Artykuł koncentruje się na wybranych zagadnieniach związanych z ochroną oraz kształtowaniem zieleni wysokiej w obrębie placów i rynków miejskich. Opracowanie ma charakter opisowy, wyjaśniający i poznawczy, odnoszący się do rozwiązań pożądanych z punktu widzenia nowoczesnego miasta, ukierunkowanego na podmiotowe traktowanie mieszkańców i świadome przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu. W pracy wykorzystano metodę desk research wspomaganą jakościową analizą treści. Uzupełniająco przeprowadzono diagnozę wybranych realizacji w Polsce obejmujących swym zakresem rewaloryzacje rynków i placów miejskich. Na podstawie przeprowadzonych obserwacji i analizy przykładów można zauważyć, że drzewa stanowią jedno z najistotniejszych tworzyw przestrzeni publicznej, a ich oddziaływanie ma charakter synergiczny (w tym: estetyczny, kulturotwórczy, funkcjonalny, klimatyczny, prozdrowotny). Szczególne znaczenie mają drzewa stare, które osiągnęły ostateczną formę. Należy je postrzegać jako punkt wyjścia dla procesów odnowy placów i rynków, zarówno w wymiarze przestrzenno-funkcjonalnym, jak i klimatycznym. Jednocześnie należy podkreślić, że założenia projektowe powinny przewidywać nie tylko fakt obecności drzew (i ich rozmieszczenie), ale określać także docelowy efekt (wizualny i funkcjonalny), w tym m.in. kształt, rozmiar i charakter zieleni, w korelacji z warunkami otoczenia.
EN
Selected issues. The article is focused on selected issues related to the protection and development of tall greenery within city squares and markets. The study is descriptive, explanatory and cognitive in nature. This refers to solutions desirable from the point of view of a modern city, focused on subjective treatment of residents and conscious counteracting the effects of climate change. The work used the desk research method supported by qualitative content analysis. In addition, a diagnosis of selected projects in Poland was carried out, including the urban renewal of marketplaces and city squares. Based on the observations and analysis of examples, it can be noted that trees are one of the most important elements of a public space and their impact is synergistic (including: aesthetic, culture-forming, functional, climatic, health-promoting). The old trees that have reached their final form are of particular importance. They should be perceived as a starting point for the processes of urban renewal of squares and markets, both in the spatial, functional and climatic dimensions. At the same time, it should be emphasized that the design assumptions should provide not only for the presence of trees (and their arrangement) but also specify the target effect (visual and functional), including, among others: the shape, size and nature of the greenery, in correlation with the surrounding conditions.
Szacuje się, że do połowy tego stulecia ponad 70% ludności świata będzie zamieszkiwać tereny aglomeracji miejskich, które będą coraz bardziej narażone na ekstremalne zjawiska pogodowe. Już teraz stajemy przed wieloma wyzwaniami związanymi z klimatem, które wymuszają poszukiwanie nowych i ulepszanie istniejących rozwiązań służących poprawie jakości życia w miastach.
Na białej, czystej kartce kilka wprawnych ruchów pędzlem sprawia, że ożywa zieleń kipiącą kolorem. Czy taki sam efekt uzyskamy na kartce, na której jest już rysunek? Niekiedy tworzenie od podstaw jest zdecydowanie łatwiejsze. Miasta to zarysowane kartki, materiał, któremu ktoś już wcześniej nadał znaczenie. We współczesnym, zurbanizowanym świecie rozwiązania trzeba znaleźć tam, gdzie budowa i komponowanie całości od podstaw nie są już możliwe.
Współczesne wyzwania w kontekście rozwoju miast, wymuszają konieczność wdrożenia kompleksowych działań, ograniczających negatywne skutki procesów urbanizacji. Na znaczeniu zyskuje koncepcja projektowania i kształ-towania modeli miast zrównoważonych. Artykuł ukazuje problem koincydencji trzech pojęć: green city, eco-city i smart city. Bazując na literaturze przedmiotu, wskazano na znaczące podobieństwa i różnice pomiędzy tymi kon¬cepcjami. Dokonano analizy porównawczej, mającej na celu wyszczególnienie konkretnych kryteriów i cech, jakie powinny posiadać te idee, a także przeglądu wskaźników, branych pod uwagę w międzynarodowych rankingach. Zapoznano się również z praktycznymi założeniami koncepcji urbanistycznych. Takie aplikacyjne zestawienie pojęć, przyczyni się do jeszcze lepszego zrozumienia badanych idei i da możliwość najlepszego wyboru realizacji danej koncepcji, względem potrzeb danego miasta.
EN
Comprehensive ecological actions taken by urban authorities create an opportunity of counteracting the problems of excessi¬ve urbanization, among others, through the development and shaping of sustainable cities. The paper therefore explores the coincidence of the following terms: Green city, Eco – city and Smart city. The aim of the paper is to perform a comparative analysis of the discussed ideas and attempts to indicate the differences and similarities of the aspects of these terms as well as their interdependences. To a great extent, characteristics of such cities are very similar. Green city refers to sustainable cities, in particular in the planning and ecological context. Eco-city shares many features of a Green city, but it includes also numerous technological solutions, which are a main aspect of a Smart city. Very often Eco-city is also a purpose planed city. Smart city is focused on the use of technology in the urban environment, but exploits also some concepts of a Green city. Highly developed cities will certainly implement Sustainable Smart City, which is a compilation of Smart and Green city aspects. However, all of them are formed in accordance with the idea of a sustainable development, which the main aim is to improve the quality of life.
Artykuł koncentruje się na ocenie zielonego środowiska utworzonego i powiązanego z architekturą. Zagadnienie to jest jednym z istotnych czynników prośrodowiskowych. Składają się na to nie tylko zielone dachy lub wertykalne ściany budynków, ale też inne elementy powiązane z zielenią takie jak na przykład wiaty przystanków, ekrany akustyczne itp. Należy zaznaczyć, że tworzenie środowiska zielonego w mieście jest ciągle rozszerzaną i wzbogacaną koncepcją mającą duży potencjał w łagodzeniu efektów zmian klimatycznych. Celem pracy jest przedstawienie i analiza przykładów zielonych rozwiązań budynków oraz innych elementów małej architektury w mieście, a także korzyści środowiskowych w aspekcie zrównoważonego rozwoju. Tworząc zrównoważone, zielone miasta, myślimy o przyszłości. Jednocześnie społeczeństwo coraz bardziej zwraca uwagę na problemy naszej planety. Zielone rozwiązania stają się istotnym elementem i ratunkiem dla odzyskania równowagi w środowisku.
EN
The article focuses on the assessment of the green environment created and associated with architecture. This issue is one of the important pro-environmental factors. Not only does it include green roofs or vertical walls of buildings, but also other elements related to greenery, such as bus or tram shelters, acoustic screens, etc. It should be noted that creating a green environment in the city is a constantly expanded and enriched concept that has great potential in mitigating the effects of changes climate. The aim of the article is to present and analyze examples of green solutions in buildings and other elements of small architecture in the city, as well as environmental benefits in the aspect of sustainable development. When we create sustainable, green cities, we think about the future. At the same time, society is paying more and more attention to the problems of our planet. Green solutions are becoming an important element and rescue for regaining balance in the environment.
Miasta i obszary miejskie zajmują ponad 2% powierzchni Ziemi i odpowiadają za ok. 80% emitowanych gazów cieplarnianych. Zużywają przy tym prawie 75% zasobów przyrody. Badania przeprowadzone przez wiodące na świecie organy i instytucje zajmujące się ochroną środowiska wykazały, że Singapur jest jednym z najbardziej zrównoważonych ekologicznie krajów, a zrównoważony rozwój jest integralną częścią jego historii.
Wielu ludzi wkłada bardzo dużo energii w to, by nasze miejskie życie stało się bliższe naturze, a idea miasta przyjaznego człowiekowi staje się coraz bardziej popularna. I to do tego stopnia, że opinia „zielonego miasta” staje się gwarancją rozwoju. Nadeszła więc pora na to, by to pokazać.
Projekt „Zielone ulice Warszawy” to ambitny pomysł na zieloną metamorfozę miasta, która ma uczynić je miejscem bardziej przyjaznym mieszkańcom i wyjść naprzeciw zmianom klimatycznym.
Wiele lat temu w sercu Rotterdamu podjęto krok w kierunku nadania centralnej roli rzece Mozie. W 2010 r. zrealizowano tam, zgodnie ze strategią opracowaną przez pracownię OKRA, przy współpracy Pieta Outdolfa, projekt nabrzeżnego parku Westerkade. Stanowiło to przyczynek do wykreowania wizji miasta, która opiera się na pojęciu „zielonego miasta nad rzeką”.
Seaports and cities are internally linked, and the port can have a strong influence on the city, especially in the environmental aspect. Port authorities around the world are striving for greener forms of port management to adapt to state policy and to increase their economic and environmental competitiveness. The introduction of the concept of sustainable development in the port can stimulate the creation of green cities. This paper uses a case study to analyze the sustainable development in the Twin Port of Bremen. The aim is to distinguish the green port’s impacts that can stimulate the development of the green city concept. It is shown that the port development stimulates GDP growth, increases employment, urban infrastructure development, and the overall enrichment of port cities. Using the presented analysis of the green port, the most important affecting factors are proposed.
The paper addresses the issue of industrial towns planned and built with consideration for local natural features and sustainable use of natural resources. The subject of the study is the mining town of Bukowno. The authors have adopted a case study and comparative analysis as the research method. The starting point is a comprehensive analysis of the main principles behind the creation of Bukowno as a centre integrating industrial, sanatorium, sports and leisure functions, designed by Józef Gałęzowski in the 1930s. The study is based on field research, analyses of source and cartographic materials and academic publications. The contemporary image of the town and the problems and threats concerning the most critical natural features reveal that the original design of Bukowno as an summer recreational and forest estate remains unrealized. Mining and processing activities are not conducive to the protection and proper exploitation of outstanding natural features, the Sztoła River in particular. The diagnosis of the existing problems prompts the search for a crystallized vision of town development that refers to and develops the original design. The research has resulted in an attempt to outline new principles for shaping the urban structure based on the assets of the local environment. The new original spatial and functional design, clearly inspired by the 1930s design, may provide a good foundation for the future development of Bukowno and the region.
PL
Artykuł podejmuje tematykę miast przemysłowych, planowanych i budowanych z uwzględnieniem lokalnych wartości przyrodniczych oraz ze zrównoważonym wykorzystaniem naturalnych zasobów środowiska. Przedmiotem badań jest Bukowno - miasto o funkcji górniczej położone na granicy regionu małopolskiego i górnośląskiego. Jako metodę badawczą przyjęto studium przypadku oraz analizę porównawczą. Punktem wyjścia do rozważań jest szeroka analiza głównych zasad tworzenia Bukowna jako ośrodka integrującego funkcję przemysłową oraz sanatoryjną i sportowo-rekreacyjną, budowanego według idei nakreślonej przez architekta Józefa Gałęzowskiego w latach 30. XX wieku. Pracę oparto na badaniach terenowych, a także analizie materiałów źródłowych i kartograficznych, publikacji naukowych na temat koncepcji ideowych oraz planów miast tworzonych w nurcie nowoczesnej urbanistyki przełomu XIX i XX wieku oraz XXI-wiecznej. Współczesny obraz miasta - jego formy i struktury - oraz analiza problemów i zagrożeń dotyczących najważniejszych elementów środowiska przyrodniczego prowadzą do wniosku, że pierwotna idea Bukowna jako osiedla letniskowo-leśnego pozostaje niezrealizowana. Przemysłowa działalność wydobywcza i przetwórcza, obecność rozległych obszarów pogórniczych i sposób ich rekultywacji nie sprzyjają ochronie i prawidłowemu wykorzystaniu ponadprzeciętnych walorów i wartości środowiska, w szczególności rzeki Sztoły i jej doliny. Diagnoza problemów stanu istniejącego skłania do poszukiwania skrystalizowanej wizji rozwoju miasta - z czytelnym nawiązaniem i rozwinięciem pierwotnej idei. W wyniku przeprowadzonych prac badawczych podjęto próbę nakreślenia nowych zasad kształtowania struktury miejskiej, opartych na wartościach lokalnego środowiska. Wydaje się, że autorska zasada przestrzenno-funkcjonalna, wyraźnie inspirowana pierwotną ideą, może stanowić dobrą podstawę przyszłego rozwoju Bukowna oraz powiązanych z nim obszarów zewnętrznych i całego regionu, w tym także innych ośrodków miejskich - Olkusza, Sławkowa i Bolesławia.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W dobie zmian klimatycznych oraz potrzeby bliższego kontaktu z przyrodą ludności aglomeracji miejskich, współczesne miasta modernizują swoje strategie rozwoju. Projektują nowe i uzupełniają już istniejące układy urbanistyczne o formy roślinne. Dobrym rozwiązaniem obecnych problemów miejskich jest tworzenie przestrzeni, które wypełnione są zielenią, przy jednoczesnym zachowaniu wartości istniejących walorów historycznych. Celem opracowania jest zaprezentowanie możliwości uzupełnienia istniejącej kompozycji rynku zabytkowego miasteczka o różnorakie formy roślinne, na przykładzie gorlickiego rynku. Autorska koncepcja stworzenia zrównoważonej przestrzeni w centrum miasta, dostępnej dla mieszkańców i turystów nawiązuje do aktualnych trendów zazieleniania i rozszczelniania nieprzepuszczalnych placów miejskich.
EN
In the era of climate change and the need for closer contact with nature for the population of urban agglomerations, modern cities modernize their development strategies, designing new and supplementing existing urban layouts with plant forms. A good solution to the current urban problems is to create spaces that are filled with greenery, while maintaining the value of the existing historical values. The aim of the study is to present the possibility of supplementing the existing composition of the historic town square with various plant forms, on the example of the Gorlice. The original concept of creating a sustainable space in the city center, accessible to residents and tourists, refers to the current trends of greening and unsealing impermeable city squares.
Intensywny wzrost gospodarczy, który jest obecny w wymiarze globalnym, uzasadnia scenariusze zrównoważonego rozwoju. Nasuwa się pytanie: Czy ten scenariusz jest dla człowieka koniecznością, czy też modą, która skłania go do bycia „eko”? Niewątpliwie istnieje potrzeba znalezienia alternatywnego, bardziej świadomego podejścia do rozwoju świata, chociażby dla kolejnych pokoleń. Idealnym przykładem wypełniającym założenia rozwoju zrównoważonego są ekomiasta. I chyba ten kierunek jest jedynym pewnym i bezpiecznym. W pracy przedstawiono przykłady już zrealizowanych ekomiast, które wyznaczają kierunki rozwoju takich aglomeracji.
EN
Presented on a global scale intensive economic growth justifies sustainable development scenarios. However the question is: whenever this scenario is a human necessity or just a trend, that drives it to be „eco”? Undoubtedly, there is a need to find an alternative, more conscious approach to the development of the world for the next generations. Sustainable development for the environment should be stable and have additional resources to be generated to avoid over-exploitation of environmental management towards renewable systems. Eco-cities are a perfect example that meets the principles of sustainable development. This direction is probably the only one that is safe and secure. The article presents examples of already implemented eco-cities which set the directions for the development of such agglomerations.
Martha Schwartz podczas wykładu w Warszawie w 2015 r. powiedziała: „Wszystko w krajobrazie działa lepiej, jeśli jest połączone”. Rozwijając tę myśl, można analizować powiązania ekologiczne, klimatyczne, wodne, funkcjonalne, społeczne, ale również połączenia terenów zieleni. Tym ostatnim powiązaniom przyjrzyjmy się nieco bliżej.
W tegorocznych konkursach o tytuł "Zielonej Stolicy Europy" i nagrodę Europejskiego Zielonego Liścia walczy aż 36 kandydatów z 18 krajów Starego Kontynentu. Ta rekordowa liczba zgłoszeń pokazuje rosnące zaangażowanie miast, które starają sią sprostać wyzwaniom związanym z potrzebami mieszkańców oraz postępującymi zmianami klimatu.
Promowanie i implementacja zieleni jest dziś jednym z podstawowych sposobów kształtowania wizerunku nowoczesnego miasta, któremu ma przyświecać zasada zrównoważonego rozwoju. Obok inwestycji architektonicznych to właśnie obszary dobrze zaprojektowanej i urządzonej zieleni mogą znacząco polepszyć postrzeganie przestrzeni miejskich.
Świadomość społeczna wartości terenów zieleni w miastach rośnie. Wydaje się, że dzisiaj juz nikogo nie trzeba przekonywać, że zieleń w miastach jest potrzebna. Zarówno mieszkańcy, jak i samorzadowcy deklarują postawy wskazujące na potrzebę jej rozwoju. Niestety dekleracje często rozmijają sie z tym, co dzieje się w rzeczywistości.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na przestrzeni lat miasta ulegają wielu przekształceniom w wyniku różnych czynników. Nierzadko dzieje się tak z powodu osiągnięć technologicznych (np. wynalazków, takich jak maszyna parowa, samochód itp.), wówczas zurbanizowane przestrzenie stają się bardziej funkcjonalne. W innych przypadkach z kolei liczne zmiany prowadzą do degradacji (niekontrolowana zabudowa kosztem zieleni). Przed współczesnymi miastami stoi obecnie wiele wyzwań związanych, między innymi ze zmianami klimatycznymi oraz rozwojem osiągnięć techniki. W Polsce istotnym problemem staje się powoli zauważalna dezurbanizacja miast wynikająca z suburbanizacji możliwej dzięki rozwojowi połączeń komunikacyjnych i potrzebie lepszej jakości życia (np. redukcja zanieczyszczeń powietrza, dostępność zasobów przyrodniczych). Jednym z elementów, który może wspomóc miasta w procesie przywracania atrakcyjności są tereny zielone w ramach zabudowy wielorodzinnej. Stanowią one średnio od kilku do kilkunastu procent całkowitej powierzchni miasta. Niniejsze rozważania dotyczą, przede wszystkim terenów zieleni w ramach śródmiejskiej zabudowy kamienic. Obszary te - według autorki - stanowią niewykorzystany potencjał.
EN
Over the years, cities, due to various factors, undergo many transformations. This is not uncommon because of technological advances (e.g. inventions such as steam machine, car, etc.), then these urbanized spaces become more functional. In other cases, in turn, they cause their degradation (uncontrolled buildings at the expense of greenery). Today, modem cities are facing many challenges, including with climate change, the development of technical achievements. In Poland, the modern problem is the slowly noticeable urban deurbanization resulting, among others, from suburbanization, possible due to the development of communication connections, as well as resulting from the search for a better quality of life (reduction of air pollution, access to natural resources, etc.). One of the elements that can help cities in the process of restoring their attractiveness are green areas within multi-family housing. They constitute on average from a few to several percent of the total area of the city. This consideration applies in particular to green areas as part of downtown tenement houses, which according to the author constitute untapped potential.
Współczesne budownictwo ekologiczne, którego przykładem jest „zielone budownictwo” rozwija się w sposób synergiczny (współpraca wielu specjalności, np. botanika, chemia, inżynieria budowlana). Nowe technologie budowlane oparte na realizacji zielonych dachów, zielonych elewacji budynków zintegrowane z inżynieryjnymi rozwiązaniami uzbrojenia terenu umożliwiają zagospodarowanie obszarów, uzyskując nową jakość przestrzeni urbanistycznej. Przystosowanie dotąd nieuzbrojonych terenów do możliwości ich zabudowy w małych i średnich miastach determinuje konieczność realizacji proporcjonalnie kosztownych systemów kanalizacji deszczowej. Zabudowa nowych terenów może zostać zbilansowana poprzez przywrócenie w znacznej części nowo urządzonej powierzchni biologicznie czynnej na dachach i ścianach projektowanych budynków dotąd niewykorzystanych na te cele, a powodujących konieczność odprowadzenia wód deszczowych na nich zalegających. W taki sposób można także rewitalizować obszary poprzemysłowe, które uznawano dotąd jako utracone pod względem aktywności biologicznej. W artykule przedstawiono wybrane sposoby rewitalizacji obszarów, w których elementy „zielonego budownictwa” tworzą nową jakość estetyczną przestrzeni i przywrócenie w znacznej części powierzchni biologiczne aktywnych na tych obszarach.
The idea of the green city is gaining importance across the world due to the image of cities as well as some economical, social, and especially ecological reasons. The term and praxis of the green city is a material for research and analysis of various science disciplines. We can point out to different specificity of green cities due to their genesis, role of the government and local authorities in development programming, the role of private-public partnership etc. The purpose of the article is to highlight specific elements of development of green cities in Asia on the basis of three case studies and to precise the possible categorization in terms of the mentioned term. The methodology is based on literature review and a study visit. The limitations of the research are related to the current construction of two out of three green cities being analysed. Practical implication of the paper is the issue of the level of activities undertaken to create green cities from scratch or with the use of a smart technology. The problem of green cities is not enough developed in Poland, neither in theoretical nor in practical aspects. More attention is put on the issue of sustainability or eco-cities.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.