Artykuł porusza problem nielegalnego poboru paliwa gazowego wśród odbiorców indywidualnych, ze szczególnym uwzględnieniem kradzieży przy użyciu magnesów neodymowych przytwierdzonych do gazomierzy miechowych. Na wstępie przedstawiono zarys historyczny wykorzystywania magnesów neodymowych w celu nielegalnego poboru paliwa gazowego. Omówiono aktualny stan prawny w zakresie wymagań odporności gazomierzy na ingerencje, a także działania Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego (INiG – PIB) oraz operatorów systemów dystrybucyjnych zmierzające do wyeliminowania możliwości nielegalnego poboru gazu przy użyciu magnesów neodymowych. Przedstawiono możliwe obecnie do zastosowania sposoby potwierdzenia kradzieży gazu przy użyciu gazomierzy poddanych działaniu pola magnetycznego magnesów neodymowych. Następnie opisano metody wykonywania w laboratorium INiG – PIB ekspertyz gazomierzy z podejrzeniem o nielegalny pobór gazu po ich zdemontowaniu z sieci dystrybucyjnej oraz podano kryteria oceny tych gazomierzy. Na podstawie wykonanych w Laboratorium Metrologii Przepływów INiG – PIB ekspertyz gazomierzy w latach 2006 do 2020 przedstawiono zestawienie udziału gazomierzy miechowych poddanych działaniu magnesów neodymowych oraz gazomierzy o podwyższonym poziomie remanencji w odniesieniu do wykonanych w danym roku ekspertyz gazomierzy z podejrzeniem o nielegalny pobór gazu. Pokazano sposoby przeciwdziałania kradzieżom paliwa gazowego za pomocą gazomierzy miechowych z użyciem magnesów neodymowych. Wykazano, że na chwilę obecną certyfikat badania typu WE (dyrektywa MID), a także certyfikat zgodności z wymaganiami normy EN 1359 lub specyfikacji OIML R 137-1 & 2 nie są potwierdzeniem odporności gazomierzy na nielegalny pobór gazu z użyciem silnego pola magnetycznego. Przedstawiono wymagania dla nowych gazomierzy miechowych w zakresie ich odporności na magnesy neodymowe oraz podano zaktualizowane kryteria oceny wyników badań gazomierzy narażonych na odziaływanie tych magnesów. Finalnie zaproponowano wniosek dotyczący konieczności wprowadzenia zapisów dotyczących wymagań w zakresie odporności gazomierzy miechowych na pole magnetyczne do odpowiednich dokumentów normatywnych dla gazomierzy w celu systemowego zabezpieczenia stron umowy na dostarczanie paliwa gazowego.
EN
The article deals with the problem of illegal fuel gas consumption among individual consumers in households, especially with regard to gas theft using neodymium magnets attached to diaphragm gas meters. First, the author presents a historical outline of the use of neodymium magnets for the purpose of illegal consumption of fuel gas. The current legal status regarding the requirements for gas meters resistance to tampering and the activities of the Oil and Gas Institute – National Research Institute (INiG – PIB) and Distribution System Operators aimed at eliminating the possibility of illegal gas consumption with the use of neodymium magnets were discussed. Currently possible methods of confirming gas theft using gas meters exposed to the magnetic field of neodymium magnets were presented. Next, the methods of performing at the INiG – PIB laboratory expert examinations of gas meters suspected to be used for illegal gas consumption after their removal from the distribution network were described, and the criteria for assessing these gas meters were given. Based on the expert examinations of gas meters carried out at the Laboratory of Flow Metrology INiG – PIB in the years 2006–2020, a summary of the share of gas meters tampered with the use of neodymium magnets and gas meters with an increased remanence level was presented in relation to performed in a given year expert examinations of gas meters suspected to be used for illegal gas consumption. The methods of counteracting the theft of fuel gas with diaphragm gas meters tampered with the use of neodymium magnets were shown. It has been proved that at present the EC type examination certificate (MID Directive) and the certificate of compliance with the requirements of EN 1359 or OIML R 137- 1 & 2 specification do not confirm gas meters resistance to gas theft involving the use of a strong magnetic field. Requirements for new diaphragm gas meters in terms of their resistance to neodymium magnets were presented, and updated criteria for the evaluation of the test results of gas meters exposed to these magnets were given. Finally, a conclusion was proposed regarding the necessity to include provisions on the resistance of diaphragm gas meters to magnetic field in the relevant normative documents for gas meters in order to provide a systemic safeguard for the parties to fuel gas supply contracts.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule dokonano przeglądu prawa polskiego i europejskiego i w ten sposób potwierdzono, iż gazomierze termiczne mogą być stosowane do rozliczeń w Polsce na takich samych zasadach jak gazomierze miechowe. Wskazano przy tym na niezgodność taryf gazowych z Rozporządzeniem o Taryfach, polegającą na dopuszczeniu braku korekcji na Nm3 przy niskim ciśnieniu. Dokonano szerokiego porównania gazomierzy miechowych i termicznych. Udowodniono, że w przypadku gazomierzy termicznych sumaryczne błędy w rzeczywistych warunkach pomiaru znacząco wykraczają poza zasady rzetelnego pomiaru. W związku z tym gazomierze miechowe nie powinny być stosowane bez wbudowanej korekcji temperatury oraz tabelarycznej korekcji ciśnienia. Wprowadzenie zmian wymaga przy tym większego zaangażowanie URE jako regulatora rynku oraz GUM w kontroli pomiarów gazu w warunkach eksploatacji.
