Artykuł przedstawia projekt wykorzystania potencjalnych zasobów geotermalnych w mieście i gminie Buk. W pierwszych rozdziałach przedstawione są warunki geotermalne dla analizowanego regionu oraz potencjalne zbiorniki geotermalne umożliwiające efektywną eksploatacje wód termalnych. W mieście Buk są to zbiorniki jury dolnej, triasu dolnego oraz permu dolnego. Przedstawiona została głębokość technologia wykonania dwuotworowego systemu dubletu geotermalnego. W kolejnych rozdziałach przedstawione są technologie sprężarkowych pomp ciepła umożliwiające maksymalizację wykorzystania ciepła geotermalnego. Na zakończenie przedstawione są potencjalne moce cieplne uzyskane z odwiertu i potencjalny efekt ekologiczny.
EN
The paper presents the potential use of geothermal resources in the town and municipality of Buk. The first chapters present the geothermal conditions for the analyzed region and the potential geothermal reservoirs for the efficient exploitation of thermal water. In the town of Buk, these are the Lower Jurassic, Lower Triassic and Lower Permian reservoirs. The technology of a two-hole geothermal doublet system is presented. In the following chapters, compressor heat pump technologies for maximizing the use of geothermal heat are presented. Finally, the potential heat capacities obtained from the borehole and the potential environmental effect are presented.
Artykuł przedstawia projekt wykorzystania potencjalnych zasobów geotermalnych w mieście i gminie Buk. W pierwszych rozdziałach przedstawione są warunki geotermalne dla analizowanego regionu oraz potencjalne zbiorniki geotermalne umożliwiające efektywną eksploatacje wód termalnych. W mieście Buk są to zbiorniki jury dolnej, triasu dolnego oraz permu dolnego. Przedstawiona została głębokość i technologia wykonania dwuotworowego systemu dubletu geotermalnego. W kolejnych rozdziałach przedstawione są technologie sprężarkowych pomp ciepła umożliwiające maksymalizację wykorzystania ciepła geotermalnego. Na zakończenie przedstawione są potencjalne moce cieplne uzyskane z odwiertu i potencjalny efekt ekologiczny.
EN
The paper presents the potential use of geothermal resources in the town and municipality of Buk. The first chapters present the geothermal conditions for the analyzed region and the potential geothermal reservoirs for the efficient exploitation of thermal water. In the town of Buk, these are the Lower Jurassic, Lower Triassic and Lower Permian reservoirs. The technology of a two-hole geothermal doublet system is presented. In the following chapters, compressor heat pump technologies for maximizing the use of geothermal heat are presented. Finally, the potential heat capacities obtained from the borehole and the potential» environmental effect are presented.
Praca dotyczy zagadnień wykorzystywania energii wód geotermalnych w ciepłowni geotermalnej z regulacją ilościową oraz jakościową dla wariantu b4 i stanowi kontynuację badań opisywanych we wcześniejszych publikacjach autorów (warianty b1 i b5) np. Zwarycz-Makles, Nowak 2011. Analizowany układ ciepłowniczy składa się z następujących elementów: źródła ciepła (wymiennik geotermalny oraz kocioł szczytowy), przewodów sieci ciepłowniczej, odbiorców ciepła centralnego ogrzewania (wysoko- i niskotemperaturowych połączonych w układzie równoległym). W pracy przedstawiono wyniki obliczeń przeprowadzonych z użyciem opracowanego algorytmu obliczeń cieplno-przepływowych przy równoległym łączeniu różnotemperaturowych odbiorców ciepła z zastosowaniem regulacji ilościowej i jakościowej wraz z wykresami ilustrującymi uzyskane zależności regulacyjne dla wody sieciowej w ciepłowni geotermalnej. Podano także przykładowe wyniki obliczeń, które dotyczą dwóch grup odbiorców ciepła połączonych równolegle, przy zastosowaniu regulacji ilościowej i jakościowej.
EN
Presented paper relates to aspects of geothermal energy utilization in a geothermal heat plant with quantity and quality control in the heat network for variant b4 and is a continuation of research described in earlier publications (variants b1 and b5) i.e. (Zwarycz-Makles, Nowak 2011). Analyzed heating system consists of the following elements: heat plant, district heating pipeline, heat consumers (radiator and floor central heating connected in parallel system). As a result of the work was developed thermal-hydraulic calculations algorithm for parallel system of connected consumers with quantity and quality control in the heating network. Graphs illustrating obtained water control relationships of district heating network were prepared. This article also provides examples of calculation results, which concern two groups of heat consumers connected in parallel, using quantity and quality control.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Referat dotyczy zagadnień wykorzystywania energii wód geotermalnych w ciepłowni geotermalnej z centralną regulacją ilościowo-jakościową. Analizowany układ ciepłowniczy składa się z następujących elementów: źródła ciepła (wymiennik geotermalny oraz kocioł szczytowy), przewodów sieci ciepłowniczej, odbiorców ciepła centralnego ogrzewania (wysoko- i niskotemperaturowych w układzie mieszanym i równoległym). W rezultacie opracowano algorytm obliczeń cieplno-przepływowych przy mieszanym lub równoległym łączeniu różnotemperaturowych odbiorców ciepła z wykorzystaniem regulacji ilościowo-jakościowej wraz z wykresami ilustrującymi uzyskane zależności regulacyjne dla wody sieciowej w ciepłowni geotermalnej. Podano także przykładowe wyniki obliczeń, które dotyczą dwóch grup odbiorców ciepła połączonych równolegle, przy zastosowaniu regulacji ilościowo-jakościowej.
