Na podstawie dotychczasowych doświadczeń w budowie infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Polsce proponuje się: wzmocnienie i usprawnienie koordynacji na poziomie rządowym, zwiększenie roli i wkładu samorządu terytorialnego przez powiązanie inicjatyw regionalnych i lokalnych w ramach koncepcji wielopoziomowego systemu infrastruktur informacji przestrzennej, modernizacji kształcenia w szkołach wyższych i średnich, zwłaszcza w zakresie geodezji i kartografii. Koordynacja IIP jest zadaniem złożonym i wysoce specjalistycznym, które w wyniku nowelizacji ustawy o IIP zostało powierzone Ministrowi Cyfryzacji jako zadanie nowe. W związku z tym uznaje się za celowe podporządkowanie temu ministrowi Głównego Geodety Kraju, który, przy udziale podległego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o znacznym doświadczeniu w tym zakresie, jest w stanie zapewnić odpowiednie wsparcie. Jednostki samorządu terytorialnego występują z licznymi inicjatywami w zakresie informacji geoprzestrzennej, które wynikają z ich rzeczywistych potrzeb i zasługują na pełne poparcie ze strony rządowych organów wiodących. Niezbędne jest również rozwijanie współpracy tych jednostek, prowadzącej do opracowania zasad, modelowych projektów i rekomendowanych narzędzi tworzenia infrastruktur samorządowych w ramach hierarchicznego, wielopoziomowego systemu infrastrukturalnego. W kształceniu kadr, w szczególności geodezyjnych i kartograficznych obserwuje się anomalie polegające na występowaniu: nadmiernej liczby kształconych, znacznie przekraczającej realne potrzeby pracodawców i możliwości uzyskania zatrudnienia zgodnie z nabywanymi kwalifikacjami, nadmiernej liczby uczelni wyższych oraz szkół średnich kształcących w tej dziedzinie, co wpływa na rozproszenie kadr i środków, a w konsekwencji na obniżenie jakości kształcenia. W związku z tym postuluje się podjęcie stosownych działań naprawczych przez zainteresowane organy państwowe, uczelnie i organizacje pozarządowe.
EN
In Poland, considering the gained experiences related to development of the spatial information infrastructure (SII) it is proposed to: enhance and improve coordination at the governmental level, increase the role and contribution of local governments by combining regional and local initiatives within the idea of the multi-level system of spatial information infrastructures, modernise education activities at universities and secondary schools, in particular in the field of geodesy and cartography. Coordination of SII is a complex and highly specialised task. As a result of novelty of the SII act this task was assigned to the Minister of Digital Affairs as a new one. Therefore it is considered reasonable to subordinate the General Surveyor of Poland to the same minister; together with the Head Office of Geodesy and Cartography, highly experienced in this field, he would be able to provide required support. Local government units submit many initiatives in the field of geospatial information, which result from their real needs and should be highly supported by governmental bodies. It is also necessary to develop cooperation of those units leading to development of rules, model solutions and recommended tools for creation of regional and local government infrastructures within a hierarchical, multi-level infrastructural system. Some anomalies may be noticed in education of specialists, especially in the field of geodesy and cartography; those anomalies concern: the excessive number of educated specialists, which highly exceeds the real needs of employers and the possibilities to get jobs according to possessed qualifications, the excessive number of universities and secondary schools which educate in this field; it results in dispersion of specialists and funds and in decreasing the quality of education. In connection with the above it is proposed that recovery actions are undertaken by interested government bodies, universities and non-governmental organisations.
Artykuł przestawia zwięzłą charakterystykę rozwoju informacji geoprzestrzennej w Polsce w okresie od 2007 do 2016roku , tj. w dziesięcioleciu od przyjęcia dyrektywy INSPIRE ustanawiającej infrastrukturę informacji przestrzennej w Europie. Na rozwój ten miały wpływ przede wszystkim trzy czynniki: wprowadzenie w życie ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej (ustawy o IIP), stanowiącej umiejętną transpozycję dyrektywy INSPIRE do prawa polskiego i stwarzającej warunki dla skoordynowanej współpracy międzyresortowej, uzyskanie wielesetmilionowych środków unijnych na rządowe i samorządowe projekty z zakresu informacji geoprzestrzennej, dynamiczny rozwój i upowszechnienie technologii służących do pozyskiwania, przetwarzania i użytkowania danych geoprzestrzennych. Po rozpatrzeniu wielu aspektów dokonanego postępu stwierdza się, że dokonania minionego dziesięciolecia w zakresie informacji geoprzestrzennej zasługują na ocenę pozytywną, stanowiąc mocną podstawę dla dalszego rozwoju w Polsce. Należy brać jednak pod uwagę pojawiające się zagrożenia. Zmiany prawne, organizacyjne i personalne przeprowadzone w drugiej połowie roku 2016 stwarzają nowe wyzwania, do których należą: przywrócenie sprawnej koordynacji, skuteczne zapobieganie dezintegracji i zapewnienie ciągłości rozwoju.
