The EU Water Framework Directive demands maintaining or attaining good quality of the water bodies within the territory of the member states, which is strictly connected with the planning process of the water resources management. The water management plans have to include the assessment of the water body quality condition and further propose the actions to be implemented to enhance the quality of the European water resources. In order to answer the question of whether there is a risk of failure to achieve the WFD objectives, an assessment of the current status should be carried out, followed by an estimate on how likely achieving a good water status in the future is. One of the most popular valorization methods used for the water quality assessment is the River Habitat Survey (RHS) that enables the determination of two indicators, which summarize many single basic parameters, to assess the hydromorphological properties of rivers in a numerical form. Two indices are used most widely: Habitat Modification Score (HMS), which defines the range of transformations in river morphology and Habitat Quality Assessment (HQA), which is based on the presence and diversity of natural elements of the stream and river valley. The application of the above mentioned numerical indices allows calculating the hydromorphological quality status of the studied section following the expectations of the Water Framework Directive. Five ecological classes are distinguished. RHS is described as objective, suitable for statistical analyses, multidirectional and applicative method. However, the final valorization results are strongly affected by the presence of vegetation, which varies during the whole year. This contribution describes the analysis and comparison of the RHS results over the four seasons, namely: spring, summer, autumn and winter of three small lowland rivers in Poland (Zielawa, Zwoleńka and Zagożdżonka). It was unequivocally found that the value of the HQA parameter varied during the seasons, and the changes in its numerical value mainly depended on the condition, development level of vegetation, and the number of species observed. It was demonstrated that depending on the season, the Habitat Quality Assessment variation could change in about 5% of the maximal value, which could lead to a step from one hydromorphological class to another.
Na przykładzie rzeki Raby omówiono w pracy problematykę wykonywania ocen stanu hydromorfologicznego wód płynących, zgodnie z wymaganiami Ramowej Dyrektywy Wodnej UE. Kartowanie rzeki zostało prze¬prowadzone latem 2012 r. na pięciu reprezentatywnych stanowiskach badawczych, położonych w granicach dwóch Jednolitych Części Wód Powierzchniowych. Badania wykonano z zastosowaniem brytyjskiej metody River Habitat Survey, polegającej na szacowaniu jakości siedliska rzecznego. Wyniki pomiarów terenowych pozwoliły ocenić aktualny stan hydromorfologiczny rzeki Raby w granicach badanych JCWP, przeanalizować przydatność stosowanych w metodzie RHS wskaźników jakości oraz określić czynniki, które w największym stopniu wpłynęły na końcową ocenę rzeki.
EN
In this paper, on example of the Raba River, the subject matter of executing the hydromorphological state assessment of running waters has been discussed, in accordance with requirements of the EU’s Water Frame¬work Directive. Surveying of the river was conducted during summer 2012 in five, representative research sites, located in the borders of two surface water bodies. The research was done with use of the River Habitat Survey method, relying on evaluation of the river habitat quality. The results of field measurements have al¬lowed to estimate actual hydromorphological state of the Raba River within the borders of surveyed water bodies, to analyse usefulness of quality indexes applied in the RHS method and to determine factors, which had the biggest influence on final assessment of the river’s quality.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zgodnie z zapisami Ramowej Dyrektywy Wodnej kraje członkowskie UE zobowiązane są do 2015 r. osiągnąć co najmniej dobry stan ekologiczny wód płynących. Jednym z trzech podstawowych składników oceny takiego stanu jest określenie warunków hydromorfologicznych panujących w korytach i dolinach rzecznych. W niniejszym artykule podjęto próbę wykazania stopnia przydatności do tego typu ocen brytyjskiej metody badawczej River Habitat Survey (RHS), która jest coraz częściej stosowana w Polsce do klasyfikacji stanu ekologicznego wód powierzchniowych z punktu widzenia ich aktualnego stanu hydromorfologicznego. Badania terenowe przeprowadzono na czterech wyżynnych oraz nizinnych rzekach lub potokach południowej Polski, przy czym każdy badany ciek należał do innego typu abiotycznego. Badania wykazały zarówno zalety, jak i wady metody RHS, natomiast wyniki oceny wskazały na potrzebę rozwoju tej metody przez jej rozbudowę o nie uwzględnianą dotychczas charakterystykę reżimu hydrologicznego.
