W artykule przedstawiono koncepcję prowadzenia robót eksploatacyjnych w filarze oporowym wiązki chodników W-74 W-1 i pochylni C-81÷85, zlokalizowanym na poziomie 740, w zachodnim rejonie kopalni Lubin. Przedmiotowe wyrobiska zostały wykonane w początkowym etapie jej działalności. Od tego czasu pełnią istotne funkcje wentylacyjne, transportowe i odwadniające. Eksploatacja w polach, otaczających filar oporowy, została już zakończona. Z tego względu możliwe jest podjęcie wybierania złoża w nim zalegającego. Dotychczasowe doświadczenia górnicze, nabyte podczas prowadzenia eksploatacji w przedmiotowym rejonie, jednoznacznie wskazują, że planowanym robotom może towarzyszyć wysoka aktywność sejsmiczna, w tym występowanie zjawisk wysokoenergetycznych ze skutkami rejestrowanymi w wyrobiskach. Publikacja zawiera analizę uwarunkowań geologiczno-górniczych, mających wpływ na poziom zagrożeń naturalnych, wyniki prognozy aktywności sejsmicznej oraz przedstawienie koncepcji prowadzenia robót eksploatacyjnych ww. filarze oporowym. W toku dotychczasowej eksploatacji złoża rud miedzi w O/ZG Lubin wielokrotnie prowadzono roboty wybierkowe w filarach oporowych wyrobisk korytarzowych. Eksploatacji o charakterze zamykającym zwykle towarzyszyło duże zagrożenie tąpaniami [1, 2]. Przedstawione przez autorów rozwiązania technologiczne wykorzystują dotychczasowe doświadczenia kopalni Lubin z prowadzeniem eksploatacji w filarach oporowych.
EN
The paper presents the concept of conducting exploitation works in the support pillar of the W-74 W-1 roadway and C-81÷85 drift slop, located at level 740, in the western region of the “Lubin” mine. These excavations were made at the initial stage of its operation. Since then, they perform important ventilation, transport and drainage functions. Operations in the mining panels surrounding the support pillar has already been completed. For this reason, it is possible to mining the deposit in it. Previous mining experience acquired during mining in the area in question clearly indicates that the planned works may be accompanied by high seismic activity, including the occurrence of high energy phenomena with effects in excavations. The paper contains an analysis of geological and mining conditions which have influence level of natural hazards, the results of seismic activity forecast and the presentation of the concept of conducting mining works in support pillar. In the course of existing mining of the copper ore deposit at „Lubin” mine, mining works have been carried out many times in the support pillars of the roadway. Closing exploitation was usually accompanied by a high rock burst hazard [1,2]. The presented solutions use the previous experience of the “Lubin” mine with mining operations in support pillars.
W artykule przedstawiono koncepcję prowadzenia robót rozcinkowych, wydzielających filary wielkogabarytowe w caliźnie, znajdującej się w strefie ochronnej wiązki pochylni C-106÷107, między zatrzymanym frontem eksploatacyjnym w polu LU-XIII/4 a wiązką pochylni C-106÷107 w kopalni Lubin. Ponadto, publikacja zawiera zwięzłą analizę uwarunkowań geologiczno-górniczych, mających wpływ na poziom zagrożeń naturalnych oraz wyniki symulacji zachowania się górotworu wokół ww. wyrobisk, z wykorzystaniem modelowania numerycznego, metodą elementów skończonych (MES).
EN
The article presents the concept of cutting works conducting, separating large-size pillars in the rockmass, located in the protection zone of drifts C-106÷107, between the stopped exploitation front in the LU-XIII / 4 field and protected drifts C-106÷107 in the Lubin mine. In addition, the publication contains a concise analysis of geological and mining conditions having influence on level of natural hazards and the results of simulation of rock mass behavior around the mining workings, using numerical modeling by Finite Element Method (FEM).
Scharakteryzowano warunki geologiczne i górnicze w polu LU-X/11F, zlokalizowanym w zachodniej części kopalni Lubin, około 0,5 km na północ od Szybów Zachodnich (L-IV, L-V). Przedstawiono dotychczasowy poziom aktywności sejsmicznej oraz koncepcję sczerpania zasobów zalegających w polu LU-X/11F w dwóch wariantach. Zaprezentowano wyniki prognozy aktywności sejsmicznej dla ww. koncepcji prowadzenia robót górniczych.
EN
Article contents characteristics of geological and mining conditions in LU-X/11F mining panel, localized in western part of „Lubin” copper ore mine, around 0,5 km to the North from Western shafts (L-IV, L-V) of the mine. Level of seismic hazard, which occurred during earlier exploitation in the nearby panels was described. Moreover, publication presents the concept of mining works in LU-X/11F panel performed in two variants. Results of seismic hazard level forecast for the aforementioned mining works concept was presented.