EN
The paper presents short description of development of geospatial information in Poland in the years 2007-2016, i.e. within the decade after the approval of the INSPIRE Directive which established the infrastructure of spatial information in Europe. This development has been mainly influenced by three factors: entering into force the act on the infrastructure of spatial information (the act on ISI), being the skilful transposition of the INSPIRE Directive into the Polish law which generated conditions for coordinated co-operation between sectors, acquisition of multi-million funds from the EU for implementation of governmental and local governmental programmes related to spatial information, dynamic development and popularisation of technologies which could be applied for acquisition, processing and use of geospatial data. After consideration of many aspects of the discussed progress it may be stated that achievements in the field of geospatial information from the past decade should be positively evaluated, being the strong foundations for further development in Poland. However, appearing threats should be also considered. Legal, organisational and personal changes introduced in the second half of 2016 create new challenges that include: reconversion of efficient co-ordination, effective prevention against disintegration and assuring the continuity of development.
Systemy informacji przestrzennej stały się nieodzownym wsparciem dla samorządów oraz służby geodezyjnej i kartograficznej. Pozyskiwanie danych do tego rodzaju systemów realizowane jest głównie przez wykwalifikowanych specjalistów. Kwestie te reguluje wiele aktów prawnych, które wskazują również na organizację i sposób zarządzania tymi bazami. W ostatnim okresie obserwowany jest nowy trend. Podejmowane są próby, które mają na celu umożliwienie pozyskiwania i wprowadzania informacji do baz danych przestrzennych przez osoby nieposiadające kwalifikacji w tym zakresie. Zjawisko to widoczne jest zwłaszcza w procesie tworzenia tak zwanych smart cities, czyli inteligentnych miast. W związku z tym proponowane są różne rozwiązania techniczne, które docelowo umożliwią mieszkańcom współzarządzanie przestrzenią miejską, zwłaszcza z wykorzystaniem technologii mobilnych. Wachlarz zastosowań zależy w zasadzie wyłącznie od inwencji, a jako przykład służyć może projekt GeoSmartCity realizowany przy współudziale wielu europejskich miast partnerskich. Projekt ten zakłada ustanowienie wspólnego serwera skupiającego i obsługującego zebrane od partnerów dane przestrzenne związane z dwoma przewidzianymi scenariuszami. Pierwszy z nich dotyczy sieci uzbrojenia terenu i jest określany podziemnym, drugi zaś związany jest z zieloną energią. Docelowo miasta zaangażowane w projekt zamierzają umożliwić swoim mieszkańcom na przykład raportowanie o napotkanych awariach sieci czy o nowopowstałych obiektach i systemach ich ociepleń, co pozwoli systemowi na obliczenie dla nich sprawności energetycznej. W konsekwencji mieszkańcy będą brali czynny udział w kształtowaniu przestrzeni wokół nich. Ponadto aplikacja mobilna przewidziana dla scenariusza podziemnego zakłada wykorzystanie elementów rozszerzonej rzeczywistości, co ma pozwolić na wyświetlanie przewodów wokół użytkownika wraz z podstawowymi atrybutami. Całość rozwiązania stanowi przykład możliwości wykorzystania obywatelskiej informacji geoprzestrzennej.
EN
Over the past years Spatial Information Systems have become an indispensable tool for local authorities as well as for surveyors, cartographers and for all people dealing with geographic information in their daily work. Most often data gathered and used to ingest these systems are collected by highly qualified staff designated for this task by several binding legal acts. These are also responsible for defining the way in which databases related to spatial information are organized and managed. However, some new trend could be seen recently which is intended to make Spatial Information Systems more open for the public use, thus non-qualified individuals would be able to gather and provide some data. This process is especially observed when we consider the Smart City paradigm. There are numerous technical solutions proposed in relation to this idea which in consequence are intended to allow citizens co-determination in managing the urban space, chiefly by means of mobile devices. There are limitless range of possible ways of designing and using such applications and it depends only on one's invention. A great example of exploiting the opportunities given by mobile technologies combined with Spatial Information Systems is the GeoSmartCity project realized by several European cities. It assumes setting up a HUB responsible for gathering and managing spatial data provided by the project partners. The data are to be related to one of two scenarios: concerning green energy and underground utility networks. This should lead to a situation in which citizens will be able to e.g. report any failure they would have spotted and concerning utility networks or to indicate any newly built objects with information on their thermal insulation. The last situation can be exploited by the projected system to help evaluate the power efficiency of buildings. As a consequence, citizens will fully participate in the process of developing their surroundings. Moreover, a mobile application designed for the under ground scenario will use the Augmented Reality, so users can have a graphic view of all the pipes and cables around them including basic information on them. To sum up, it can be said that projects, such as the GeoSmartCity one, exemplify the possible ways of taking advantages from volunteered geospatial information.
