W artykule poruszono zagadnienie posadawiania obiektów inżynierskich i realizacji konstrukcji oporowych przy użyciu technologii CDMM Trenchmixing, realizującej metodę wgłębnego mieszania gruntu ze spoiwami na mokro. Technologia ta posiada ogromne możliwości zastosowania w nowoczesnym projektowaniu geotechnicznym i realizacji zarówno standardowych, jak i nietypowych konstrukcji budowlanych.
EN
The article discusses the issue of the foundation of engineering structures and the completion of retaining structures using the CDMM Trenchmixing technology, which implements the method of deep mixing of soil with wet binders. The technology offers enormous possibilities of application in modern geotechnical design and the implementation of both standard and atypical building structures.
Artykuł przedstawia kładki nagrodzone w konkursie Footbridge Awards 2022, który odbył się w trakcie konferencji Footbridge w Madrycie. Przedstawiono zamysł konkursu i krótkie charakterystyki nagrodzonych obiektów.
EN
The article presents the footbridges awarded in the Footbridge Awards 2022 competition during the Footbridge conference in Madrid. The idea of the contest and the characteristics of the awarded structures are briefly presented.
Zapobieganie powstawaniu ognisk korozji w zbrojeniu konstrukcji żelbetowych jest jednym z głównych czynników, które pozwalają na długą i niezawodną ich eksploatację. W artykule przedstawiono mechanizm działania protektorów cynkowych na podstawie przeprowadzonych badań in situ. Przedstawione badania wskazują, że ochrona katodowa z wykorzystaniem polskich protektorów cynkowych TOP ZINC wykazuje bardzo sprawne działanie.
EN
The prevention of corrosion in the reinforcement of concrete structures is one of the main factors that enable their long and reliable operation. The article presents the mechanism of action of zinc protectors, based on in situ tests. The presented studies demonstrate that cathodic protection with the use of the Polish TOP ZINC zinc protectors is very efficient.
The goal of this article is to determine rational constructional and technological options for the development of underground space, in particular, the arrangement of underground parking lots under the specific hydrogeological conditions of Dnipro city. In this article, the best practices in the construction of similar facilities in the world are discussed. Arrangements for individual structural elements and structures as a whole were considered. The main resources for their implementation are determined, the most important performance indicators are calculated, their comparison is carried out and proposals for the use of individual technological concepts are developed. The experience of underground space development in Dnipro city is studied and the problems of construction of underground structures under specific difficult hydrogeological conditions are identified. The proposed technological concepts make it possible to implement such design solutions under difficult hydrogeological conditions with dense development and preservation of historical buildings in the city.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W dobie pandemii autor przedstawia kilka reminiscencji, ze spływu kajakowego środkowym odcinkiem rzeki Wisły, dotyczących istniejących mostów u zbiegu Wisły i Narwi. W dużym skrócie autor przypomniał układ konstrukcyjny i historyczne losy tych mostów, a mianowicie: mostu przez Wisłę im. Józefa Piłsudskiego; mostu przez Narew im. Feliksa Pancera; nowego mostu kolejowego przez Narew; mostu przez Wisłę im. Obrońców Modlina 1939 roku oraz nowego mostu przez Wisłę w Wyszogrodzie. Dodatkowym walorem estetycznym omawianych obiektów mostowych jest ich lokalizacja w obszarze Natura 2000.
EN
In the era of a pandemic, the autho r presents several reminiscences, from a canoeing trip along the middle section of the Vistula River, concerning the existing bridges at the confluence of the Vistula and Narew. In a nutshell, the author recalled the structural layout and historical fate of these bridges, namely: bridge over the Vistula River named after Józef Piłsudski, bridge over the Narew River named after Feliks Pancer, a new railway bridge over the Narew River, bridge over the Vistula River named after the Defenders of Modlin 1939 and a new bridge over the Vistula River in Wyszogród. An additional aesthetic value of the discussed bridge objects is their location in the Nature 2000 area.
