Biogaz może mieć wpływ na dywersyfikację dostaw gazu ziemnego, a tym samym przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego kraju. W artykule omówiono techniczne bariery związane z wprowadzaniem biometanu (biogazu) do dystrybucyjnej lub przesyłowej sieci gazowej. Ze względu na to, że struktura polskiego systemu gazowniczego w znacznym stopniu różni się od systemów zachodnioeuropejskich, możliwości wprowadzenia do sieci dystrybucyjnej biometanu produkowanego w biogazowniach wydają się ograniczone. Czynnikiem decydującym o zastosowaniu biogazu w gazownictwie będą względy ekonomiczne, a więc cena biogazu po uwzględnieniu wszystkich kosztów związanych z jego utylizacją i doprowadzeniem do sieci dystrybucyjnej.
EN
Biogas may have an impact on the diversification of natural gas supplies, and thus contribute to the improvement of the country’s energy security. The article discusses the technical barriers related to the introduction of biomethane (biogas) to the gas distribution or transmission network. Due to the fact that the structure of the Polish gas system largely differs from Western European systems, the possibilities of introducing biomethane produced in biogas plants into the distribution network seem to be limited. The decisive factor for the use of biogas in the gas industry will be economic considerations, i.e. the price of biogas taking into account all costs related to its disposal and bringing it to the distribution network.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule podano obowiązujące akty normatywne dotyczące nawaniania gazu, określając odpowiedzialność operatorów systemu gazowniczego za proces odoryzacji oraz warunki kiedy gaz powinien być nawoniony. Przedstawiono wymagania stawiane środkom nawaniającym, ich podział, własności, sposób transportu oraz czynniki wpływające na stopień nawonienia paliwa gazowego w sieci gazowej. Wnioski powinny być przydatne dla projektantów i użytkowników instalacji do nawaniania gazu.
EN
The article provides applicable normative acts regarding gas odorization, specifying the responsibility of gas system operators for the odorization process and the conditions when gas should be odorized. The requirements for odorizing agents, their distribution, properties, transport method and factors affecting the degree of gas odorization in the gas network were presented. The applications should be useful for users and designers of gas odorizing installations.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
When choosing a way to protect the pipeline against water outflow, it is necessary to take into account and analyze the ground conditions along the route of the pipeline, the diameter and depression of the pipeline in the ground below the groundwater table, the possibility and type of transport of the security to the place of installation and method of laying the pipeline in the excavation. The article gives guidelines for the selection and technology of manufacturing prefabricated concrete saddle weights. At the end of the article, a calculation example is presented illustrating the method of calculating this type of structure for a particular gas pipeline based on a wetland, on which the buoyancy of water acts.
PL
Wybierając sposób zabezpieczenia rurociągu przed wyporem wody, należy uwzględnić i przeanalizować warunki gruntowe na trasie przebiegu rurociągu, średnicę i zagłębienie rurociągu w gruncie poniżej zwierciadła wody gruntowej, możliwość i rodzaj transportu zabezpieczeń do miejsc ich zamontowania oraz sposób układania rurociągu w wykopie. W artykule po dano wytyczne doboru i technologię wykonania prefabrykowanych betonowych obciążników siodłowych. Na końcu artykułu przedstawiono przykład obliczeniowy ilustrujący metodę obliczenia tego typu konstrukcji dla konkretnego gazociągu posadowionego na terenie podmokłym, na który działa siła wyporu wody.
Każda decyzja zarządu przedsiębiorstwa to pewne ryzyko, które można określić, zbadać, zmierzyć i próbować ograniczyć. Do jednej z trudniejszych należy decyzja o podjęciu inwestycji w zakresie budowy czy rozbudowy przedsiębiorstwa. Wiąże się ona bowiem z określonymi ryzykami, które można sklasyfikować według kilku grup (np. prawne, finansowe, środowiskowe, budowlane, czynnika ludzkiego itd.). Szczególnie interesujące jest rozpatrywanie tych ryzyk z punktu widzenia realizacji projektu polegającego na rozbudowie systemu gazowniczego. Tego typu projekt już sam w sobie generuje wiele pytań o możliwości techniczne, prawne czy finansowe jego podjęcia. Wątpliwości także powstają przy planowaniu fazy eksploatacyjnej powstałej infrastruktury (efektywność). Na te okoliczności istnieje wiele mechanizmów ograniczania czy niwelowania ryzyk lub następstw ich materializacji zarówno na etapie prac przygotowawczych, inwestycyjnych, jak i w fazie operacyjnej. Istnieje jeszcze jedna grupa ryzyk, która może, ale nie musi mieć miejsca. Zależy to wyłącznie od decyzji inwestora. Ryzyka te wiążą się mianowicie z uzyskaniem bezzwrotnego wsparcia finansowego ze środków europejskich. Stanowią one przekrojową grupę przenikającą przez wszystkie aspekty realizacji przedsięwzięcia budowlanego, dotykając niemal wszystkich problemów, jakie powstają niezależnie od tego, czy dofinansowanie zostało przyznane, czy też nie. Postawić można zatem następującą tezę: Wraz z pozyskaniem dofinansowania ze środków UE na inwestycje związane z rozbudową systemu gazowniczego w Polsce wzrasta opłacalność społeczno-ekonomiczna całego przedsięwzięcia, ale także wzrasta całkowite ryzyko powodzenia tych projektów. Inwestor zatem powinien rozstrzygnąć przed złożeniem aplikacji o dofinansowanie, czy będzie w stanie zapewnić odpowiednie mechanizmy kontrolne dla minimalizacji potencjalnych niekorzystnych zdarzeń, czy też będzie potrafił przenieść te ryzyka na inne podmioty uczestniczące w całym procesie realizacji projektu (wykonawcy, banki, instytucje ubezpieczeniowe, instytucje udzielające pomocy).
EN
Any decision of the company board creates certain risks, which can be determined, examine, measured and controlled. The decision concerning start of the investment is the most difficult one. Every investment carries a certain degree of risk classified by several groups (legal, financial, environmental, construction, human factor etc.). The investment that obtains non-refundable financial support from European funds is associated with additional risk. The funding received from EU for gas system investment increases the profitability of the project, but also increases the total risk of the project implementation. An investor should be prepared to apply adequate control mechanisms to minimize the potential risk. So, every investor should consider the benefits and risks associated with obtaining additional financing from EU funds before submitting application. The presentation will be focused on the risks related to gas system facilities investments.
Zbiorniki na gaz płynny stały sie nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu. Naziemne lub podziemne instalacje są montowane na tysiącach posesji prywatnych i przy siedzibach firm. Eksploatując je, należy pamiętać, że to skomplikowane urządzenia, które przy nieodpowiedniej konserwacji i zaniedbaniach mogą stać się niebezpieczne dla użytkowników. Dlatego tak istotne jest, by przez cały okres funkcjonowania nad zbiornikami czuwała firma posiadająca odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Komunalne instalacje gazowe narażone są na utratę szczelności w czasie normalnej eksploatacji. Zastosowanie w tych instalacjach elastycznych bezpiecznych, stalowych przewodów przyłączeniowych daje gwarancję zapewnienia szczelności i eliminuje ryzyko niekontrolowanego wypływu gazu. Konstrukcje bezpiecznych elastycznych przewodów gazowych umożliwiają łatwy montaż urządzeń gazowych: kotłów centralnego ogrzewania, grzejników wody przepływowej, kuchni i kuchenek gazowych, szczególnie w nowoczesnej zabudowie mebli kuchennych. W artykule przedstawiono nowoczesne rozwiązania elastycznych, bezpiecznych, stalowych przewodów przyłączeniowych do instalacji gazowych stosowanych w budownictwie mieszkaniowym, spełniających standardy bezpieczeństwa w Unii Europejskiej.
EN
The application of flexible, safe steel connection ducts in gas installation guarantees tightness and eliminates the risk of uncontrolled gas leakage that could pose a significant threat in residential buildings. The structures of safe flexible gas ducts allow for easy assembly of gas equipment: central heating boilers, tankless water heaters, gas stoves and ovens, particularly in modern kitchen furniture. The article presents state-of-the-art solutions of flexible, safe steel connection ducts to gas installations applied in residential buildings, which meet safety standards in the European Union.