EN
Presented paper relates to aspects of geothermal energy utilization in a geothermal heat plant with central quantity-qualitative regulation in the heat network. Analyzed heating system consists of the following elements: heat plant, district heating pipes, heat consumers (high- and low temperature central heating connected in themixed system or parallel). As a result of the work was developed thermal-hydraulic calculations algorithm for mixed or parallel system of connected consumers with quantity-qualitative central regulation in the heat network. Graphs illustrating obtained water regulation relationships of district heating network were prepared. This article also provides examples of calculation results, which concern two groups of heat consumers connected in parallel, using quantity-qualitative control.
W niniejszej pracy przedstawiono zagadnienia związane z wykorzystaniem energii geotermalnej do celów ciepłowniczych. Z uwagi na dostępne na terenie Polski temperatury wód geotermalnych, autorzy przyjęli, że rozpatrywana ciepłownia geotermalna będzie wspomagana absorpcyjną pompą ciepła i kotłem szczytowym. W pracy przedstawiono uproszczony schemat ciepłowni geotermalnej zasilającej sieć cieplną z równolegle połączonymi, wysoko i niskotemperaturowymi odbiornikami ciepła. Dla kilku różnych wariantów ciepłowni geotermalnej obliczono ilość możliwej do pozyskania energii geotermalnej, jak również oszacowano w sposób orientacyjny koszt inwestycyjny danej ciepłowni geotermalnej. W pracy przytoczono również aktualne jednostkowe ceny ciepła w przykładowych ciepłowniach działających na terenie kraju. Na tej podstawie określone zostały wskaźniki ekonomiczne, które pozwoliły na wytypowanie najkorzystniejszego wariantu z punktu widzenia opłacalności inwestycji.
EN
At this work issues connected using the geothermal energy at heating targets were presented. From the attention for available in Poland temperatures of geothermal waters, authors assumed that the considered geothermal heat power plant would be assisted with the absorption heat pump and the heat boiler. At the work a simplified scheme of the geothermal heat power plant powering the heating network was described with parallel combined, high and with low-temperature heat receiver. For a few different variants of the geothermal heat power plant an amount was calculated possible to acquire the geothermal energy, as well as into the way an approximate capital cost of the given geothermal heat power plant was estimated. At the work also current individual prices of the heat were quoted in model heat power plants acting in the country. On this base economic indicators which let for marking the most beneficial variant out immediately were left definite of seeing the profitability of investment.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono podstawowe koncepcje pozyskiwania i wykorzystywania wód geotermalnych do celów energetycznych oraz przedstawiono rozwiązania geotermalnych instalacji ciepłowniczych. Ponadto scharakteryzowano wpływ parametrów wody sieciowej i geotermalnej na ilość pozyskiwanego ciepła geotermalnego, a także znaczenie stosowania instalacji niskotem-peraiw owych odbioru ciepła i ich oddziaływanie na ilość pozyskiwanej energii, w tym korzyści wynikające z łączenia instalacji wysoko- i niskotemperaturowych. Na tym tle scharakteryzowano funkcjonujące w Polsce ciepłownie geotermalne, podając ich podstawowe parametry i przeznaczenie. Przedstawiono planowane w przyszłości przedsięwzięcia zmierzające do uruchomienia kolejnych instalacji geotermalnych. Osobną część pracy stanowi omówienie możliwości wykorzystania energii geotermalnej do produkcji energii elektrycznej. W literaturze przedmiotu można znaleźć dużą ilość informacji na temat wykorzystania wód geotermalnych o wysokiej entalpii do wytwarzania energii elektrycznej, przy czym najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest system jednoczynnikowy z bezpośrednim odparowaniem wody geotermalnej zasilającej turbinę. Jednak większość tak eksploatowanych elektrowni geotermalnych wykorzystuje wody o temperaturze powyżej 130°C. Tymczasem w Polsce temperatura wód geotermalnych przekracza 120°C tylko w bardzo głębokich odwiertach, a w istniejących ciepłowniach geotermalnych wynosi maksymalnie 86°C. Z tego też względu energia wód geotermalnych w Polsce może być wykorzystywana albo do wspomagania pracy klasycznych elektrowni i elektrociepłowni zasilanych paliwami konwencjonalnymi, albo jako zasadnicze źródło ciepła w elektrowniach geotermalnych bazujących na tzw. niskotemperaturowym obiegu Clausiusa-Rankine'a. Jako ilustrację tych możliwości przedstawiono koncepcję wykorzystania wód geotermalnych do wspomagania pracy dwóch klasycznych elektrociepłowni opalanych paliwem stałym. Ponadto zaprezentowano wyniki prowadzonych prac, mających na celu ocenę możliwości wykorzystania energii geotermalnej wód o średniej i wysokiej entalpii do produkcji energii elektrycznej w elektrowniach i elektrociepłowniach z tzw. organicznym obiegiem Clausiusa--Rankine'a. W pracy omówiono zasadę działania obiegów niskotemperaturowych oraz podano przykładowe wyniki obliczeń i możliwości praktycznego ich zastosowania. Omówiono również perspektywy dalszego rozwoju tej dziedziny energetyki w Polsce.