The circular economy is not only a system of waste management. It is a system which includes the products’ design construction, recycling of raw materials and whose aim is that all components and materials bring added value in different technical and biological cycles. The construction sector is currently among the world’s largest producers of waste. It is estimated that about 1.3 billion tons of construction and demolition waste is generated every year and half of it comes from the construction sector. The building industry has a significant impact on many sectors of the economy, on local jobs and quality of life. It requires vast amounts of resources and accounts for about 50% of all extracted material. According to experts, the amount of waste in the construction sector is the same or even higher than the amount of municipal waste. At the same time, the stream of construction waste makes up the biggest part of industrial waste. Currently, more than at any time before, there is a crucial need for new circular solutions, especially in the building sector. Therefore circular economy principles have a huge potential to contribute to reducing waste and to increased reuse of materials in buildings.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiotem artykułu jest termomodernizacja podłóg układanych na gruncie i stropów podłogowych nad pomieszczeniami nieogrzewany. Po przedstawieniu klasyfikacji podłóg następuje omówienie najczęściej wykonywanych stropów oraz podłóg na gruncie w zależności od momentu prowadzenia budowy (do 1970 roku i w okresie od 1970 do 1990 roku). Kolejna część poświęcona jest termomodernizacji stropów i podłóg na gruncie z uwzględnieniem ocieplenia stropu Kleina lub stropu gęstożebrowego, termomodernizacji podłogi podniesionej nad gruntem, termomodernizacji podłogi znajdującej się w bezpośrednim kontakcie z gruntem.
EN
The article concerns itself with thermal upgrades of floors laid out on the soil and floor ceilings over rooms that are not heated. Following the presentation of a classification of floors, the article discusses the most commonly execute ceilings and floors over the soil, depending on the construction period (before 1970 and in the period from 1970 to 1990). A subsequent part is devoted to thermal upgrades of ceilings and floors over the soil with attention to thermal insulation of brick infill ceilings or beam and błock ceilings, the thermal upgrades of floors elevated above the soil, and thermal upgrades of floors in direct contact with the soil.
The paper presents tectonic considerations on the geology of the Orlica-Śnieżnik Dome (OSD), based on the published geotectonic, structural and kinematic data and reports on the OSD geotectonic setting, relating to the evolution of the Variscan collisional belt. Further progress has been done in the recognition of the structure and evolution of the OSD, and for many decades the dominant structural geology has been replaced with multithreading researches. However, the current tectonic interpretations are matched against pre-established schemas of structural evolution of the OSD. The OSD is most likely a fragment of the Moldanubian Terrane with the Variscan collisional sutures. The dextral transpression in a general shear regime and with the participation of strain partitioning has formed a thrust sheet package with the dominant tectonic transport top-to-the NNE, N and NW, with the exception of the NE part of the OSD. The development of regional-scale ductile shear zones in the OSD took place during the progressive tectono-metamorphic evolution from about 360 to 335 Ma. These processes resulted from the highly oblique collision of the Moldanubian Terrane (with the OSD) with the Brunovistulicum on the east and the Tepla-Barrandian Terrane on the W, and with a frontal collision with the Central Sudetic Terrane on the N.
Budowa strukturalna i model niezawodnościowy ustroju nośnego obiektu ma zasadniczy wpływ na jego bezpieczeństwo – szczególnie w przypadku obciążeń wyjątkowych.
EN
The structural build and the reliability model of the bearing system of a building has a substantial impact on its safety - especially in the case of accidental loads.
Projektowanie konstrukcji mostowych jest problemem inżynierskim. Spośród wielu istotnych aspektów, decydującą rolę odgrywają bezpieczeństwo, technologia wykonania oraz ekonomia. Niestety aspekt estetyczny jest często pomijany. Należy jednak pamiętać, że zrozumienie wraz z pełnym uwzględnieniem zasad estetycznego ukształtowania mostu jest konieczne zarówno w początkowej fazie projektowania, jak i w fazie końcowej. Zasady te są przydatne, jako wytyczne komponowania i zestawienia elementów obiektu w całość przy jednoczesnym sprawdzeniu koncepcji.
