Artykuł przedstawia wyniki obliczeń symulacyjnych procesu hamowania w ruchu prostoliniowym zespołu pojazd dwuosiowy - jednoosiowa niehamowana przyczepa oraz samego pojazdu dwuosiowego. Oceniano długość drogi zatrzymania zespołu pojazdów na poziomej i pochylonej wzdłużnie drodze, zarówno dla jezdni suchej jak i mokrej. Zmieniano pochylenie wzdłużne drogi, a także masę przyczepy oraz położenie wzdłużne i pionowe jej środka masy. Efektem pracy jest jakościowa i ilościowa ocena wpływu na skuteczność hamowania samochodu dwuosiowego z dołączoną do niego niehamowaną przyczepą jednoosiową. Otrzymane wyniki wykazały, że dodatkowe obciążenie pojazdu bez przyczepy nie ma wpływu na długość drogi zatrzymania ani na wartość maksymalnego opóźnienia hamowania, gdy kierowca może w pełni wykorzystać przyczepność kół jezdnych do nawierzchni. Dołączenie niehamowanej przyczepy ma największy wpływ na drogę zatrzymania dla pojazdu o najmniejszej masie. Jak można było oczekiwać, wzniesienie skraca drogę zatrzymania, natomiast spadek drogi wydłuża ją. Długość drogi zatrzymania znacznie wydłuża się na mokrej nawierzchni, co uwidacznia się szczególnie na spadku drogi.
EN
The article presents the results of simulation calculations of the braking process in a straight-line motion of a set of a two-axle vehicle and a single-axle unbraked trailer. The stopping distance of the set on a horizontal and sloping road surface, dry and wet, was assessed. The longitudinal inclination of the road was changed, as well as the weight of the trailer and the longitudinal and vertical position of its centre of mass. The result of the work is a qualitative and quantitative assessment of the impact (on braking efficiency) of attaching an unbraked single-axle trailer to a two-axle car when going up and down a hill and on a level road surface. The obtained results showed that the additional load of the vehicle itself (without the trailer) had no effect on the length of the stopping distance or on the value of the maximum braking deceleration when the driver could fully use the traction of the road wheels to the road surface. Attaching an unbraked trailer has the greatest effect on the lightest vehicle. As expected, positive elevation shortens the stopping distance, while negative elevation lengthens it. The length of the stopping distance increases significantly on a wet surface, which is particularly noticeable for negative elevation.
W artykule przeanalizowano proces hamowania samochodu z zablokowaniem kół przedniej lub tylnej osi. Wyznaczono zakres wartości, w którym mieści się opóźnienie pojazdu podczas hamowania z pozostawieniem śladów ogumienia na nawierzchni. Zaproponowano wprowadzenie współczynnika korekcyjnego, który uwzględnia możliwość niepełnego wykorzystania siły hamowania przez tylną lub przednią oś pojazdu.
XX
Vehicle braking process with the front or rear axle wheels locking was analysed. The range of vehicle deceleration during braking while leaving traces of the tires on the surface was specified. The introduction of a correction coefficient which takes account of the possibility of incomplete use of the braking force by the rear or front axle of the vehicle was proposed.
The article deals with the issues of hot areas occurring in friction disc brakesbased on the literature review. The results of stand tests of the railway disc brake in aspect of identifying the hot areas of hot-spots are presented. In addition, the test methodology with the use of a thermovision camera for observation and registration of hot areas is developed for the stand tests.Thermovision images from the various braking speeds, where there are hot-spots, are presented for the friction pair of cast-iron brake disc and organic friction lining according to the requirements of UIC 541-3 leaflet. A model to determine the number of macroscopic hot areas on the surface of the brake disc is developed on this basis.The model is verified for braking with a greater emphasis regarding the fundamental tests.