Badania mikrobiologiczne są jednym z elementów oceny jakości biogazu i stanowią uzupełnienie szczegółowych badań chemicznych tego medium. Badania parametrów biogazu, prowadzone pod kątem oceny możliwości ewentualnego wprowadzenia biogazu do krajowej sieci gazowniczej, stanowią ważny aspekt omawianej problematyki. Artykuł prezentuje wstępne badania laboratoryjne oraz przegląd doniesień literaturowych z tej dziedziny. Wyniki badań wskazują na wysoki stopień czystości mikrobiologicznej biogazu, w tym brak bakterii E. coli, Enterococcus fecalis i bakterii redukujących siarczyny, reprezentujących rodzaj Clostridium, w zdecydowanej większości przebadanych prób.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przegląd metod i urządzeń wykorzystywanych do wykrywania emisji gazu z obiektów systemu gazowniczego. Doświadczenia Instytutu Nafty i Gazu z zastosowaniem różnych typów standardowych detektorów wycieków gazu, zdalnych laserowych detektorów wycieków metanu oraz kamer termowizyjnych, standardowych i specjalnych, przystosowanych do wizualizacji wycieków gazu.
EN
A review of methods and devices used for detection of gas emissions from gas system structures. Experience of Oil & Gas Institute with application of various types of standard gas leak detectors, remote laser methane leak detectors and IR cameras, standard and dedicated for gas leak visualization.
Niniejszy artykuł porusza kwestie związane z podziemnym magazynowaniem gazu, w ujęciu ich systemowego wykorzystania. Przedstawia aktualną sytuację pojemności magazynowych w Polsce oraz prezentuje punkt widzenia autorów na dalszy rozwój systemowych pojemności magazynowych, w aspekcie pojawiających się zmian na rynku gazu związanych z rozwojem energetyki gazowej, liberalizacją rynku gazu i rozwojem wydobycia gazu z łupków.
EN
This paper discusses issues related to underground gas storage in terms of its system use. Paper presents the current state of storage facilities in Poland and highlights of the views of authors on the further development of system storage capacity in terms of changes occurring in the gas associated with the development of gas energy, gas market liberalization, the development of shale gas production.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Stosowanie dodatkowych urządzeń zabezpieczających urządzenia punktu wyjścia z systemu przesyłowego przed nadmiernym wzrostem przepływu paliwa gazowego przed lub za stacjami redukcyjnymi wysokiego ciśnienia (I-go stopnia) jest nieuzasadnione technicznie (zagraża bezpieczeństwu publicznemu) i ekonomicznie (podnosi nakłady inwestycyjne związane z rozbudową systemu gazowego, co w konsekwencji przekłada się bezpośrednio na wzrost kosztów eksploatacyjnych oraz opłatę przyłączeniową ponoszoną przez operatora systemu dystrybucyjnego, a dalej ma bezpośredni wpływ na taryfę gazową).
EN
The use of additional safety devices with the device starting point of the transmission system against excessive flow of gas fuel stations before or after the reductive high-pressure (l-th degree) is not justified technically (threatening public safety) and cost (capital expenditure increases associated with the expansion of the gas system, which consequently has a direct bearing on the growth of operating costs and connection fees paid by the distribution system operator, and further has a direct impact on the gas tariff).
W artykule zostały przeanalizowane działania państwa podejmowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego krótkookresowego i sezonowego. Decydujący wpływ na te aspekty bezpieczeństwa w sektorze gazowym odgrywa infrastruktura, a szczególnie podziemne magazyny gazu. Przedstawiono rodzaje podziemnych magazynów gazu oraz scharakteryzowano ich podstawowe parametry. Ukazano liczbę podziemnych magazynów gazu w wybranych państwach europejskich oraz ich znaczenie dla systemu gazowego w tych państwach, a także ich znaczenie dla minimalizacji skutków rosyjsko-ukraińskiego kryzysu gazowego z początku 2009 r. Ponadto zaprezentowano wielkości i kierunki dostaw gazu ziemnego do Polski w minionych 7 latach. Mając na uwadze znaczenie PMG dla krajowego systemu gazowego, przedstawiono obecny stan infrastruktury magazynowej w kraju oraz podejmowane przez Ministra Gospodarki i przedsiębiorstwa energetyczne działania mające na celu rozbudowę istniejących, bądź budowę nowych pojemności magazynowych.
