Planowanie sieci opróbowania geologicznego, wykonywanego w wyrobiskach podziemnych, jest determinowane ich lokalizacją. Z kolei w szacowaniu zasobów i planowaniu produkcji górniczej na podstawie danych z opróbowania, wymagane jest uzyskanie zakładanej dokładności prognozy wartości parametrów złożowych. W artykule przedstawiono metodę optymalizacji liczebności prób i sposobu ich rozmieszczenia, przy zadanej wielkości błędu estymacji, z wykorzystaniem geostatystycznego modelu złoża. Przedstawione techniki modelowania parametrów złożowych i projektowania sieci opróbowania mogą być zastosowane w podziemnych kopalniach złoża pokładowego rudy polimetalicznej.
EN
Design of the geological sampling pattern in underground mine is determined by excavations location. Furthermore, in the resources evaluation and mine planning on the basis of sampling data, it is required to obtain the assumed prediction accuracy of deposit parameters values. The article presents the optimization method of the sampling pattern for the given estimation error level, using the geostatistical model of the deposit. Presented techniques for modelling of the deposit parameters and designing of the sampling pattern can be used in underground mines of the seam deposit of the polymetallic ore.
Złoże węgla brunatnego Bełchatów położone jest w centralnej Polsce w rowie tektonicznym Kleszczowa. Przedmiotem badań była lokalna, horyzontalna zmienność wybranych parametrów złożowych, przeanalizowana geostatystycznie za pomocą semiwariogramów. Podstawę badań stanowiły wyniki specjalnie wykonanego opróbowania niewielkiego fragmentu złoża (pola doświadczalnego o rozmiarach poziomych 8 x 8 m), położonego w centralnej części pola Bełchatów. W pobranych próbach węgla oznaczono: zawartość wilgoci całkowitej, zawartość popiołu, wartość opałową i zawartość siarki całkowitej w stanach roboczych. Uzyskane opisy zmienności wymienionych parametrów w lokalnej skali obserwacji wykorzystano do geostatystycznego modelowania ich struktury zmienności w większej, regionalnej skali obserwacji odpowiadającej jednorodnym geologicznie obszarom pola Bełchatów (A1 i C). Umożliwiło to zmodyfikowanie postaci modeli regionalnych przez doprecyzowanie ich przebiegu szczególnie w zakresie niewielkich odległości, mniejszych od minimalnego rozstawu między punktami rozpoznania. Przeprowadzone procedury weryfikacyjne nie ujawniły jednak znaczącej poprawy estymacji parametrów w punktach złoża przy zastosowaniu zmodyfikowanych modeli wykorzystujących informację o zmienności lokalnej parametrów węgla w stosunku do modeli opartych wyłącznie na danych rutynowego opróbowania złoża. W związku z dużą różnorodnością zaburzeń występujących w złożu Bełchatów oraz tym, że badania lokalnej, poziomej zmienności parametrów węgla ograniczono do jednego, izolowanego fragmentu złoża (pole doświadczalne), otrzymanych wyników nie należy ekstrapolować na całe pole Bełchatów. Poziomy lokalnej zmienności badanych parametrów mogą się różnić w zależności od rejonu i analizowanego poziomu stratygraficznego. Z powyższych względów, prezentowane wyniki należy traktować w sposób przyczynkowy i wymagający przeprowadzenia dodatkowych badań zmienności lokalnej w innych częściach pola Bełchatów.
EN
Bełchatów lignite deposit is located in the central part of Poland into the tectonic Kleszczów graben. The theme of research was local, horizontal variability of the chosen deposit parameters, geostatisticaly analysed by semivariograms. The base for the researches was results of the specially sampling of the small part the deposit (experimental area with horizontal size 8 x 8 m) located in the central part of Bełchatów deposit. The lignite samples has been annalysed regarding moisture, ash content, calorific value and sulfur content in the as received state. Obtained locale scale variability descriptions of the lignite parameters has been used to the geostatistical modeling variability structures into the bigger, regional parts of the Bełchatów deposit (geologicaly homogeneous areas A1 and C). This enabled us to modify the regional models by specifying semivariograms, especially in small range, smaller than the minimum range between deposit identification grid. Executed analysis didn't reveal any significant improvement of the modeling quality which uses local variability information of the lignite parameters towards the classic modeling which is based on geostatistical regional models extrapolation. With reference to huge variability of perturbance in the Bełchatów deposit and fact that the local horizontal lignite parameters variability research was reduced to the one isolated part of the deposit (experimental area), received results cannot be extrapolated to the whole Bełchatów area. The levels of the local variability of researched parameters can depends on analysed area and stratigraphics horisonts. For this reason presentated results should be treated in contributory way and some confirmation research should be done in the other parts of the Bełchatów area.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Złoże ropy naftowej Lubiatów, odkryte w 2002 roku, jest dotychczas udostępnione dwoma otworami poszukiwawczymi Lubiatów-1, -2. W oparciu o wyniki interpretacji zdjęcia sejsmicznego 3D w rejonie Międzychód—Sieraków, wykonanych w Geofizyce Toruń, utworzono 25 atrybutów sejsmicznych. Atrybuty te, wraz z wynikami pomiarów geofizyki wiertniczej i pomiarów laboratozyjnych rdzeni wiertniczych, stały się podstawą dla przeprowadzenia analizy statystycznej, w wyniku której generowano rozkłady przestrzenne głównych parametrów złożowych.
EN
Two wells, Lubiatów-1 and -2 have been drilled so far in the area of discovered in 2002 Lubiatów oilfield. Interpretation of Międzychód— Sieraków 3D seismic survey, shot by Geofizyka Toruń, has been taken as the base for calculation of 25 seismic attributes. These attributes together with well logs and data from core samples have been statistically analyzed. Finally spatial distributions of primary reservoir and engineering parameters have been obtained.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.