EN
Until the mid nineties of the past century geothermal waters were utilised in Poland primarily in balneology. Their practical implementation in the power sector started with commissioning in 1993 of a demonstration geothermal installation in Banska near Zakopane. Presently in Poland there are in operation six installations based on resources of hot water with temperatures ranging from 17 to 86°C. In the majority of cases these waters are exploited by means of geothermal doublets. That means that extracted to the surface water, following the removal of heat from it, is subsequently pumped back to the bed. In two cases cooled water is used for drinking purposes. In the paper, a fundamental concept of acquisition and utilization of geothermal water for power production purposes is discussed as well as adequate designs of thermal installations are presented. Additionally, it has been characterized the influence of parameters of geothe-mal water and network water on the amount of acquired geothermal heat as well as importance of application of low-temperature installations including the benefits stemming from combination of high and low temperature installations. In that light, operating in Poland geothermal heat stations have been characterized by presenting their parameters and destination. Investments underway and planned in future have been discussed. A separate part of work is description of the possibilities of utilization of geothermal energy for production of electricity. In literature can be found a number of information on utilization of geothermal waters with high enthalpy for production of electricity, where most often encountered solution is a single component system with a direct evaporation of geothermal water supplying the turbine. However, majority of operated in such way geothermal power stations utilizes water with temperatures exceeding 130°C. In Poland temperature of geothermal water exceeds 120°C only in very deep boreholes and in geothermal heat stations it reaches 86°C at maximum. For that reason energy of geothermal waters can be used in Poland only in supporting operation of classical power plants and heat and power plants, or as a principal heat source in geothermal power plants based on so called low temperature Clausius-Rankine cycle. As an illustration of these possibilities in the paper a concept of utilization of geothermal waters for aiding operation of two classical heat and power stations on solid fuel has been presented. Additionally, there have been presented the results of activities carried out at the moment aimed at utilization of energy from geothermal waters with medium and high temperature for production of electricity in power stations and heat and power stations with a so called organic Clausius-Rankine cycle. In the paper, the principle of operation of low-temperature cycles as well as sample results of calculations and possibilities for their practical implementation have been presented. Perspectives of further development of that branch of power sector in Poland has been also discussed.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Authors carried out analyses to determine the influence of parallel and series connection of high-tem- perature installations with low-temperature installations on improvement the utilisation of geothermal energy in a geothermal heat plant. The main purpose of this work was to evaluate how much the application of the low-temperature heating systems has an effect on the influence on the degree of the geothermal energy in the geothermal heat plant, which supplements the heat distribution network supplying two groups of heat receivers having the distinct shares in a heat consumption. These studies are very interesting because concern the possibility of modernisation the heating systems by application the geothermal unit in a conventional heat plant.
PL
Autorzy przeprowadzili analizę wpływu równoległego i szeregowego połączenia instalacji wysokotem- peraturowych z instalacjami niskotemperaturowymi na poprawę wykorzystania energii geotermalnej w ciepłowni geotermalnej. Głównym celem pracy było oszacowanie, w jakim stopniu zastosowanie ni- skotemperaturowych systemów grzewczych ma wpływ na stopień wykorzystania energii geotermalnej w ciepłowni geotermalnej, który uzupełnia sieć dystrybucyjną zaopatrującą dwie grupy użytkowników o różnych udziałach w konsumpcji ciepła. Badania te są interesujące ze względu na rozważenie możliwości modernizacji systemów grzewczych poprzez zastosowanie bloków geotermalnych w konwencjonalnej ciepłowni.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.