EN
Designing of bridge constructions is an engineering issue. Among the many aspects of relevance, safety, production technology and economy are crucial – aesthetics, regrettably, tending to be ignored. It must not be neglected, though, that full comprehending and including all the principles of aesthetic design of bridges are necessary in the initial as well as final designing phases. These rules are useful as the guidelines for composition and combining the structure’s elements into a whole while checking the overall concept.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono technologię termicznego spajania materiałów kompozytowych i elementów metalowych, tworzących konstrukcje hybrydowe, za pomocą pomocniczych elementów łączących. Optymalizację wnikania tych elementów w materiał kompozytowy prowadzono, wykorzystując proces iteracyjny, przy założeniu najniższego poziomu zniszczenia tego materiału. W artykule przedstawiono ponadto zasadnicze wymagania odnośnie zgrzewania elementów pomocniczych w odniesieniu do perspektyw tego procesu. Przedstawiono i przeanalizowano różne koncepcje połączenia tych elementów. Zwrócono uwagę na zastosowanie niskiego poziomu energii wprowadzonej do materiału, w celu zminimalizowania zniszczenia cieplnego materiałów kompozytowych, i wynikający stąd wymóg nowego podejścia do zgrzewania punktowego. Biorąc pod uwagę powyższe, przedstawiono wybrane rozwiązania. Opisano również właściwości mechaniczne złączy i parametry zgrzewania.
EN
This article considers the technology of thermal welding of new auxiliary elements for the connection of composite materials and metal components in hybrid structures. As the basis, the iterative adjustment process of optimization penetration into the composite material with the lowest level of material damage is used. Also, in this paper, the main requirements, which appear through the process of the welding element adjustment, are considered from the welding prospective. Various concepts of elements connection will be represented and analyzed. Moreover, the achievement of low energy input in a base material in order to minimize the thermal damage of the composite materials will be showed. Therefore, new approaches in resistance spot welding are required and some of them are represented in this article. Despite the obtained welding joints, the ar¬ticle also represents their mechanical characteristics and welding parameters.
W ostatnich latach możemy zaobserwować wzrost zainteresowania hydrodynamicznymi łożyskami ślizgowymi smarowanymi wodą. Głównym powodem zwiększonej liczby wdrożeń tego typu konstrukcji jest niewątpliwie wzrost świadomości ekologicznej, jednak łożyska tego typu posiadają równie˝ wiele innych istotnych zalet. Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych konstrukcji hydrodynamicznych łożysk ślizgowych smarowanych wodą wraz z określeniem ich podziału ze względu na cechy konstrukcyjne oraz funkcjonalne. Scharakteryzowano wady i zalety najczęściej spotykanych rozwiązań oraz przedstawiono własne, oryginalne konstrukcje łożysk zaprojektowane w Katedrze Konstrukcji Maszyn i Pojazdów Wydziału Mechanicznego Politechniki Gdańskiej.
EN
In this article there are presented typical designs of hydrodynamic water-lubricated slide bearings and their division on the basis of design and functional characteristics. The authors described advantages and disadvantages of the most frequently used solutions and presented their own original prototypes designed and built in Machine Design and Vehicles Department at Gdansk University of Technology.
The establishment of the complex system to streamline and improve monitoring, forecasting and warning against dangerous natural phenomena, with the aid offered by the World Bank, required the construction of over 1000 automatic telemetric measurement stations, scattered across Poland, in project execution cycle of slightly over two years. Organisational structures and project execution method have been analysed, determining the benefits of functioning of the Coordinator and five specialist teams, including Project Logistics Team, and other elements that guaranteed programme success, namely flexibility of the potential at the sites, adjusted to availability of materials, and maximum prefabrication of the facilities, which allowed for construction of the analysed about 700 stations, in a cycle of six months, which constituted less than ¼ project cycle. In the execution works, delivery peaks could not be avoided, which resulted in significant increase in the number of workers and intensity of acceptance procedures in the last month of construction. Therefore, conclusions point to necessary contractual arrangements to guarantee systematic deliveries with full assortment of the materials, and multi-phase, complete settlements on predefined dates.
PL
Utworzenie kompleksowego systemu usprawniającego i ułatwiającego monitorowanie, prognozowanie i ostrzeganie przed groźnymi zjawiskami naturalnymi, z pomocą zaoferowaną przez Bank Światowy,wymagało wybudowania ponad 1000 automatycznych telemetrycznych stacji pomiarowych, rozproszonych na obszarze Polski, w cyklu realizacji przedsięwzięcia nieco ponad 2 lata. Przeanalizowano struktury organizacyjne i sposób realizacji projektu oraz określono korzyści funkcjonowania Koordynatora i 5-ciu specjalistycznych zespołów zadaniowych, w tym Zespołu Logistyki Przedsięwzięcia oraz innych elementów, które zagwarantowały powodzenie programu, tj. elastyczność zastosowanego potencjału wykonawczego budów, odpowiedniego do dostępności materiałów i maksymalne sprefabrykowanie obiektów, w rezultacie umożliwiające wybudowanie badanych około 700 posterunków, w 6 miesięcznym cyklu, stanowiącym mniej niż ¼ okresu realizacji projektu. W wykonawstwie nie uchroniono się jednak od spiętrzenia dostaw, w konsekwencji poważnego zwięk-szenia liczby wykonawców i intensywności odbiorów stacji, w ostatnim miesiącu realizacji budów. Stąd wskazano niezbędność, między innymi ustaleń umownych gwarantujących systematyczność dostaw, z pełnym asortymentem materiałów i wieloetapowymi, kompletnymi rozliczeniami, w narzuconych terminach.
Współczesne badania eksperymentalne wyposażone w mikroskopy najnowszej generacji potwierdzają, że głowy stawu biodrowego człowieka są z natury nie sferyczne lecz eliptyczne. Kształt elipsoidy jest formowany zazwyczaj cieńszą lub grubszą warstewką chrząstki stawowej na powierzchni głowy. Badania laboratoryjne potwierdzają, że warstewka chrząstki stawowej jest najszersza na górnym biegunie a najcieńsza na równiku. Przez górny biegun eliptycznej głowy a zarazem wzdłuż najdłuższej półosi elipsoidy przebiega oś szyjki uda. Ze względu na minimalną wartość oporów tarcia najkorzystniejszy jest obrót głowy kostnej biodra po kierunku równoleżnika, czyli po kierunku równika, ponieważ bryła elipsoidy kostnej jest obrotowa. Inne kierunki obrotu są również możliwe ale odznaczają się między innymi zwiększonymi oporami tarcia spowodowanymi minimalną różnicą długości półosi elipsy w przekrojowej płaszczyźnie obrotu elipsoidalnej głowy kostnej. Praca niniejsza przedstawia niektóre aspekty konstrukcji i eksploatacji w zakresie współpracy powierzchni eliptycznych endoprotezy stawu biodrowego, jak również omówione zostaną korzyści wynikające ze współpracy połowiczej endoprotezy eliptycznej z eliptyczną głową kostną. W przypadku zniszczonej panewki wszczepienie eliptycznej endoprotezy połowiczej panewki ułatwia współpracę z eliptyczną głową kostną.
EN
The presented paper shows and gives the reasons for the contemporary failures occurring in alloplastic (human hip joint prosthesis) performances such as the locally boosted friction forces and stresses and breaks of the prosthesis pin. This paper was motivated by the application of a spherical rather than elliptical head of a prosthesis that is not sufficiently adapted to the elliptical geometry of the natural acetabulum surfaces. The negative effects are enlarged by the stochastic standard effects occurring during the prosthesis exploitation. Numerous contemporary studies and experimental measurements regarding the human hip joints indicate that the femoral head is in fact naturally elliptical. Therefore, the elliptical head in hip prosthesis must be better adapted to the elliptical surface geometry of the natural acetabulum in comparison with the spherical head. Half prostheses of hip joints are applied when joint acetabulum cartilage is well maintained. In the half prosthesis, the head is welded to the spindle or seated to the pin. When acetabulum cartilage is worn (used), a complete prosthesis is implanted. The elliptical femoral prosthesis was designed to solve the problem of the relationship between the femoral prosthesis head and the anatomical acetabulum and to minimize the various incidence of wear protrusion and pain effects. Performed clinical tests indicate that elliptical prosthesis heads have the most advanced technological shapes, because they are based on the anatomy and biomechanics features of the natural human hip joint. The biomechanics of an elliptical head femoral prosthesis can be taken as the appropriate shape in respect to the treatment of medical fractures of the neck of the femur. Taking into account the hydrodynamic theory of the lubrication of cooperating surfaces, we must find pressure distributions, friction forces, friction coefficients, and wear. To prepare these calculations, we first determine and calculate the fields of the regions of lubrication on the internal surface lying on the elliptical femoral prosthesis (i.e. acetabulum) and on the external elliptical surface of the artificial bone or femoral head.
The article discusses the issue of fire safety of construction steel structures. At the same time it presents the origins of steel properties analysis in the aspect of the extraordinary fire load and a corresponding research position. Results of laboratory tests of steel S235JR at elevated temperature are presented, along with the statistical verification of the description of strength characteristics. Conclusions were drawn with reference to the needs that result from the procedures of structural fire design.
W roku 1994 zainicjowano w Instytucie Lotnictwa realizację Programu Samolotów Lekkich i Bezpieczeństwa z myślą o wykreowaniu polskiej specjalności w warunkach nowych realiów ekonomicznych. W pracy przedstawiono konstrukcje, technologie, patenty i publikacje powstałe w ramach programu w ostatnich 20 latach. Podkreślono, że spełnieniem dla twórców programu jest decyzja Komisji Europejskiej o włączeniu lotnictwa lekkiego do Europejskiego Systemu Transportu Lotniczego.
EN
In 1994 in the Institute of Aviation was initiated the realisation of the Program of Light Aircraft and Safety with the aim of creating a Polish specialty in the conditions of the new economic reality. In the paper were presented constructions, technologies, patents and publications created within the program in the last 20 years. It was empasised that a fulfillment for the creators of the program is the decision of the European Commission about including light aircraft into the European Air Transport System.
In the paper some reasonable technical solutions, material properties that influence on the bridge’s life are discussed. Pavements of bridges play a special role in the durability of the entire bridge structure. Work Loads from both traffic and climatic conditions, such as sunlight, freezing temperatures, rain, snow, de-icing salt acting on the structure, in both horizontal and vertical direction. The construction of the transportation is the most basic and key contribution to the economy. All countries put their best attention and efforts into building their own transportation network.
PL
W artykule przedstawione zostały wybrane zagadnienia techniczne, własności materiałowe, które odgrywają rolę w czasie użytkowania obiektów mostowych. Nawierzchnie mostowe odgrywają szczególną rolę w trwałości całego obiektu mostowego. Działają na nie obciążenia pochodzące zarówno od ruchu pojazdów jak i warunków klimatycznych, takich jak nasłonecznienie, ujemne temperatury, deszcz, śnieg, sól odladzająca. Konstrukcja mostu poddawana jest zarówno siłom poziomym jak i pionowym. Ze względu na wysokie koszty utrzymania i napraw obiektów mostowych konieczne jest utrzymanie odpowiednich standardów projektowych, wykonawczych, konserwacji i utrzymania obiektów mostowych.
W Turcji zachowało się wiele antycznych mostów, w szczególności przez rzekę Tygrys ale również w innych miejscach kraju. Są to mosty kamienne z łukowymi sklepieniami. Najciekawsze z nich to most Dziesięcioro Oczu przez rzekę Tygrys i most Mlabadi przez rzekę Batman. Najnowsze mosty to mosty wiszące przez cieśninę Bosfor w Istambule i przez zatokę morza Marmara koło Izmit.
EN
Many antique bridges in Turkey are still in good condition, in particular over Tiger River but also in other places of the country. There are stone bridges with arch vaults. Most interesting antique bridges are Ten Eyes Bridge over Tiger River and Malabadi Bridge over Batman River. Latest bridges are suspension bridges over Bosphorus Strait in Istanbul and over Marmara Sea bay near Izmit.
Tajlandzkie mostownictwo kojarzy się nam przede wszystkim z mostem na rzece Kwai. Niesłusznie. Mosty przez Chao Phraya w Bangkoku, który traktujemy jako miejsce przesiadki z samolotu do autokaru są tak interesujące i różnorodne, że warto zatrzymać się nawet kilka dni, by obejrzeć je z „tramwaju” wodnego i z brzegów.
EN
When we think of Thai bridges we think above all of the bridge on the Kwai river. We tend to ignore the bridges across the Chao Phraya river in Bangkok, which we think of as mere places of transit between airplane to bus. Yet these bridges are so interesting and varied that it is worth stopping even for a couple of days to observe them from the water tram and from shore.
Ujścia rzek na atlantyckich wybrzeżach Francji podlegają pływom oceanicznym o kilkunastometrowej różnicy wahań poziomu wód, co stwarza duże trudności budowniczym mostów na drogach wzdłuż wybrzeża. Przedstawiono tu dwa mosty podwieszone przez estuaria rzek, pochodzące z różnych epok budowy takich mostów.
EN
Estuaries on the Atlantic coast of France experience oceanic tides which can raise the water level by up to fifteen meters, which presents serious problems to bridge builders along the coast. Presented here are two suspension bridges from different periods of construction that were built across such estuaries.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.