W stanie obecnym funkcjonujący w Polsce system kształcenia na kierunku geodezja i kartografia zdominowany jest przez rynek edukacji, w którym biorą udział z jednej strony uczelnie korzystające z przyznanej autonomii i oferujące usługi edukacyjne, a z drugiej – kandydaci na studia zainteresowani ofertami uczelni. Jakość kształcenia jest krytykowana, przy czym zwraca się uwagę na trudności, które wiążą się niewątpliwie z niemal pięciokrotnym zwiększeniem w okresie minionego dwudziestolecia zarówno liczby uczelni, jak też liczby studentów, przy ograniczonej liczbowo i starzejącej się kadrze akademickiej. Tendencje występujące na rynku edukacji znajdują swoje odzwierciedlenie na rynku pracy z kilkuletnim opóźnieniem wynikającym z cyklu studiów, co niewątpliwie komplikuje funkcjonowanie systemu kształcenia. Dodatkowym utrudnieniem jest znaczna zmienność w czasie zapotrzebowania na absolwentów kierunku geodezja i kartografia, zarówno pod względem ich liczby, jak też kwalifikacji. System ten przedstawiono w artykule jako diagram przypadków użycia zapisany w języku UML na wysokim poziomie abstrakcji. Potrzeby aktorów w tym diagramie zostały określone, co umożliwiło sformułowanie 3 wniosków dotyczących: informacyjnego wsparcia rynku edukacji geodetów i kartografów, monitorowania rynku pracy w zakresie geodezji i kartografii, współdziałania autonomicznych uczelni w ramach systemu kształcenia na kierunku geodezji i kartografii.
EN
The education system in the area of geodesy and cartography functioning in Poland in its present state is dominated by the education market. involving, on one hand, the higher education institutions taking advantage of their autonomy and offering educational services, and on the other, the candidates interested in these offers. The resulting quality of education is criticised: attention is drawn to difficulties related to a nearly fivefold increase both in the number of higher education institutions and the number of students during the past twenty years with only limited growth of ageing academic personnel. Trends in the education market are reflected in the labour market with a delay of a few years resulting from the duration of studies. Significant changes in the demand for graduates both with respect to their number and qualifications provide an additional difficulty. This education system is presented in the paper as a UML use case diagram at a high level of abstraction. The needs of the actors shown in the diagram are identified to draw three conclusions concerning: information support to the education market, monitoring of the labour market, cooperation of autonomous higher education institutions within the framework of the education system in the area of geodesy and cartography.
The education system in the area of geodesy and cartography functioning in Poland in its present state is dominated by the education market. involving, on one hand, the higher education institutions taking advantage of their autonomy and offering educational services, and on the other, the candidates interested in these offers. The resulting quality of education is criticised: attention is drawn to difficulties related to a nearly fivefold increase both in the number of higher education institutions and the number of students during the past twenty years with only limited growth of ageing academic personnel. Trends in the education market are reflected in the labour market with a delay of a few years resulting from the duration of studies. Significant changes in the demand for graduates both with respect to their number and qualifications provide an additional difficulty. This education system is presented in the paper as a UML use case diagram at a high level of abstraction. The needs of the actors shown in the diagram are identified to draw three conclusions concerning: information support to the education market, monitoring of the labour market, cooperation of autonomous higher education institutions within the framework of the education system in the area of geodesy and cartography.
