Usługach Lotniczych (ASAs), ich pochodzenie oraz historię, szczegółowy zapis pierwszej umowy dwustronnej pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Zjednoczonym Królestwem nazwanej Bermudy I, zawartej w 1946 roku. Artykuł wyjaśnia również zasady oraz istotę umów dwustronnych, rolę liberalizacji Umów o Usługach Lotniczych w ramach ogólnej fali liberalizacji w sektorze transportu lotniczego. Przedstawiono również porównanie liberalnych ASAs oraz protekcjonistycznych. Specjalną uwagę skupia się na pomiarze stopnia liberalizacji ASAs.
Unia Europejska systematycznie dąży do utworzenia konkurencyjnego rynku gazu ziemnego. W Polsce od 1 lipca 2007 r. swobodny wybór i zmiana sprzedawcy przysługuje wszystkim odbiorcom energii elektrycznej i gazu ziemnego, w tym gospodarstwom domowym. Zgodnie z Prawem energetycznym, odbiorcy końcowi mogą indywidualnie korzystać z sieci lokalnego dostawcy w celu dostarczenia gazu lub energii kupionej u dowolnego sprzedawcy. Chociaż regulacje prawne już od kilku lat umożliwiają korzystanie z zasady TPA (Third Party Access), to w rzeczywistości dopiero w ciągu ostatnich lat obserwuje się wzrost zainteresowania odbiorców tą możliwością. W artykule scharakteryzowano krajowy rynek gazu ziemnego, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w zakresie wdrażania konkurencji. Jako podstawowy miernik przyjęto liczbę zmian sprzedawcy. W wybranych aspektach postępy w realizacji rynku gazu porównane zostały z rynkiem energii elektrycznej, który jest znacznie bardziej zaawansowany w procesach liberalizacyjnych. Ponadto porównano stan liberalizacji rynków gazu ziemnego i energii elektrycznej w Polsce z wybranymi rynkami w krajach UE, wykorzystując indeks Herfindahla-Hirschmana oraz oszacowano wpływ liberalizacji na zmianę poziomu cen w poszczególnych państwach. Dla intensyfikacji działań zmierzających do liberalizacji rynku energii niezmiernie ważne jest otoczenie regulacyjne.
EN
The European Union systematically strives to create the competitive natural gas market. In Poland, since July 1, 2007, the freedom of choice and change of the seller is entitled to all customers of electricity and natural gas, including households. In accordance with Energy Law, end users may individually benefit from the local network in order to purchase gas or electricity supplied from any vendor. Although the regulations for several years now allow the exercise of the TPA rule, in fact, only in the last years there has been a growing interest in this possibility. This paper describes the domestic natural gas market, with particular emphasis being brought to changes in the implementation of competition in the market. As a basic measure the number of changes of gas supplier was proposed. In some aspects, progress in the liberalisation of the gas market was compared to the electricity market, which is much more advanced in this aspect. In addition, the pace of liberalisation of the gas and electricity markets in Poland was compared with selected markets of EU member states, with the employment of the Herfindahl-Hirschman Index. The estimated impact of liberalisation on changes in price levels between countries was also discussed. The regulatory environment is very important for the intensification of efforts to liberalise fuels and energy markets.