PL
W artykule poruszono problematykę gorących obszarów występujących w ciernych hamulcach tarczowych na podstawie przeglądu literaturowego. Zaprezentowano wyniki badań stanowiskowych kolejowego hamulca tarczowego w aspekcie identyfikacji gorących obszarów typu hotspots. Do badań stanowiskowych dodatkowo opracowano metodykę badań z zastosowaniem kamery termowizyjnej do obserwacji i rejestracji gorących obszarów. Dla pary ciernej żeliwna tarcza hamulcowa i organiczna okładzina cierna według wymagań karty UIC 541-3 przedstawiono obrazy termowizyjne z różnych prędkości hamowania, przy których występują hot-spots. Na tej podstawie opracowano model do wyznaczenia liczby makroskopowych gorących obszarów na powierzchni tarczy hamulcowej. Model został zweryfikowany dla hamowań z większym naciskiem względem badań zasadniczych.
Praca prezentuje analizę wpływu awaryjnego hamowania pojazdu na temperaturę wirnika silnika przeznaczonego do zabudowy w kołach. Do wyznaczenia rozkładu pola temperatury wirnika, podczas procesu hamowania, przygotowano przestrzenny model wirnika i części elementów układu hamulcowego. Opracowany model 3D poddano dyskretyzacji i przeprowadzono szereg analiz numerycznych. Podczas obliczeń przeanalizowano zmianę temperatury elementów wirnika silnika pojazdu poruszającego się z prędkością 100km/h przy nagłym wyhamowaniu do 0km/h. W przeprowadzonych analizach zbadano wpływ uwzględnienia felgi na wyniki obliczeń.
EN
The analysis of the impact of vehicle emergency braking on the temperature of the rotor of the motors designed for installation in the wheels is presented in the work. To determine the distribution of the rotor temperature field during the braking process, a spatial model of the rotor and parts of the braking system components was prepared. The developed 3D model was discretized and a number of numerical analyzes were carried out. The temperature change of the motor’s rotor elements of the vehicle's moving at a speed of 100km/h with a sudden braking to 0km/h was analyzed during the calculations. The impact of the wheel rim model on the results of calculations was taken into account in the carried out analyzes.
One of the urgent problems to be solved in the analysis of road traffic accidents is the calculation of vehicle speed at the time of sudden braking. This makes it possible to determine the dynamics of further movement of the vehicle and to determine the technical ability of the driver to prevent a traffic collision. The article presents a metho employed in calculating the speed of the car at the time of sudden braking and determines the dynamics of movement up to its complete standstill. The correct calculation of the speed of movement allows us to obtain the reliability of the restored co-existence, as well as data for an objective analysis of the road traffic accident.
Przekładnia magnetyczna przedstawiona w artykule składa się z wirnika zewnętrznego, wirnika wewnętrznego i nieruchomego pierścienia umieszczonego między tymi wirnikami. Na jarzmach od strony pierścienia magnetycznego są przymocowane magnesy trwałe. Wirnik zewnętrzny jest wolnoobrotowy (n1) o liczbie par biegunów p1. Wirnik wewnętrzny jest szybkoobrotowy (n2) o liczbie par biegunów p2. Stosunek prędkości obrotowej wirników wynosi . Pierścień zarówno od strony zewnętrznej, jak i wewnętrznej ma żłobki. Uzwojenie jest umieszczone w żłobkach. Przekładnia ma dużą gęstość momentu i jest ekologiczna (nie ma oleju). Przekładnia może zmieniać kierunek obrotów i może pracować jako hamulec.
EN
The magnetic transmission presented in the article consists of an external rotor, an internal rotor and a fixed ring between these rotors. On the yokes, permanent magnets are attached from the side of the magnetic ring. The external rotor is low speed (n1) with the number of pole pairs (p1). The internal rotor is high-speed (n2) with the number of pole pairs (p2). The rotor speed ratio is . The ring has grooves on both the outside and the inside. The winding is placed in nurseries. The gearbox has a high torque density and is ecological (there is no oil). The gearbox can change direction of rotation and can work as a brake.
The aim of the study was to develop an assessment methodology for the temperature of the surfach of the friction pair during the braking for mine hoists. During the braking process, the work of friction is transformed into heat at the level of friction surfaces, and in case high temperatures are reached, the friction coefficient is influenced negatively, thus the risk of braking failure exists. In the first part of the study we measured the temperature of the friction surfaces for a particular case of hoist in real braking conditions. In the second part of the study is presented a theoretical model for the calculation of the temperatures resulted in the braking process for the hoist equipped with shoe brakes. The theoretical model for calculation was simulated numerically for a particular case in real braking conditions. Based on the conclusions resulted after the study, a series of hypotheses and recommendations for adjusting the control of the process parameters have been given out, in order to avoid the excessive heating of the brakes of the hoists and, respectively, their improved safety, maintenance and availability.
The correct information, including the full braking deceleration of a vehicle, is an essential factor of the road accident process analysis. The aim of the paper was to define and compare the braking properties of the tested Tesla model S electric vehicle by means of the XL MeterTM Pro decelograph and a smartphone as a new alternative method. The measured procedure was the intensive vehicle braking by means of a fully pressed-down operation brake from the different initial velocities. Altogether, 32 measurements were carried out, out of which 16 on the dry surface and 16 on the wet surface. This paper contains the methodology and the results of the performed measurements. The data obtained by an XL Meter TM Pro measuring device were processed by means of the XL Visionä and PC Crash 11.0. software, whereas the data from the smartphone was analysed using the Diagram software. The results and data processed herewith can be useful for the forensic practice.
In this paper selected phenomena during vehicle curvilinear motion have been presented in different road conditions as an attempt to consider the certain attitude towards the aspects of traffic safety related to motor vehicles. As an attempt to analyze the vehicle response to the external disturbances in different road conditions and maneuvers this work is one of several ideas of analysis of motor vehicle dynamics. In general, research was based on simulations in the MSC Adams/Car software, version 2005r2. The following results may also serve e.g. as a basis of motor vehicle stability examination. The curvilinear motion of a vehicle seems important from the point of view of the maneuvers concerning the change in the direction of motion.
PL
W artykule przedstawiono wybrane zjawiska podczas ruchu krzywoliniowego pojazdu w różnych warunkach drogowych jako próbę podejścia do wybranych aspektów bezpieczeństwa ruchu drogowego związanych z pojazdami silnikowymi. Jako próba analizy reakcji pojazdu na zakłócenia zewnętrzne spowodowane głównie warunkami drogowymi i manewrami praca ta jest jedną z wielu koncepcji analizy dynamiki pojazdów silnikowych. Badania opierały się na symulacjach w oprogramowaniu MSC Adams/Car, wersja 2005r2. Poniższe wyniki mogą również służyć np. jako podstawa badania stateczności pojazdu silnikowego. Krzywoliniowy ruch pojazdu wydaje się ważny z punktu widzenia manewrów dotyczących zmiany kierunku ruchu.
Brake assemblies are key mechanisms in the aspect of safe and reliable operation of devices and machines. Due to intense thermal processes that occur during braking, the brakes are exposed to an accelerated wear. The article assesses the impact of tribological cooperation conditions between the caliper and the disc of a disc brake on the temperature of a disc. The variable value in the simulations was the coefficient of friction between the cooperating surfaces. A direct effect of the increase of the analysed parameter on the enhancement of brake elements’ temperature was found. At the same time, a similar nature of thermal processes was observed for all values of the friction coefficient taken into account.
PL
Zespoły hamulców są kluczowymi mechanizmami w aspekcie bezpiecznej i niezawodnej pracy urządzeń oraz maszyn. Z uwagi na intensywne procesy cieplne zachodzące podczas hamowania hamulce narażone są na przyspieszone zużywanie. W artykule dokonano oceny wpływu warunków współpracy tribologicznej pomiędzy zaciskiem a tarczą hamulca tarczowego na rozkład temperatury tarczy. Wielkością zmienną w symulacjach była wartość współczynnika tarcia pomiędzy współpracującymi powierzchniami. Stwierdzono bezpośredni wpływ wzrostu analizowanego parametru na zwiększenie temperatury elementów hamulca. Jednocześnie zaobserwowano zbliżony charakter przebiegu procesów cieplnych dla wszystkich wartości współczynnika tarcia uwzględnionych w symulacjach.
Każdego roku zwiększa się liczba pojazdów poruszających się po drogach. Produkowane samochody osiągają coraz większą moc znamionową, przy coraz mniejszej masie oraz pojemności silnika. W niniejszym opracowaniu prowadzone badania dotyczyły pomiaru drogi hamowania pojazdów, które podzielone zostały na dwie grupy: z systemem ABS oraz nieposiadające systemu ABS. Celem badań było określenie wpływu działania systemu wspomagającego proces hamowania pojazdów na różnego rodzaju nawierzchniach, z uwzględnieniem rodzaju ogumienia, zmiennej prędkości jazdy oraz różnych warunków atmosferycznych. Analizując uzyskane wyniki badań, jednoznacznie można stwierdzić, że wyposażenie pojazdu w system ABS przynosi pożądane korzyści i zwiększa bezpieczeństwo jazdy.
EN
Every year, the number of vehicles traveling on the road increases. Manufactured cars achieve increasing power rating, with less and less mass and engine capacity. In this study, the research involved measuring the braking distance of vehicles that were divided into two groups: with the ABS system and those without the ABS system. The purpose of the research was to determine the impact of the system supporting the braking process of vehicles on various types of surfaces, including the type of tires, variable speed and various weather conditions. Analyzing the obtained test results, it can be clearly stated that equipping the vehicle with the ABS system brings the desired benefits and increases driving safety.
Przekładnia magnetyczna, przedstawiona w artykule, składa się z wirnika zewnętrznego, wirnika wewnętrznego i nieruchomego pierścienia umieszczonego między tymi wirnikami. Na jarzmach, od strony pierścienia magnetycznego są przymocowane magnesy trwałe. Wirnik zewnętrzny jest wolnoobrotowy (n1) o liczbie par biegunów p1. Wirnik wewnętrzny jest szybkoobrotowy (n2 ) o liczbie par biegunów p2. Stosunek prędkości obrotowej wirników wynosi [wzór] . Pierścień zarówno od strony zewnętrznej jak i wewnętrznej ma żłobki. Uzwojenie jest umieszczone w żłobkach. Przekładnia ma dużą gęstość momentu. Przekładnia może zmieniać kierunek obrotów i może pracować jako hamulec.
EN
The magnetic transmission presented in the article consists of an external rotor, an internal rotor and a fixed ring between these rotors. On the yokes, permanent magnets are attached from the side of the magnetic ring. The external rotor is low speed (n1 ) with the number of pole pairs (p1 ). The internal rotor is high-speed (n2 ) with the number of pole pairs (p2 ). The rotor speed ratio is [wzór]. The ring has grooves on both the outside and the inside. The winding is placed in slots. The gearbox has a high torque density. The gearbox can change direction of rotation and can work as a brake.
This paper presents the theory about generating the braking curve and the analysis of the influence of the braking controller parameters on the generation of the braking curve of the train. In this paper, computed examples of braking quality developed using generic quality factor are shown, and on the basis of the calculations, weight components of the factor and an additional criterion for assessing the quality of braking were proposed. It has been demonstrated that the developed algorithms can be used to verify the effectiveness of the braking controller and the adjustment of the terms, and the change of these algorithms affects the shape of the generated braking curve of the train. It has been shown that the analysis of a failure of the propulsion car revealed the existence of a safe braking area. The performed statistical analysis confirmed the normal distribution of the scatter of braking results, for which the regression model fitted.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Praca przedstawia analizę liniowych modeli odpowiedzi toru przy obciążeniach wzdłużnych, wynikających z rozpędzania/ hamowania pociągu. Sity te przyjęto jako równomiernie rozłożone na całej długości pociągu. Analizę przeprowadzono przy założeniu, że - w krótkich przedziałach czasu - prędkość pociągu nie zmienia się istotnie; dlatego rozważana jest stacjonarna odpowiedz drogi szynowej. Analizując modele drogi szynowej bez tłumienia omówiono problem prędkości krytycznej. Przeprowadzono także analizę wpływu współczynnika tłumienia na maksymalne przemieszczenia wzdłużne. Na zakończenie sformułowano praktyczne wnioski i określono podstawowe kierunki dalszych badań tego problemu.
EN
The paper presents an analysis of linear models track response under longitudinal loads due to braking/accelerating of the train. Longitudinal forces are uniformly distributed on the whole length of the train. Analysis was carried out under assumption that - in the short time - train speed not changes significantly. Therefore stationary response of rail track is considered. The problem of critical speed has been analyzed. Effect of damping properties of track foundation on maximum longitudinal displacements were also considered. In summary certain practical conclusions were formulated as well as the further investigations were pointed out.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki prób hamowania autobusów miejskich: MAN Lion’s City, Solaris Urbino i Volvo, intensywnie hamowanych na suchej nawierzchni jezdni. Wyniki badań wskazują, że badane autobusy osiągały maksymalne opóźnienia hamowania mieszczące się w przedziale 5,7–8,0 m/s2. Dodatkowo przedstawiono również wyniki ankietowych badań subiektywnej oceny wartości opóźnienia hamowania przez pasażerów. Wyniki te wskazują, że ocena wartości opóźnienia hamowania jest obarczona bardzo dużą niepewnością.
EN
The results of braking tests of city buses MAN Lion's City, Solaris Urbino and Volvo, performed on dry pavement are presented. The results indicate that buses reached the deceleration in the range of 5,7–8,0 m/s2. Additionally, the results of braking deceleration value estimated by bus passengers are shown, which indicate that the estimated values of deceleration are heavily biased by uncertainty.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł porusza problematykę zachowania przez kierującego wymaganej przepisami prawa ostrożności przy manewrze hamowania. Na przykładzie trzech stanów faktycznych autorzy wskazują, że w pewnych sytuacjach winnym zdarzenia drogowego (wypadku lub kolizji) może być wyłącznie lub częściowo osoba podejmująca manewr hamowania w sposób nieprzewidywalny i sprzeczny z regułami postępowania w ruchu lądowym, nawet jeśli drugi uczestnik zdarzenia – kierujący pojazdem jadącym z tyłu – naruszył inne, lecz mniej istotne w danych okolicznościach, zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
EN
The article discusses the problem of compliance by the driver with the precautionary measures required in the braking manoeuvre. On the example of three cases the authors point out that in some situations a person undertaking a braking manoeuvre in a way unpredictable and incompatible with the precautionary principle may be partially or wholly guilty of a traffic incident (misdemeanour or offence), even if the other participant of the incident – the driver of the second vehicle – has violated rules, which was less important in the circumstances of traffic safety.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na podstawie danych literaturowych i własnych analiz autor omawia poszczególne fazy ruchu motorowerów, istotne dla biegłego i rzeczoznawcy. Tam, gdzie jest to uzasadnione szczególną budową pojazdu, autor używa nazwy „skuter”.
EN
On the basis of literature data and his own analyses the author discusses particular phases of mopeds’ movement important for an expert witness and appraiser. Where justified by vehicle specific structure, the author uses the term “scooter”.
W pracy podjęto próbę modelowania zadania wyznaczania optymalnej odległości między przystankami autobusowymi na sieci komunikacji miejskiej. W tym celu został zbudowany model logiczno-analityczny obrazujący proces poruszania się autobusu na sieci komunikacji miejskiej, uwzględniający m.in. czasową dynamikę ruszania z przystanku, liniowy odcinek ruchu jednostajnego między przystankami i czas hamowania przed kolejnym przystankiem. Dodatkowo dołączono „pieszą” procedurę dojścia pasażera do przystanku, a następnie jego dotarcie do miejsca przeznaczenia. Zaproponowana topografia miejskiej sieci komunikacji autobusowej powinna gwarantować minimalizację łącznego czasu podróży autobusem oraz czasu dojścia do przystanku i przejścia do miejsca docelowego. Skuteczność funkcjonowania modelu zilustrowano prostym przykładem liczbowym.
EN
The paper attempts to model the task of determining the optimal distance between bus stops on the public transport network. To this end, a logical-analytical model was built, illustrating the process of moving the bus on the public transport network, including temporary dynamics of starting from the stop, linear segment of uniform traffic between stops and braking time before the next stop. In addition, a "walking" procedure for the passenger to reach the stop and then reaching the destination. The proposed topography of the urban bus communication network should guarantee minimizing the total travel time of the bus and the time of reaching the bus stop and passing to the destination. The model's effectiveness is illustrated by a simple numerical example.
W pracy podjęto próbę modelowania zadania wyznaczania optymalnej odległości między przystankami autobusowymi na sieci komunikacji miejskiej. W tym celu został zbudowany model logiczno-analityczny obrazujący proces poruszania się autobusu na sieci komunikacji miejskiej, uwzględniający m.in. czasową dynamikę ruszania z przystanku, liniowy odcinek ruchu jednostajnego między przystankami i czas hamowania przed kolejnym przystankiem. Dodatkowo dołączono „pieszą” procedurę dojścia pasażera do przystanku, a następnie jego dotarcie do miejsca przeznaczenia. Zaproponowana topografia miejskiej sieci komunikacji autobusowej powinna gwarantować minimalizację łącznego czasu podróży autobusem oraz czasu dojścia do przystanku i przejścia do miejsca docelowego. Skuteczność funkcjonowania modelu zilustrowano prostym przykładem liczbowym.
EN
The paper attempts to model the task of determining the optimal distance between bus stops on the public transport network. To this end, a logical-analytical model was built, illustrating the process of moving the bus on the public transport network, including temporary dynamics of starting from the stop, linear segment of uniform traffic between stops and braking time before the next stop. In addition, a "walking" procedure for the passenger to reach the stop and then reaching the destination. The proposed topography of the urban bus communication network should guarantee minimizing the total travel time of the bus and the time of reaching the bus stop and passing to the destination. The model's effectiveness is illustrated by a simple numerical example.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Attempt to raise train speed involves application of greater braking power i.e. braking systems rapidly absorbing and dispersing stored heat energy. Work instability arises from the occurrence of vibrations on friction element, which affects the lower efficiency of the braking process. In practice, this means that, during braking the vehicles currently alternative at a time of friction resistance may cause uneven braking process. The effects of these changes can manifest in the form of vibrations the high amplitude of the input. The purpose of this article is to present the relationship between the changes in instantaneous coefficient of friction of the disk brake and the changes in instantaneous accelerations of the vibrations of the friction pad during braking.
PL
W pojazdach szynowych ze względu na coraz to większe prędkości jazdy prowadzi się prace nad udoskonalaniem układów hamulcowych tak, aby zatrzymanie pojazdu odbyło się na możliwie najkrótszej drodze hamowania. Niestabilność pracy wynika między innymi z występowania drgań na styku elementów ciernych, co wpływa na obniżenie sprawności procesu hamowania. W praktyce oznacza to, że podczas hamowania pojazdów występujący zmienny w czasie opór tarcia może być powodem nierównomiernego przebiegu procesu hamowania. Skutki tych zmian mogą objawić się w postaci drgań samowzbudnych. Celem artykułu jest przedstawienie związku zmian chwilowego współczynnika tarcia hamulca tarczowego ze zmianami chwilowych przyspieszeń drgań okładziny ciernej w czasie hamowania.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.