PL
W stanie obecnym funkcjonujący w Polsce system kształcenia na kierunku geodezja i kartografia zdominowany jest przez rynek edukacji, w którym biorą udział z jednej strony uczelnie korzystające z przyznanej autonomii i oferujące usługi edukacyjne, a z drugiej – kandydaci na studia zainteresowani ofertami uczelni. Jakość kształcenia jest krytykowana, przy czym zwraca się uwagę na trudności, które wiążą się niewątpliwie z niemal pięciokrotnym zwiększeniem w okresie minionego dwudziestolecia zarówno liczby uczelni, jak też liczby studentów, przy ograniczonej liczbowo i starzejącej się kadrze akademickiej. Tendencje występujące na rynku edukacji znajdują swoje odzwierciedlenie na rynku pracy z kilkuletnim opóźnieniem wynikającym z cyklu studiów, co niewątpliwie komplikuje funkcjonowanie systemu kształcenia. Dodatkowym utrudnieniem jest znaczna zmienność w czasie zapotrzebowania na absolwentów kierunku geodezja i kartografia, zarówno pod względem ich liczby, jak też kwalifikacji. System ten przedstawiono w artykule jako diagram przypadków użycia zapisany w języku UML na wysokim poziomie abstrakcji. Potrzeby aktorów w tym diagramie zostały określone, co umożliwiło sformułowanie 3 wniosków dotyczących: informacyjnego wsparcia rynku edukacji geodetów i kartografów, monitorowania rynku pracy w zakresie geodezji i kartografii, współdziałania autonomicznych uczelni w ramach systemu kształcenia na kierunku geodezji i kartografii.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Autorzy dokonują analizy wykorzystania przez współczesne siły zbrojne analogowej i cyfrowej informacji geograficznej. Na tym tle przedstawiają analogowe opracowania kartograficzne, jakimi obecnie dysponuje Wojsko Polskie.
EN
Today, engaging in military actions and operations in reaction to crisis requires the possession of detailed, precise, comprehensive and current information about the region. The necessity of possessing such information forced world powers and international organizations (UN, EU, NATO) to change their approach to obtaining and processing it. Satellite and aerial images became the dominant source of geographical (geospatial) data. A new intelligence method - geospatial intelligence - developed. Geospatial information is in demand not only among the military. In time, military technologies are released into civilian world. In the case of geospatial information this results in the development of geo-information web services. Military equipment, military command systems demand adequately processed geospatial information, mainly in the form of digital maps. In Poland, the first digital maps (V Map 0 and 1) were elaborated by military geographers, and the subsequent product-V Map L2 in collaboration with the civilian service. Military geography is engaged in the new international Multinational Geospatial Co-production Program. In this context, military analogue maps seem to be less and less in demand. Since World War II, global usage of paper military maps has considerably diminished (from hundreds of millions to several tens of thousands per single operation). However, this does not mean that paper maps have altogether been eliminated. All projects of digital geospatial databases provide for the existence of a 'cartographic solution', that is an automatic or partly automatic process of creating an analogue map. Since the year 2000, Military Geography has had at its disposal a full set of military analogue maps elaborated in accordance with NATO requirements and including characteristic features derived from the national experience, cartographic tradition and specific Polish needs. The main features of maps in the NATO standard are: usage of the WGS-84 coordinate system, UTM, UPS or Lambert secant conic projection, MGRS and GEOREF reference systems. Topographic and general military maps are elabora¬ted in the scale sequence of 1:25,000 to 1:1,000,000. On the basis of topographic and general maps, military special maps are elaborated (training area maps, road maps, and the like). To cater for the needs of higher command and their staff, military cartographers have elaborated a set of general geographic and political maps covering various regions of the Earth, but mainly regions of conflict (Middle East, Afghanistan, Korean Peninsula, etc.). Military aeronautical charts constitute a special group within analogue maps. Special aeronautical charts of LFC and TFC(L) series deserve special mention. They are published once a year at a specific date and updated through the ACHAD service in a 28-day cycle. The Hydrographic Office of the Polish Navy publishes nautical charts of the INT series for the region of the Baltic Sea and Baltic Straits which comply with the standards of the International Hydrographic Organization (I HO). Paper military maps are also used by civilian institutions. The potential of military geography, diminishing from year to year, may in the future inhibit keeping of such a large cartographic resource up to date. Higher engagement of civilian entities in the cartographic elaborations of Poland seems indispensible.
Dynamiczny rozwój w dziedzinie informacji geoprzestrzennej powoduje potrzebę określania trendów szeroko pojętego zarządzania tą informacją, biorąc pod uwagę wszelkie procesy związane z pozyskiwaniem, gromadzeniem, weryfikacją, przetwarzaniem, aktualizacją i udostępnianiem danych geoprzestrzennych. Po krótkim scharakteryzowaniu prognozowania tych trendów, w artykule przedstawiono kolejno wyniki wykonanych lub zainicjowanych prac prognostycznych prowadzonych przez różne organizacje i zespoły badawcze. Szczególną uwagę zwrócono na przyszły rozwój infrastruktur geoinformacyjnych, które stanowią obecnie podstawową formę zarządzania informacją geoprzestrzenną na różnych szczeblach – od lokalnego do globalnego. Na podstawie tego przeglądu opinii i wizji przedstawiono ogólne wnioski i zalecenia.