Przemiany jakie przechodzi w ostatnich latach sektor paliwowo-energetyczny skutkują zmianą struktury wytwarzania energii elektrycznej. O ile jednak oczywista jest zmiana struktury paliwowej, której podstawową przyczyną jest wspierany odpowiednimi instrumentami polityki ekologicznej rozwój odnawialnych źródeł energii oraz oczekiwany wzrost kosztów wytwarzania (spowodowany wdrożeniem systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2), to rzadziej podejmowane są dyskusje na temat struktury własnościowej producentów. Tymczasem postępujęca liberalizacja rynków energii elektrycznej, a wraz z nią reformy rynkowe, takie jak wdrażanie konkurencji, dostęp stron trzecich do sieci, czy rozdział dzia- łalności ułatwia niezależnym podmiotom gospodarczym zainteresowanym wytwarzaniem energii elektrycznej – zarówno na własne potrzeby, jak i w celach odsprzedaży – proces uzyskiwania pozwoleń i prowadzenie działalności. Elektrownie i elektrociepłownie przemysłowe, których głównym celem działalności jest produkcja energii elektrycznej i ciepła na własne potrzeby, powinny zatem stać się atrakcyjną alternatywą, zwłaszcza w dobie niestabilnych cen na rynku paliw pierwotnych i energii elektrycznej. Chć w chwili obecnej ceny energii elektrycznej są stosunkowo niskie, w średnim i długim terminie ten trend może się odwrócić. W takim przypadku przedsiębiorstwa posiadające własne śródła wytwarzania będą mogły optymalizować dostawy w zależności od sytuacji na rynku paliw i/lub rynku energii elektrycznej i ciepła. Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki, celem artykułu jest analiza zmian jakie przeszedł sektor energetyki przemysłowej w kontekście postępującej liberalizacji rynku energii elektrycznej i gazu oraz analiza kierunków dalszego rozwoju energetyki przemysłowej w Polsce. Mając na uwadze priorytety w unijnej i krajowej polityce energetycznej w zakresie oddziaływania na środowisko oraz zalety wynikające z wykorzystania paliw gazowych w energetyce wydaje się, że w przyszłości może wzrosnąć poziom wykorzystania gazu ziemnego w energetyce przemysłowej. Jednak rozbudowa jednostek gazowych uzależniona będzie m.in. od relacji pomiędzy cenami gazu ziemnego i węgla. Porównanie poziomów i zmiennooeci tych cen w ostatnich latach nie wypada korzystnie dla gazu. Jednak dalsza liberalizacja rynku gazu oraz realizowane obecnie inwestycje w zakresie gazowej infrastruktury dają szanse na pewne zmiany w zakresie kształtowania się cen gazu w Polsce.
EN
The changes affecting the fuel and power sector in recent years have resulted in a change in the structure of electricity generation. There is a clear link to the fuel mix caused by the instruments of environmental policy, in other words the development of renewable energy sources and the expected increase in production costs (due to the implementation of the European Emissions Trading Scheme for CO2 emissions), while discussions on the structure of ownership are rarely raised. Meanwhile, advancing liberalization of electricity markets, along with market-oriented reforms such as the implementation of competition, Third-Party Access to the transmission network, or unbundling facilitates the process of obtaining permits and running the business for independent companies interested in electricity generation, both for their own needs, and for resale. Auto-producers, whose main purpose is the production of heat and electricity for their own consumption, should therefore become an attractive option, especially in times of volatile prices of primary fuels and electricity. Even though at the present time electricity prices are relatively low, in the medium and long term, this trend could be reversed. In this case, companies that have their own sources of heat and power generation will be able to optimise the delivery, depending on the situation in the fuel and/or electricity and heating markets. Considering the above reasons, the purpose of this article is to analyse the changes that the auto-producers have gone through in the context of the ongoing liberalisation of the electricity and gas markets, and to analyse the directions of further development of electricity and heating production auto-producing sector in Poland. Bearing in mind the priorities of the EU and national energy policy in the areas of environmental impacts and benefits resulting from the use of gas in power generation, it seems that in the future the utilization of natural gas by auto-producers may increase. However, the expanded use of gas will be also subject to the relationship between the prices of natural gas and coal. A comparison of the levels and volatility of these prices in recent years is not favourable for gas. Nevertheless, further liberalisation of the gas market, together with ongoing investments in gas infrastructure, might lead to some changes in natural gas prices in Poland.
W latach 2001–2012 międzynarodowy obrót gazem ziemnym zwiększył się o 86,4%, przy czym zauważalny jest stopniowy wzrost znaczenia technologii LNG. W 2005 r. udział przypadający na LNG w całkowitym obrocie stanowił 26%, a w 2012 r. – 32%. Światowe zużycie gazu ziemnego w 2012 r. w porównaniu do roku poprzedniego zwiększyło się o około 2% i osiągnęło 3,3 bln m3. W Ameryce Północnej odnotowano znaczący wzrost zużycia – 27,5%, natomiast w przypadku krajów UE zauważalny jest spadek konsumpcji tego paliwa – 2,3%. Autorzy przedstawili zmianę udziału gazu ziemnego w strukturze zużycia energii pierwotnej na rynku europejskim oraz amerykańskim, zauważalne jest umocnienie się roli tego surowca energetycznego w przypadku rynku amerykańskiego (2011 r. – 28,3%; 2012 r. – 30,0%) oraz lekki spadek w Europie (2011 r. – 24,2%; 2012 r. – 23,9%). Artykuł przedstawia ponadto zmiany jakie nastąpiły w obszarze uzależnienia od importu gazu na rynku amerykańskim (spadek importu gazu ziemnego dzięki zagospodarowaniu niekonwencjonalnych złóż gazu) oraz europejskim (spadek pozyskania gazu ze z własnych złóż, wzrost znaczenia importu gazu, w tym LNG). Ponadto przedstawiono zmiany cen gazu ziemnego na rynku europejskim, amerykańskim oraz ceny LNG dostarczanego do Japonii, a także zaprezentowano i skomentowano tendencje zmian cen gazu ziemnego dla odbiorców przemysłowych i gospodarstw domowych w USA, Kanadzie (znaczący wpływ na spadek cen miała „rewolucja łupkowa”) i wybranych państwach UE. Zaprezentowano i omówiono wpływ zmian na globalnym rynku gazu ziemnego na sektor gazowy w Polsce w ciągu ostatnich lat. Przybliżono także podejmowane działania w zakresie stworzenia konkurencyjnego rynku gazu ziemnego w Polsce.
EN
From 2001–2012, international trade in natural gas increased by 86.4%, with LNG technology visibly growing in importance. In 2005, the share of LNG in the total turnover accounted for 26%, while in 2012 for 32%. In 2012, global natural gas consumption, compared to the previous year, increased by 2%, reaching 3,3 bcm. North America recorded a significant increase of 27.5% in the consumption of gas, whereas in EU countries the consumption of this fuel decreased by 2.3%. This paper examines how the share of natural gas in primary energy consumption has changed in the European and American markets; the role of this energy source has been strengthening in the US market (28.3% in 2011; 30.0% in 2012) while showing a slight decline in Europe (24.2% in 2011; 23.9% in 2012). The analysis also presents the changes that occurred in terms of dependency on gas imports in the US market, with natural gas imports decreasing due to the development of unconventional gas deposits. In comparison, in the European market lower gas recovery from domestic reserves has meant increased importance of gas imports, including LNG. The paper presents changes in natural gas prices in the European and American markets, along with the prices of LNG delivered to Japan. In addition, it reviews trends in natural gas prices for industrial consumers and households in Canada and the United States (where the ‘shale revolution’ has significantly affected a drop in prices), as well as in selected EU countries. Finally, the impact in recent years of the global natural gas market on the gas sector in Poland is examined. Highlighted are the actions undertaken to establish a competitive gas market.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono znaczenie gazu ziemnego w produkcji energii elektrycznej w kraju na tle Unii Europejskiej i wybranych państw świata. W Polsce stan wydobywalnych zasobów gazu ziemnego wynosił 138,654 mld m3 (2001 r.), natomiast zasobów złóż zagospodarowanych — 118,432 mld m3, a zasobów przemysłowych — 72,112 mld m3. Zasoby prognostyczne są szacowane na 400 do 600 mld m3. W 2001 r. wydobycie gazu ziemnego w kraju wyniosło 4,78 mld m3. Gaz ziemny jest zużywany w kraju w mniejszej skali w porównaniu z państwami Unii Europejskiej i dlatego jego udział w strukturze energii pierwotnej jest na stosunkowo niskim poziomie — 12%, a w dziewięciu krajach europejskiej piętnastki udział ten wynosi 20%. W 2001 r. zużycie gazu ziemnego w kraju wyniosło 11,3 mld m3. Około 30% zużywanego gazu ziemnego pochodzi z rodzimych złóż, większość natomiast jest importowana—głównie z Rosji. Głównym odbiorcą gazu jest przemysł — 5,998 mld m3 (53%), następnie: gospodarstwa domowe — 3,71 mld m3 (33%) oraz handel i usługi — 1,579 mld m3 (14%). Struktura zużycia gazu ziemnego jest zróżnicowana w poszczególnych państwach Unii i zależy od wielu uwarunkowań. Obecnie ponad 15% światowej produkcji energii elektrycznej opiera się na wykorzystaniu gazu ziemnego. Skojarzona produkcja ciepła i energii elektrycznej w oparciu o gaz ziemny może być realizowana w różnych układach technologicznych. W ostatnich latach daje się zauważyć w Polsce zwiększone zainteresowanie gazowymi układami skojarzonymi małej i oeredniej mocy. Trzeba stwierdzić, że małe gazowe układy kogeneracyjne charakteryzują się niskimi wskaźnikami emisji zanieczyszczeń.
EN
The paper presents the role of natural gas in electricity production, compared to the situation in European Union and some other countries. Measured resources of natural gas in Poland were 138.654 mld m3 (in 2001), while probable mineral reserves—118.432 mld m3 and proved mineral reserves—72.112 mld m3. Reconnaissance resources are evaluated to be about 400 to 600 mld m3. In 2001 exploitation of natural gas amounted to 4.78 mld m3. Comparing to European Union, in Poland gas is used in lower scale and therefore its share in primary energy structure is relatively low, it equals to 12%, while in nine of fifteen EU countries it is equal to 20%. In 2001 consumption of natural gas in Poland was 11.3 mld m3. About 30% of total consumption are produced in Poland, but the majority of gas consumed comes from import—mainly from Russia. The main user of natural gas is industry — 5.998 mld m3 (53%), than households — 3.71 mld m3 (33%) and trade and services—1.579 mld m3 (14%). The structure of natural gas consumption is diversified in particular countries of EU and depends on many factors. Currently over 15% of the world electricity production are based on natural gas use. Cogeneration of electricity and heat based on natural gas may be accomplished in different technological systems. In Poland increased concern about gas based cogeneration systems of low and middle power can be noticed in the last few years. It is worth noticing that small gas based cogeneration systems are characterised by low rates of pollutants emissions.
Postęp w negocjacjach z Unią Europejską wskazuje, że od stycznia 2004r Polska stanie się członkiem Unii. Wówczas polska elektroenergetyka będzie działać na wspólnym rynku europejskim, a handel energią zostanie zliberalizowany zgodnie z dyrektywami Unii. Polska elektroenergetyka uzyska dostęp do rynków krajów członkowskich UE. Jednak równocześnie przedsiębiorstwa energetyczne z krajów UE będą mogły działać na polskim rynku enrgii. Stwarza to przed polską elektroenergetyką szne, ale jest jednocześnie wyzwaniem sprostania konkurencji dużych, silnych kapitałowo i doświadczonych przedsiębiorstw elektroenergetycznych z krajów Unii Europejskiej.
EN
The reform of the electricity supply industry in Poland aims at the liberalisation of energy trade and development of new scructures leading to the cost effectiveness in power production and supply. Ongoing discussions are focused on operation in the common European electricity market and impact of the state on industry owenership and market operation. Large vertically integrated electric utilities dominate the European electricity market. The reform to the Polish electricity industry should be consistet leading to the esablishment of large power companies being able to compete with the European utilities in the common electricity market.
Trwająca reforma elektroenergetyki w Polsce ma dwa zasadnicze cele : liberalizację handlu energia poprzez wprowadzenie rynku energii elektrycznej oraz zmianę struktury sektora, tak aby jego działanie było bardziej efektywne.
EN
The reform of the electricity supply industry in Poland aims at liberalistion of energy trade and development of new structures leading to the cost effectiveness in power production and supply.
Omówiono przemiany, dokonujące się na rynku telekomunikacyjnym obecnie i przewidywane w przyszłości. zwrócono uwagę na konsekwencje historyczne rozwoju tego sektora, w szczególności na zagadnienie przechodzenia od monopolu państwowego do wolnego rynku usług telekomunikacyjnych oraz problem współistnienia wielu operatorów na tym rynku. Wskazano na niektóre zagadnienia związane z ekonomią w telekomunikacji i decyzję Unii Europejskiej dotyczącej pełnej liberalizacji sektora telekomunikacyjnego od roku 1998, co w Polsce musi być brane pod uwahę, w związku z dążeniem do zjednoczonej Europy.
EN
The paper describes current and future changes on the market for telecommunications services. Historicalconsequences of sector development was brought into consideration, especially the issue of transformation from State owned monopoly to an open market and coexistence of several operators on this market. The authors indicated also most important problems conected with economy in telecommunications at the European Union decision on liberalisation of the sector, what is very important for Poland on te way to the United Europe.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.