EN
The article reviews Polish and European law and thus confirms that thermal gas meters can be used for settlements in Poland on the same basis as diaphragm gas meters. It pointed out that the gas tariffs do not comply with the Regulation on Tariffs, which consists in allowing no correction for Nm3 at low pressure. A broad comparison of diaphragm and thermal gas meters was made. It was proved that in the case of thermal gas meters, total errors in actual measurement conditions significantly exceed the principles of reliable measurement. Therefore, diaphragm gas meters should not be used without built-in temperature correction and tabulated pressure correction. The introduction of the changes requires a greater involvement of URE as a market regulator and GUM in controlling gas measurements under operating conditions.
W artykule przedstawiono analizę porównawczą wyników badania trwałości gazomierzy miechowych uzyskanych za pomocą metod znormalizowanych (opisanych w normie PN-EN 1359:2004 oraz zaleceniach OIML R 137-1&2:2012), metody zawartej w projekcie normy prEN 1359:2015, a także według metod autorskich opracowanych w Instytucie Nafty i Gazu – Państwowym Instytucie Badawczym. W stosowanych metodach badawczych czynnikiem obciążeniowym były: medium robocze (gaz ziemny lub powietrze), strumień objętości (stały lub cyklicznie zmienny), temperatura otoczenia (−25°C, 20°C oraz 55°C).
EN
The article presents a comparative analysis of durability test results of diaphragm gas meters obtained using normalized methods (described in the standard PN-EN 1359:2004 and in the OIML Recommendations R 137-1&2:2012), and a method contained in the draft of prEN 1359:2015 and also according to the author’s testing methods developed in INiG – PIB. In applied test methods, the exposure factors were: working medium (natural gas or air), the type of flow rate (constant or with cyclical changes), ambient temperature (–25°C, 20°C and 55°C).
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule określono wymagania dla gazomierzy miechowych dotyczące ich odporności na magnesy neodymowe, przedstawiono badania wpływu magnesów neodymowych na fałszowanie wskazań gazomierzy miechowych, oraz podano kryteria oceny wyników badań gazomierzy narażonych na odziaływanie magnesów. Pokazano również działania INiG-PIB zmierzające do potwierdzenia w warunkach laboratoryjnych oddziaływania magnesem neodymowym na gazomierze miechowe.
EN
The article defined the requirements for diaphragm gas meters with respect to their resistance for neodymium magnets, presented tests of the effect of neodymium magnets on the falsification of diaphragm gas meters indications, and provides criteria for evaluation of the test results of the gas meters exposed to the magnets influence. Article also shows INiG-PIB activity aimed to confirm impact of neodymium magnet for diaphragm gas meters characteristic in the laboratory conditions.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono stosowane obecnie metody badania trwałości gazomierzy miechowych w celu wykazania ich zgodności z dyrektywą metrologiczną MID. Zaprezentowano również propozycję alternatywnej metody badania trwałości z cyklicznymi zmianami strumienia, wraz z prezentacją przykładowego stanowiska oraz badań przeprowadzonych w celu porównania dwóch metod badania trwałości.
EN
The article presents the current methods of testing the durability of diaphragm gas meters in order to demonstrate compliance with the metrological directive MID. Also presented is a proposal for an alternative durability testing method of gas meters by changing the flow rate, together with the presentation of the test stand and the tests carried out in order to compare two methods of testing the durability.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono zagadnienie badania gazomierzy miechowych z zastosowaniem kontroli wyrywkowej (metoda próby losowej) w celu przedłużania ważności weryfikacji gazomierzy miechowych. Metoda ta, w przypadku jej prawnego ustanowienia, pozwoliłaby na zmniejszenie kosztów działalności Operatorów Systemów Dystrybucyjnych związanych z ponowną legalizacją gazomierzy.