EN
In accordance with legacy of the Water Framework Directive membership countries of the EU are obliged to reach at least good ecological state of running waters until 2015. One of the three basic components of assessing ecological state is the determination of hydromorphological conditions occurring in river channels and valleys. In this paper an effort has been taken to check usefulness for such evaluations River Habitat Survey (RHS) – British research method, which is used in Poland for classification of ecological quality of surface waters from the view-point of their actual hydromorphological state. Research was conducted in four upland and lowland rivers and streams of south Poland while each watercourse belonged to another abiotic type. The research released both advantages and disadvantages of the RHS method whereas results of this evaluation pointed at need of developing this method by adding to it, not regarded as yet, the characteristic of hydrological regime.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Stan hydromorfologiczny rzeki Kłodnicy został oceniony z zastosowaniem brytyjskiej metody River Habitat Survey (RHS), na podstawie trzech reprezentatywnych 500-metrowych odcinków. Przeprowadzono badania terenowe, które zostały podsumowane za pomocą wskaźników liczbowych HMS (wskaźnik przekształcenia siedliska) i HQA (wskaźnik naturalności cieku). Analiza wskaźników pozwoliła stwierdzić, że stan hydromorfologiczny dwóch odcinków (Ruda Śląska Halemba i Łany), wstępnie uznanych za naturalne fragmenty Kłodnicy, jest umiarkowany, natomiast odcinek zlokalizowany w Gliwicach, zlokalizowany na terenach uprzemysłowionych, ma stan słaby.
EN
The hydromorphological state of the river Kłodnica was evaluated using British method - River Habitat Survey (RHS). The evaluation was based on three representative units of the river (500 meters length each). Field research was carried out and it was summed up with numerical indexes HMS (Habitat Modification Score) and HQA (Habitat Quality Assessment). After the analysis of the indicators it is claimed that the hydromorphological state of two of the investigated units (in Ruda Śląska Halemba and Łany - at first recognized as natural unit of Kłodnica) is moderate and the unit in Gliwice is poor (the unit located on industrial area).
Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) 2000/60/WE wprowadziła nowe podejście do oceny stanu wód powierzchniowych. Nadrzędnym celem środowiskowym RDW, jest osiągnięcie do 2015 r. dobrego stanu wód powierzchniowych poprzez realizację odpowiednio przygotowanych planów gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy. Ocena stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych według RDW i [7] wykonywana jest na podstawie elementów biologicznych, oraz elementów hydromorfologicznych i fizykochemicznych jako wspierających biologiczne. Ze względu na duży zakres i pracochłonność oceny stanu ekologicznego wód Bojarski i in. [1] stwierdzili, że aktualnie ocena nie może być wykonywana ściśle według zasad podanych w RDW. Elementy abiotyczne: fizykochemiczneoraz hydromorfologiczne maja równorzędne jak biologiczne znaczeniedla organizmów żywych, bytujących w wodach powierzchniowych i elementy te mogą być wykorzystywane przy ocenie stanu ekologicznego wód, stan ten można ocenić pośrednio na podstawie gorszego ze stanów fizykochemicznego lub hydromorfologicznego [3, 7]. O ile systematyczna ocena stanu fizykochemicznego płynących wódpowierzchniowych w Polsce prowadzona jest od początku lat 90 na szeroką skalę przez WIOŚ, to dopiero od 2004 roku wg wytycznych [6] w ograniczonym zakresie prowadzona jest ocena hydromorfologiczna, która obejmuje reżim hydrologiczny, ciągłość rzeki i warunki morfologiczne.
EN
The paper presents results of physico-chemical and hydromorphological state assessment of a small lowland river situated in the Gniezno Plain. The basis of this paper were the results of field study conducted in 2007 hydrological year in the catchment of the Dębina river down to Borzątew cross-section. Assessment of a physico-chemical state of the river was made according to Polish river water quality standards [6, 7]. Hydromorphological evaluation of the river channel was made on the basis of research made in November 2007. Characteristics of the river channel were assessed according to site surveys instructions [4]. The investigation was made on five kilometer river section which was divided into nine one-hundred-length homogenous sections. That was about 34.5% of the total river length. The hydromorphological assessment was made using the following three criteria: river channel, river bank vegetation zone and river valley on the basis of modified methodology elaboratem by Olejnik [5]. The results of researches indicate a poor the water quality of the Dębina river. The water of the Dębina river met the standards for the 5th quality class, due to high nitrate concentration. Main influence on this was exerted by inproper not ordered water supply and sewage disposal and agriculture activity in the catchment, especially a high consumption of fertilisers and intensive livestock breeding. Hydromorphological state of the Dębina river was also not satisfied. That was caused by modification of the water regime (quantity and dynamic of discharge). A parameter which decreased the final score assessment was the presence of water structures with backwater higher than 1 m, that disrupted watercourse continuity. The river channel of the Dębina river was modified - regulation and straighten river channel was done. The river bank vegetation zones along the investigated sections were too narrow to create a sufficient barrier between river channel and arable land.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.