W artykule przedstawiono koncepcję prowadzenia robót wybierkowych w polu eksploatacyjnym XV/16F w kopalni Lubin, z uwzględnieniem uwarunkowań geologiczno-górniczych w rejonie tego pola, w tym system eksploatacji oraz kierunek prowadzenia robót rozcinkowych, a także sposób prowadzenia robót likwidacyjnych. Analizę dokonano z uwzględnieniem istniejących zagrożeń naturalnych, zwłaszcza zagrożenia zawałowego, oraz możliwości wdarcia się do wyrobisk luźnych utworów trzeciorzędowych. Pole XV/16F zlokalizowane jest w rejonie pochylni As-33÷35, w odległości około 2 km na południowy zachód od Szybów Głównych kopalni Lubin. Pochylnie te wykonano w latach 80. i 90. ubiegłego wieku, w skałach płonnych, kilkadziesiąt metrów poniżej złoża w przedmiotowym polu, w celu udostępnienia złoża położonego w skrzydle wiszącym uskoku „Głównego Lubina”. Eksploatacja w skrzydle wiszącym tego rejonu została zakończona w 2015 r. Z tego względu w pozostałej części złoża, nad wiązką pochylni As-33÷35, można podjąć roboty wybierkowe.
EN
The paper presents the concept of mining works in the mining panel XV/16F in “Lubin” mine, taking into account the geological and mining situation, moreover mining system and direction of mining works in this area. Analysis was focused mainly on existing natural hazards, particularly rock fall hazard and hazard of possibilities to break into the excavations the light cenozoic rock. Mining panel XV/16F is located in the region of As-33÷35 drift slops, 2 km southwest of the Major Shafts in “Lubin” mine. These drift slops were made in the 80s and 90s of the last century, in barren rocks, tens of meters below the bed in this panel, in order to provide the deposit open in the horst of “Glowny Lubin” fault. Exploitation in horst was finished in 2015. For this reason, in the remaining part of the bed of copper, under the As-33÷35 drift slopes, start of mining works is possible.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy zaprezentowano wyniki analiz składu izotopowego siarki w ok. 130 próbkach siarczków i 50 próbkach siarczanów, pobranych z różnych partii złoża eksploatowanego w kopalni Lubin. Proste siarczki miedzi mają izotopowo bardzo lekką siarkę. Dla digenitu średnią wartość δ34S określono na –35,9‰, a dla chalkozynu na –32,0‰. Również bornit ma niską wartość δ34S – średnio –31,7‰. Nieznacznie wyższe wartości stwierdzono dla chalkopirytu i covellinu – średnio –29,6 i –27,9‰. Najcięższą siarkę mają minerały szeregu tennantyt–tetraedryt: –9,3‰. Lekką izotopowo siarkę wykazuje także sfaleryt i galena – odpowiednio –27,1 i –25,4‰. Najlżejszy skład izotopowy siarki stwierdzono w pirycie i markasycie (–37,9‰). Wykazano systematycznie zaznaczające się różnice w składzie izotopowym siarczków, zależnie od ich wykształcenia i lokalizacji w złożu. Zgodnie z oczekiwaniem siarczany z kopalni Lubin cechują wyższe wartości δ34S, baryt – średnio 12,3‰, podobnie jak gips i anhydryt – 12,1‰. Gdy występują w żyłach z siarczkami mają one lżejszy skład od tego obserwowanego w żyłach płonnych. Najniższe wartości δ34S, zbliżone do składu siarczków miedzi, mają minerały wietrzeniowe – chalkantyt i epsomit.
EN
The paper presents the results of sulphur isotopic analyses conducted on 130 samples of sulphides and 50 samples of sulphates, collected in different parts of the Lubin mine. Simple copper sulphides contain isotopically very light sulphur. For digenite average value of δ34S was found to be –35,9‰, and for chalcocite –32,0‰. Bornite also has low value of δ34S, on average –31,7‰. Slightly higher values were found for chalcopyrite and covellite: –29,6 and –27,9‰ on average. The heaviest sulphur is in tennantite–tetrahedrite series: –9,3‰. Sphalerite and galena also have isotopically light sulphur, –27,1 and –25,4‰, respectively. The lightest isotopic composition of sulphur was found in pyrite and marcasite (–37,9‰). There were found consistent differences in the isotopic composition of sulphides depending on their formation and localization in the deposit. Barite from the Lubin mine is shows higher values of δ34S: 12,3‰ on average, similarly to gypsum and anhydrite: 12,1‰. All those minerals have lighter composition when they occur in veins with sulphides comparing those in barren veins. Weathering sulphates – chalcantite and epsomite have the lowest values of δ34S, similar to the composition of copper sulphides.
W artykule opisano przebieg eksploatacji prowadzonej w polach bezpośrednio sąsiadujących z późniejszymi filarami oporowymi, a następnie przebieg eksploatacji w samych filarach oporowych kopalni Lubin, prowadzonej w latach 1996-2007. W jednym i drugim przypadku szczególną uwagę zwrócono na charakterystykę aktywności sejsmicznej towarzyszącą tej eksploatacji. Przedstawiono również profilaktykę tąpaniową stosowaną podczas prowadzenia tych eksploatacji, z uwzględnieniem rygorów eksploatacji i aktywnych metod zwalczania zagrożenia tąpaniami. Krótko omówiono zaistniałe tąpnięcia i odprężenia górotworu.
EN
The mining in panels directly neighboured on later support pillars and next the mining within support pillars at the mine "Lubin" made in the years 1996-2007 have been described in the paper. In the both cases a particular attention has been paid on the characteristic of seismic activity accompanying the mining. The rock bump protection applied for this mining has been presented as well, taking into consideration the rigors of mining and active rock bump fighting methods. Briefly put, the rock bumps and rock mass destressing occurred have been presented in the paper.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.