EN
The article presents the issue of diaphragm gas meters' testing with the use of random inspection (verification of gas meters in service based on sampling) for the purpose of prolonging the validity of their verification. This method, if set by legislation, would allow to reduce the activity costs of the distribution systems operators related to re-legalization of gas meters.
W artykule przedstawiono ogólne zasady funkcjonowania systemu oceny zgodności, z uwzględnieniem wymagań w zakresie dyrektywy metrologicznej MID oraz systemu certyfikacji dobrowolnej gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości "B". System ten, jakkolwiek dobrowolny, stawia zwiększone wymagania w stosunku do wymagań zasadniczych określonych w dyrektywie MID i jest odpowiedzią na potrzeby krajowego rynku gazowniczego.
EN
The article presents overall principles of conformity assessment in view of the MID metrological directive and the voluntary system of diaphragm gas meters’ certification for the safety and quality "B" mark. This system, however voluntary, introduces increased requirements in proportion to the essential requirements specified in the MID directive and is an answer for the domestic gas market needs.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Warunki normalne użytkowania gazomierza to warunki, które powinny być przestrzegane w celu poprawnego stosowania gazomierza i które uwzględniają jego budowę, wykonanie oraz przeznaczenie. Warunki normalne użytkowania mogą odnosić się między innymi: do rodzaju stanu mierzonego medium, do wartości obciążenia, do wartości wielkości wpływowych, do warunków obserwacji wskazań itd.
Wszystkie parametry charakteryzujące właściwości metrologiczne gazomierzy bada się nie przy użyciu gazu, do którego są przeznaczone gazomierze, lecz przy użyciu powietrza o masie właściwej 1,2 kg/m3. Zgodnie z polskimi i międzynarodowymi przepisami [1-5] na tabliczce znamionowej gazomierza podaje się między innymi obciążenie maksymalne Qmax i minimalne Qmin , oznaczenie wielkości gazomierza, składające się z litery G i liczby określającej znamionowe obciążenie w m3/h oraz nominalną objętość cykliczną V, Wszystkie te wielkości oraz podawany przez producenta próg rozruchu, dotyczą powietrza o masie właściwej 1,2 kg/m3 . Te wartości przelicza się na wartości dotyczące konkretnego rodzaju gazu, który będzie odmierzał gazomierz. Jedyną wartością podawaną na tabliczce znamionowej gazomierza, odnoszącą się do gazu jest dopuszczalne robocze nadciśnienie gazu pmax wyrażane w kPa lub MPa.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tematem niniejszego artykułu są badania odporności gazomierzy miechowych na temperaturę otoczenia -25°C i 55°C. W artykule przedstawiona jest metodyka badawcza oraz opis stanowiska badawczego. Badaniom poddano nowe gazomierze, produkowane przez polskich producentów. Przykładowe wyniki badań przedstawiono w formie wykresów błędów wskazań gazomierza i straty ciśnienia w gazomierzu.
EN
The paper has been devoted to a study of resistance of bellows gas meters to surrounding temperatures, ranging from -25° to +55°C. A methodology of the study has been outlined as well as a description of testing stands has been given. To the testing have been subjected some new gas meters, being actually manufactured by Polish producers. Examples of the testings have been represented in diagrams which show errors and pressure losses in gas meter indications.
W połowie 1998 roku w polskiej sieci gazowniczej znajdowało się około 6,7 mln mieszkaniowych gazomierzy miechowych. Od 1948 roku aż do początku lat dziewięćdziesiątych jedynym producentem gazomierzy w Polsce był METRIX S.A. w Tczewie. Dlatego można szacować, że około 5,5 mln gazomierzy eksploatowanych w sieci gazowniczej jest jego produkcji. Do 1989 roku METRIX S.A. stosował w produkcji gazomierzy przepony skórzane importowane z angielskiej firmy Metflex, Metropolitan Flexible Products Limited wytwarzane ze skór indyjskich kóz wysokogórskich. Firma ta dostarczała przepony skórzane dla wielu europejskich producentów gazomierzy. Dlatego właściwości gazomierzy miechowych METRIX S.A. z przeponami skórzanymi były porównywalne z właściwościami gazomierzy innych europejskich producentów.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.