EN
Dynamic progress in the area of geospatial information brings about the need to determine trends in broadly conceived geospatial information management, taking into account all processes of geospatial data collection, storage, verification, processing, updating and making available. After a short characteristics of forecasting these trends, the paper presents in turn results of executed or initiated forecasting efforts conducted by various organizations and research teams. Particular attention is paid to future development of geoinformation infrastructures, which constitute at present the basic form of geospatial information management at different levels – from local to global. On the basis of this review of views and visions general conclusions and recommendations are presented.
Artykuł poświęcony jest problematyce zarządzania informacją geoprzestrzenną na poziomie globalnym i na poziomie regionów globu. Przedstawiono kolejno: inicjatywę ONZ w zakresie globalnego zarządzania informacją geoprzestrzenną (GGIM), koordynację działań międzynarodowych organizacji geoprzestrzennych, działania na rzecz infrastruktury GIS dla Azji i Pacyfiku, działania na rzecz infrastruktury danych geoprzestrzennych dla obu Ameryk, inne inicjatywy geoprzestrzenne o znaczeniu międzynarodowym, wieloletnie doświadczenia Stanów Zjednoczonych w zakresie budowy NSDI. Dokonany przegląd inicjatyw, działań i doświadczeń umożliwił sformułowanie wniosków interesujących z punktu widzenia Polski jako państwa, które buduje infrastrukturę informacji przestrzennej na poziomie kraju (IIP) oraz regionu europejskiego (INSPIRE), przyczyniając się również do zarządzania danymi geoprzestrzennymi na poziomie globalnym.
EN
The paper is devoted to the problems of global and regional geospatial information management. The following issues are presented: the UN initiative on global geospatial information management (GGIM), coordination of activities of international geospatial organizations, development of GIS infrastructure for Asia and Pacific, development of geospatial information infrastructure for Americas, other geospatial initiatives of international importance, long standing experience of the United States in building NSDI. This review of initiatives, actions and experiences allows to formulate conclusions interesting from the point of view of Poland building national spatial information infrastructure (IIP) as a part of the European region infrastructure (INSPIRE), and in this way contributing also to global geospatial information management.
W artykule podjęto próbę przedstawienia górnictwa morskiego jako jednego z rodzajów specjalnej działalności ludzkiej na morzu. Do zadań specjalnych wykonywanych na obszarach morskich można m.in. zaliczyć eksplorację i eksploatację bogactw naturalnych (a w szczególności ropy naftowej i gazu ziemnego), wznoszenie platform wiertniczych i elektrowni wiatrowych, układanie kabli i rurociągów podmorskich, itp. Głównym celem zabezpieczenia nawigacyjno-hydrograficznego działalności specjalnej na morzu obok zapewnienia bezpiecznego i sprawnego pływania okrętów jest zapewnienie wysokiej efektywności realizacji zadań specjalnych. Cel ten jest osiągany poprzez wytworzenie i dostarczenie specjalnej tj. dodatkowej i bardziej szczegółowej informacji nawigacyjno-hydrograficznej o środowisku działań okrętów. Morska informacja geoprzestrzenna obejmuje jej trzy podstawowe rodzaje a mianowicie: geograficzną, operacyjną i prawną. Zakres i forma informacji specjalnej oraz stawiane wymagania zależą głównie od potrzeb użytkowników.
EN
In the report the attempt of presenting of the oil-mining as the kind of the special human activity at sea is presented. Into this group of activities executed on sea we can introduce the exploration and the exploitation of natural resources, raising of oil rigs and wind power stations, putting of cables and pipelines on the bottom etc. A main goal of navigational and hydrographic support of the special activities at sea is to guarantee of the safe and efficient sea navigation and the assurance of the high affectivity of the realization of this kind of activities. This is achieved by producing and delivering of additional and more detailed navigational information as well as hydrographic information about the environment and the sea. The sea variant of geospatial information including her three basic kinds, which are: geographical, operational and legal. The range and the form of this additional information as well as the expectations depend mostly from needs of participants of the process.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of this work is to present a concept of the geodetic and cartographic information infrastructure which is based on the service oriented architecture. The concept coincides with the objectives of the GEOPORTAL.GOV.PL project, which is focused at building such an infrastructure in Poland. By assumption the infrastructure consists of Internet accessible nodes providing geodetic and cartographic spatial information. The work presents the technological background for the infrastructure implementation, concerning OGC protocols in particular. The role of HTTP protocol is explained, together with the description of WMS protocol accompanied with the examples of its use in practice.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW