The paper focusses on time and temperature dependencies of swelling of crosslinked EPDM in three various solvents: o-xylene, cyclooctane and dodecane and their blends at 22 °C, 40 °C or 60 °C, mimicking the conditions in oil-wells. Sorption experiments of solvents in elastomers provide valuable information on the transport characteristics of the polymer composite, i.e. at what rate the liquid diffuses into the polymer matrix. The rates of the solvent swelling of a crosslinked EPDM sample have been measured in 16 organic solvents at various temperatures. The solvents mass uptake changed in order of: cycloalkanes > aromatic hydrocarbons > alkanes. A better way to determine the solubility parameter of the rubber from swelling in a single solvent, is observation of its swelling behaviour in mixtures of different solvents. In a mixture of solvents, with similar and different molar volumes, the respective components are absorbed by the rubber in the same volume concentration ratio as they were mixed. By mixing two solvents with different interactions towards the EPDM-rubber it is possible to shift the average solubility parameter of the mixture closer to the rubber and then get higher solvent mass uptake than for the pure components. The results show that the extents of the swelling for the pure solvents are nearly independent of temperature within the range studied here (20–80 °C), whereas in case of solvent mixtures at higher temperature, the solubility parameter becomes lower for the EPDM rubber. The interaction between rubber and solvent is the most sensitive and valuable parameter, which determines most prominently the swelling ratio. For the three classes of solvents investigated the solubility parameter approach that of the EPDM rubber, the higher their molar volumes, and consequently the degree of swelling increases.
PL
W artykule skupiono się na problemie zależności pęcznienia wulkanizatów EPDM od czasu, w trzech różnych rozpuszczalnikach: o-ksylenie, cyklooktanie i dodekanie lub ich mieszaninach, w temperaturach 22 °C, 40 °C lub 60 °C, naśladując warunki panujące w szybach wiertniczych. Wyniki badań sorpcji rozpuszczalników przez wulkanizaty dostarczają cennych informacji na temat charakteru ich transportu w kompozycie polimerowym, tj. szybkości, z jaką rozpuszczalnik dyfunduje w matrycy polimerowej. Zmierzono szybkości pęcznienia usieciowanych próbek kauczuku EPDM w16 rozpuszczalnikach organicznych, w różnej temperaturze. Wzrost masy próbki następuje w następującym porządku: cykloalkany > węglowodory aromatyczne > alkany. Lepszym, od pęcznienia w jednym roztworze, sposobem oznaczania parametru rozpuszczalności gumy jest obserwacja jej zachowania się w mieszaninie różnych rozpuszczalników. Jeżeli składniki takiej mieszaniny mają taką samą objętość molową, są absorbowane przez gumę w takiej samej proporcji, w jakiej były zmieszane. Natomiast mieszanina dwóch roztworów o różnej objętości molowej pozwala przesunąć średni parametr rozpuszczalności układu w kierunku parametru rozpuszczalności kauczuku EPDM i uzyskać większą wartość pęcznienia równowagowego polimeru w porównaniu z jego pęcznieniem w roztworach składowych. Uzyskane wyniki wskazują, że pęcznienie wulkanizatów w „czystych” rozpuszczalnikach prawie nie zależy od temperatury w badanym zakresie (20–80 °C), natomiast parametr rozpuszczalności kauczuku EPDM w mieszaninie roztworów maleje w podwyższonej temperaturze. Oddziaływania polimer–rozpuszczalnik są najbardziej czułym i ważnym parametrem z punktu widzenia oznaczania szybkości pęcznienia wulkanizatów. Z przeprowadzonych badań EPDM, przy użyciu trzech rodzajów rozpuszczalników wynika, że im większa objętość molowa rozpuszczalnika, tym większy stopień pęcznienia wulkanizatów.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW