Pękanie wodoropochodne (Hydrogen Induced Cracking, HIC) jest poważnym problemem w eksploatacji infrastruktury przesyłowej węglowodorów oraz zbiorników do magazynowania paliw zawierających wodór. Rozmiary atomów wodoru sprawiają, że dyfunduje on łatwo i wnika w strukturę metalu, co może być przyczyną obniżenia jego wytrzymałości. W artykule przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań pękania wodoropochodnego HIC dwóch rodzajów płyt stalowych, wykonanych zgodnie z obowiązującymi normami. Badania przeprowadzono na zmodernizowanym stanowisku badawczym Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w Krakowie. Zidentyfikowano łącznie 67 pęknięć wodoropochodnych o wymiarach od 0,1 mm do ponad 15 mm. Wykazano, że próbki obu płyt stalowych nie spełniają kryteriów norm w odniesieniu do współczynników CLR i CTR.
EN
Hydrogen Induced Cracking (HIC) causes a serious problem in the operation of hydrocarbon transmission infrastructure and hydrogen storage tanks. Due to size of hydrogen atoms, it diffuses easily and penetrates into metal structure, which may be a cause of reduce its strength. This paper presents results of laboratory HIC tests of two types of steel plates, carried out in the accordance with the applicable standards. The tests were performed on upgraded research stand in Oil and Gas Institute - National Research Institute (Krakow, Poland) laboratory. A total of 67 hydrogen induced fractures, ranging in size from 0.1 mm to greater than 15 mm have been identified. It has been shown, that the samples of both steel plates do not meet the standards criteria especially regarding to the CLR and CTR coefficients.
W artykule przedstawiono wyniki badań, które potwierdzają obecność wodoru w postaci związanej chemicznie lub atomowo w katodach miedzianych oraz produktach otrzymanych po stopieniu katod. Wstępnie określono wpływ wybranych parametrów elektrorafinacji miedzi, takich jak: stężenie inhibitorów w elektrolicie, gęstość prądu oraz temperaturę elektrolitu, na zawartość wodoru w katodach miedzianych. Stwierdzono wpływ podwyższonej zawartości wodoru w katodach na obecność defektów w postaci nieciągłości we wlewkach uzyskanych po stopieniu katod.
EN
The results of experiments proving the presence of hydrogen in copper cathodes and products obtained after their melting are shown. Hydrogen was found in either chemically bonded or atomic form. Influence of selected electrorefining parameters, like inhibitor concentration in an electrolyte, current density and electrolyte temperature on hydrogen content in copper cathodes was initially determined. It was found that elevated hydrogen content in cathodes had an influence on defects like discontinuities in ingots obtained after cathode melting.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Stop zircaloy 4 poddano potencjostatycznej polaryzacji w 0,1 M NaOH przy różnych potencjałach elektrodowych. Zbadano wpływ zastosowanego potencjału na przebieg prądu polaryzacji oraz na morfologię i skład powierzchni stopu po polaryzacji (SEM, EDS). Stwierdzono, że polaryzacja anodowa uszczelnia warstwę pasywną lub nawet powoduje wzrost jej grubości. Stosunkowo łagodna polaryzacja katodowa (|i| > 30 μA/cm2) powoduje pokonanie ochronnych właściwości warstwy pasywnej, wyraźny wzrost szybkości wydzielania wodoru oraz powstanie pęcherzy wodorowych i spękań powierzchni stopu.
EN
Zircaloy 4 was potentiostatically polarized at various electrode potentials in 0.1 M NaOH. The effects of an applied potential on a shape of current curves and on morphology (SEM) and chemical composition (EDS) of a surface region of the alloy were studied. It was found that the anodic polarization seals the passive layer or even causes an increase in the passive layer thickness. A relatively mild cathodic polarization (|i| > 30 μA/cm2) resulted overcome the protective properties of the passive layer. In consequence the rate of hydrogen evolution clearly increased and hydrogen blisters and cracks in the surface of the alloy were formed.
Przedstawiono wyniki badań niskocementowych betonów korundowych i tworzywa korundowego formowane po pracy w urządzeniach cieplnych przemysłu chemicznego i petrochemicznego. Próbki materiałów umieszczono w dopalaczu instalacji reformingu, w konwertorze instalacji półspalania i w kotle Clausa. Badania wykazały, że warunki panujące w tych urządzeniach wpływały w dużym zakresie na stopień korozji materiałów. Ponadto, mechanizm tej korozji zależał od składu chemicznego tworzyw. W betonach ogniotrwałych dochodziło do usuwania krzemionki w postaci lotnego SiO, co prowadziło do zwiększenia porowatości otwartej oraz do obniżenia gęstości pozornej i wytrzymałości na ściskanie. Z kolei w formowanym tworzywie korundowym, w wyniku oddziaływania wysokiej temperatury, nastąpił rozrost ziaren, co skutkowało pogorszeniem jego wytrzymałości na ściskanie.
