Artykuł poświecony jest analizie ewolucji krajobrazów kulturowych i ich współczesnym zagrożeniom. Omawiaczynniki i etapy przeobrażeń krajobrazów kulturowych w nawiązaniu do naturalnych cykli przemian środowiskageograficznego w holocenie. Krajobraz kulturowy traktowany jest w sposób kompleksowy jako matryca (tło)działań człowieka oraz swoisty palimpsest - źródło znaczeń i symboli. Jednocześnie w krajobrazie skupiają iodzwierciedlają się postawy człowieka wobec świata. Skoro przejawem współczesnej, świadomej postawyczłowieka wobec środowiska jest etyka ekologiczna, powinna ona znaleźć swój wyraz także w zrównoważonymrozwoju krajobrazu. Dlatego w czasach postępującej konsumpcji przestrzeni, autorka uzasadnia koniecznośćrozszerzenie działań w zakresie rozwoju zrównoważonego na fizjonomię środowiska czyli krajobraz kulturowy.Zagadnienia te dotyczą nie tylko potrzeby wypracowania mechanizmów i narzędzi skutecznej ochrony, aleprzede wszystkim właściwego projektowania, zarządzania krajobrazem oraz coraz częściej partycypacji społecznej.Artykuł odnosi się także do współczesnej polityki krajobrazowej, która znalazła zapis w Europejskiej KonwencjiKrajobrazowej.
EN
The article is dedicated to the analysis of evolution of cultural landscapes and their present-day threats. It discusses the factors and stages of transformation of cultural landscapes in relation to natural cycles of changes in the geographical environment in the Holocene. The cultural landscape is dealt with in a comprehensive way as the matrix of human activities and a peculiar palimpsest - the source of meanings and symbols. At the same time, landscape concentrates and reflects human attitudes towards the world. Since the contemporary, aware attitude of the man towards the environment is reflected in environmental ethics, it should also find its expression in sustainable development of landscape. This is why, in the times of ongoing consumption of space, the author points out that the actions related to sustainable development need to be extended onto the physiognomy of the environment or the cultural landscape. These issues concern not only the need for mechanisms and tools for efficient protection, but first of all appropriate designing, management of landscape and, more and more often, social participation. The article also refers to the modern landscape policy, which was included in the European Landscape Convention.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Proponowane działania na rzecz jakości krajobrazu dotyczą kilku obszarów: I. Poziom ogólny - powrót do pochopnie odrzuconych rozwiązań (spójność systemu planowania i obligatoryjność jego elementów, kompetencje administracji państwowej), - uwzględnienie aspektów ekonomicznych planowania krajobrazu, - wdrożenie przyjętej Europejskiej Konwencji Krajobrazowej przez opracowanie i wdrożenie polityki krajobrazowej. II. Poziom prac legislacyjnych - nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj.: - wprowadzenie obowiązku opracowania miejscowych planów ogólnych, - stosowanie art. 61 wyłącznie w "sąsiedztwie" terenów mających aktualny plan miejscowy, - nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. przekazanie części kompetencji dotyczących parków kulturowych administracji państwowej, - wydanie rozporządzeń wykonawczych do ustawy o ochronie przyrody dotyczących obszarów krajobrazu chronionego, obszarów Natura 2000 i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
EN
Our proposed actions for the sake of landscape quality concern several areas: I. General Level - return to prematurely rejected solutions (cohesion of the planning system and obligatory application of its elements, with determination of the competences of the state administration), - taking into account of economic aspects in landscape planning, - implementation of the approved European Landscape Convention by preparation and implementation of our Landscape Policy. II. Legislation Level - amendment of the Spatial Planning and Land Management Law, including: - introduction of the obligation to prepare General Local Physical Plans, - application of Art. 61 exclusively in the "neighbourhood" of the lands which are covered by a current Local Physical Plan, - amendment of the Landmark Protection and Care Law, with a transfer of some of the competences related to culture parks to the state administration, - issuance of the Executive Orders to the Nature Protection Law, concerning the protected landscape areas, Natura 2000 areas and natural and landscape complexes.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.