EN
The article analyses actions which were undertaken by the government to provide the energy security in short-term and seasonal perspective. Deciding influence on mentioned above aspects of security in gas sector exerts the infrastructure, especially underground gas storage. The article depicts types of underground gas storage and characterizes their basic parameters. It shows the number of underground gas storage in selected countries and its meaning for the gas system in these countries, as well as it's sense for minimizing the results of Russian and Ukrainian gas crisis which took place at the beginning of 2009. Moreover, the article presents the dimensions and directions of natural gas deliveries in past 7 years. Taking into consideration the meaning of UGS for national gas system, the Authors show current condition of national storage infrastructure in Poland and actions undertaken by the Ministry of Economy and the energy companies aimed at developing existing and planned store’s capacities.
W artykule przedstawiono nowe metody kontroli szczelności sieci i instalacji gazu ziemnego z wykorzystaniem ręcznych detektorów laserowych, do zdalnego wykrywania wycieków metanu. Przedstawiono specyfikę dostępnych obecnie komercyjnie urządzeń oraz omówiono zalety i ograniczenia metody.
EN
New methods of gas networks and gas services tightness control with use of handheld laser remote methane detectors were presented in the paper. Different commercial devices were presented and advantages and limitations of the method were discussed.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
System gazowniczy, wśród systemów liniowych takich jak zaopatrzenie w wodę, ciepło, energię elektryczną, kanalizacja, telekomunikacja, wyróżnia się koniecznością pozyskania większości medium ze źródeł położonych poza granicami kraju. Charakterystyczną cechą rynków gazowniczych jest wciąż silne scentralizowanie. Odnosi się to zarówno do podaży surowca, importu do Polski, przesyłania gazu, jak również jego magazynowania. W skali europejskiej (jak również światowej) od kilku lat utrzymuje się tendencja szybszego wzrostu popytu na gaz i ropę naftową niż ich podaży, czego efektem jest wzrost cen tak ropy naftowej, jak i gazu ziemnego. Prognozy międzynarodowych ośrodków analitycznych przewidują, że sytuacja taka utrzyma się w przyszłości. Obecnie szacuje się, że światowe udokumentowane zasoby gazu ziem-nego wynoszą (2006 r.) ok. 181,46 bilionów m3 gazu ziemnego, z czego w rejonie Bliskiego Wschodu - 73,47 bilonów m3, w krajach byłego Związku Radzieckiego ok. 58,11 bilionów m3 w krajach Unii Europejskiej ok. 2,43 bilionów m3, a w Polsce ok. 0,10 biliona m3. Przy czym warto podkreślić, że na przestrzeni ostatnich 20 lat, tzn. w latach 1986÷2006 nastąpił znaczny (ok. 70%) przyrost światowych udokumentowanych zasobów gazu, przede wszystkim w krajach Bliskiego Wschodu. Jednakże zarówno w całej Unii, jak i w Polsce ilości te się zmniejszyły.