EN
The results of investigations of high-alumina low-cement castables and highalumina bricks after working in thermal devices of chemical and petrochemical industry were presented. Samples were placed in afterburner in the reformer, in the converter for partial oxidation and in the Claus boiler. Research has shown that the conditions in these devices heavily affect the degree of corrosion of materials. Furthermore, the mechanism of corrosion depend on the chemical composition of the materials. In the refractory castables removing of silica in form of SiO was occured, thus leading to increase of porosity and to the lower apparent density and compressiv e strength. On the other hand, in the high-alumina brick, grain growth occurred at high temperature, which resulted in a deterioration of its compressive strength.
Przeanalizowano zagadnienia dotyczące wnikania oraz dyfuzji wodoru przez metale i stopy. Zwrócono szczególną uwagę na oddziaływanie wodoru na właściwości mechaniczno-elektrochemiczne metali i stopów oraz wywołane procesy destrukcyjne. Przedstawiono także usystematyzowany wykaz rodzajów uszkodzeń metali i stopów spowodowanych przez sorbowany wodór.
EN
The paper analyzes the issues of penetration and of hydrogen by metals and alloys. Special attention was paid to the influence of hydrogen on mechanical and electrochemical properties of metals and alloys, and due to the destructive processes. Also presents a systematic list of types of damage to metals and alloys caused by hydrogen absorption.
W pracy scharakteryzowano pęknięcia eksploatacyjne wywołane oddziaływaniem wilgotnego gazu LPG zawierającego siarkowodór oraz atmosfery wodoru w podwyższonej temperaturze. Przedstawiono: wpływ czynników na pękanie HIC, mechanizm pękania naprężeniowego siarczkowego SSC, jego typy oraz zaproponowano mechanizm pękania złącz spawanych. Mechanizm ten potwierdzono rzeczywistymi przykładami pęknięć i wskazano sposoby zapobiegania pęknięciom. W przypadku eksploatacji rurociągów w atmosferze wodoru w podwyższonych temperaturach opisano mechanizm pękania i podano zalecenia zmniejszające ryzyko pękania.
EN
The work presents characterisation of the exploitation cracks caused by influence of humid liquid propane gas (LPG) containing hydrogen sulphide and the atmosphere of hydrogen at elevated temperature. The paper covers influence of different factors on HIC, mechanism of hydrogene stress induced cracking, different types of cracking and the mechanism for cracking of welded joints was proposed. The existence of the mechanism was confirmed by the real cases of the cracking and the methods for preventing the cracks were proposed. In the case of exploitation of a pipeline in hydrogen atmosphere at elevated temperatures the mechanism for cracking was characterized and recommendations for reducing the risk of cracking was given.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono charakterystykę procesów degradacji wodorowej wybranych stali konstrukcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu wodoru na mikrostrukturę. Omówiono także techniki badawcze, w tym metody nieniszczące, wykorzystywane do oceny postępu korozji wodorowej. Przedstawione rozważania są w dużym stopniu oparte na doświadczeniach zebranych z obecnie eksploatowanych instalacji przemysłowych, głównie wykorzystywanych w przemyśle petrochemicznym i rafineryjnym. Należy oczekiwać, że mogą one nabrać ogólniejszego znaczenia w kontekście planów pozyskiwania i użytkowania wodoru do celów energetycznych.
EN
A review covering com. H sources, high and low-temp. H attack on steel and plated protective coatings, and methods for detg. the deg. of H degradation of construction materials in com. installations.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono wyniki badań korozji rur rekuperatora ze stali ferrytycznej chromowej gatunku H25T eksploatowanej w środowisku spalin gazu ziemnego o temperaturze 850¸1100C°. Badania struktury i własności mechanicznych stali ujawniły, że atmosfera spalin gazu ziemnego i ich wysoka temperatura stanowią dogodne warunki dla przebiegu złożonych procesów korozji wodorowej i naprężeniowej badanych rur. Stwierdzono, że istotnymi czynnikami niszczenia korozyjnego rur są: procesy pełzania, wydzielanie faz międzymetalicznych oraz absorpcja wodoru.
EN
The paper presents the results of investigations on the corrosion of recuperator tubes made of ferritic chromium type H25T steel, used in a medium of natural gas combustion products with a temperature of 850¸1100°C. Investigations concerning the structure and mechanical properties of the steel have shown that the atmosphere of combustion gases and the high temperature provide suitable conditions for the complex processes of hydrogen corrosion and stress corrosion of the tested tubes. Creeping, the precipitation of intermetallic phase and the absorption of hydrogen have been found to be key factors in the corrosion of these tubes.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy opisano wpływ środowiska na właściwości materiałów rur reaktorowych pieca reformingu, reaktora hydrokrakingu oraz rurociągów przesyłowych i zbiorników magazynowych na ropę. Przedmiotem podjętych analiz było opracowanie metodyki pozwalającej wyznaczyć czas bezpiecznej eksploatacji urządzeń pracujących w warunkach korozji wodorowej. W tym celu przeprowadzono eksperymenty z zakresu mechaniki pękania pozwalające określić wpływ absorbowanego wodoru na własności wytrzymałościowe badanych stali.
EN
The paper describes the environmental influence on the material properties of boiler pipes in the reforming installation, shell of the hydrocracking reactor, transport pipelines and oil tankers. The objective of analysis was to elaborate methods for calculating the time of safe exploatation of the installations working in hydrogen corrosion conditions. To this end fracture mechanics method have been used to define the influence of absorbed hydrogen on strength of tested steels. It has been shown that the effective fatigue strength point, taking into account the crack closure can be used to quantify the level of degradation of materials strength. In order to define the lifetime of the materials in question it is needed to define the critical role of parameter. Below that point steel displays propensity to brittle cracking due to the hydrogen effect and exploitation is dangerous. It has been also shown that the sediment water is one of the factors causing degradation of materials of tanks and pipes as it decreases corrosion resistance and increases tendency to brittle cracking.
W pracy omówiono zjawisko pękania stali pracującej w kontakcie z wodorem. Przedstawiono modele pękania wodorowego ilustrujące zachowanie się materiału w warunkach jednoczesnego działania obciążenia zewnętrznego oraz ciśnienia gazu w tzw. "pułapkach wodorowych". Przedstawiono wyniki obliczeń pola naprężeń i odkształceń dla modelu materiału sprężysto-plastycznego oraz wyniki eksperymentalne efektów korozji wodorowej. Opracowano kryterium pękania uwzględniające dystorsyjny charakter oddziaływania wodoru.
EN
The phenomenon of the steel cracking, working at the hydrogen contact has been described in this paper. The models of the hydrogen fracture which present the material behavior in conditions of external loading and the gas pressure in hydrogen traps have been elaborated. The calculation results of stress and strain fields for the elastic-plastic material model and experimental results of hydrogen corrosion have been presented. The fracturecriterion taking into account the distortion nature of the hydrogen interaction has been determined.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wyniki badań wytrzymałościowych i metalograficznych złączy spawanych rurociągu gazu syntezowego. Analiza powstałych pęknięć wywołanych korozją wodorową. Wnioski sugerujące opracowanie skali wzorców uszkodzeń wodorowych.
EN
Results of strength and metallographic tests of the welded joints on a synthetic gas pipeline. Analysis of the arisen cracks caused by hydrogen corrosion. Suggestions as to preparation of a scale of standards relating to the hydrogen damages.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono rodzaje oddziaływania wodoru, nawodorowania i korozji wodorowej metalu instalacji i urządzeń, ze zwróceniem szczególnej uwagi na korozję wodorową stali węglowych i stopowych. Wskazano czynniki technologiczne, wpływające na wzrost zagrożenia wodorowego, przedstawiono metody pomiaru stopnia nawodorowania i wodorowej degradacji metalu. Podano zasadę działania, konstrukcję, zakres zastosowania , wady i zalety czujników wodorowych możliwych do zastosowania w monitoringu przemysłowym, z uwzględnieniem oryginalnych rozwiązań polskich.
EN
The kind of hydrogen effects, hydrogen charging and hydrogen degradation of metal of installation and equipment, expecially the hydrogen degradation of carbon and alloy steels have been discused. Technological factors promoting the hydrogen degradation have been indicated and the methods to measure the hydrogen charging and hydrogen induced metal deterioration have been shown. Principles, construction, the range and limits of application, advantages and disadvantages of different hydrogen sensors, possible for application at industrial monitoring have presented, with the special attention to original Polish design.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono nowe metody ochrony stali przed wnikaniem wodoru, oparte na modyfikacji warstwy wierzchniej metalu lub naniesieniu powłok ceramicznych. Opisano elektrochemiczną technikę pomiaru przenikania wodoru przez metalową membranę i określania współczynnika dyfuzji wodoru i jego rozpuszczalności w metalu. Omówiono wpływ wprowadzenia do warstwy wierzchniej N, N-C, S-O-N i O-C-N na zachowanie wodoru w żelazie.
EN
New methods were presented for protection of steel against hydrogen entry based on surface modification and deposition of ceramic coatings. The electrochemical technique was described for the measurement of the hydrogen permeation through a metal membrane and for the determination of the diffusion coefficient and solubility of hydrogen in the metal. The effect of the surface modification by N, N-C, S-O-N and O-C-N on the behaviour of hydrogen in iron was shown.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.