EN
The gas system, among such linear systems as water supply, heat supply, electric energy supply, sewage systems, telecommunication, is distinguished by the necessity of gaining the majority the medium from sources beyond borders of Poland. Centralization is still strong characteristic gas markets. It concerns both supply of gas, import to Poland, sending the gas, and also its storage. In the European scale (and also in the World scale) for several years there is tendency of quicker growth of demand on gas and petroleum than their supply. The effect of such tendency is growth of prices petroleum and natural gas. The prognoses of international analytic centres foresee that such situation will stay in the future. Currently it is estimated that the World's documented resources of natural gas are approx. 181.46 billions of m3 (for the year 2006). 73.47 billions of m3 are located in the Near East, approx. 58,11 billions of m3 in the countries of former Soviet Union, approx. 2,43 billions of m3 in the countries of European Union, and approx. 0,10 billion m3 in Poland. It is necessary to underline, that during last 20 years, i.e. in the years 1986÷2006 increased considerably (approx. 70%) the World's documented resources of gas, first of all in the countries of Near East. Yet both in whole EU, and in Poland those quantities decreased. The main aim of systems supplying both the individual consumers of gas, as well as objects creating given settlement is to guarantee the possibility as largest degree of energetic safety - measured by guaranteed amount of supplies. The largest requirements in the range of energetic safety are for, obviously, the system working to satisfy demand of the whole state. Analysis of data from accessible literature showed that investigations should be carried out on systems supplying gas Poland. It is purposeful to work out methods (technical solutions) allowing to analyse work of the gas supply system in Poland. In the paper the selected problems concerning the operating reliability of gas systems are presented. Some data concerning existent world resources of natural gas and its consumption in global system are given. The variability of gas demand by the country consumers of services in the system of characteristic time intervals have been illustrated. The directions of action and factors having an essential effect on the improvement possibilities in the energetic safety of country are delivered.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wtrysk pary do komory spalania turbinowego układu gazowego (układ STIG) umożliwia uzyskanie zmiennego - w szerokich granicach - wskaźnika skojarzenia oraz podniesienie sprawności i elastyczności układu kogeneracyjnego. Maksymalne sprawności układu STIG w wersji podstawowej są ściśle zależne od temperatury spalin na wlocie do turbiny, która jest ograniczona termowytrzymałością materiałów konstrukcyjnych. Jedną z możliwości podniesienia sprawności przy ograniczonej temperaturze spalin jest zastosowanie spalania sekwencyjnego. W pracy przedstawiono niektóre rezultaty obliczeń układu gazowego STIG z wtórną komorą spalania. Wynika z nich, że spalanie sekwencyjne umożliwia znaczne poprawienie własności energetycznych układu STIG a istotne znaczenie ma podział spadku entalpii na części nisko- i wysokoprężną turbiny.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ten stanowi kontynuację tematyki palników kotłów grzewczych i zagadnień spalania. Dotychczas ukazało się 11 części (Instal nr 3, 4, 5, 10/2002 oraz nr 3, 4, 5, 7-8, 9, 11/2003, 3/2004). W opracowaniach tych omówiliśmy problematykę dotyczącą procesów spalania i analizy spalin (cz. I i II Instal nr 3 i 4/2002) oraz zawarliśmy tematykę dotyczącą palników olejowych, w tym także szereg kwestii dotyczących zasilania tych palników olejem opałowym, tzw. ścieżki olejowej i omówienie kwestii dotyczącej filtrowania paliwa. Ostatnia część cyklu dotyczącego palników olejowych poświęcona została wybranym zagadnieniom regulacji mocy, schematom funkcjonalnym oraz przebiegom czasowym palników olejowych. Natomiast kolejny artykuł w Instal nr 11/2003 zapoczątkował serię dotyczącą palników gazowych i dotyczył wybranych zagadnień paliw gazowych. Omówiono w nim problematykę wybuchowości oraz wartości opałowe. W numerze 3/2004, na prośby Czytelników, uzupełniono i rozszerzono tematykę wybuchowości. Omówiono skrótowo kilka zagadnień, w tym pojęcie mieszaniny wybuchowej, oraz takie parametry wybuchu jak maksymalne ciśnienie wybuchu, prędkość spalania, prędkość przemieszczania się płomienia oraz zjawisko chemijonizacji. Przedstawiono również zagadnienie szczeliny gaszącej w aspekcie praktycznym. Podano również kilka wybranych zależności służących do określania wielkości granic wybuchowości i omówiono w zarysie systemy bezpieczeństwa: sygnalizacyjne i sygnalizacyjno-wykrywcze. W tym artykule poruszamy kwestie instalacji gazowych zasilających palniki. W artykule omówiono wymogi związane z instalacją gazową zasilającą palniki oraz ścieżką gazową. Część artykułu poświęcono problematyce akumulacyjności instalacji zasilającej palniki gazowe. Przedstawiono także zagadnienie ustalania strat ciśnienia instalacji gazowej w kotłowni.
EN
This paper is a continuation of the subject area concerning boilers’ burners and the combustion matters. 11 parts were issued so far (Instal no 3, 4, 5, 10/2002 and no 3, A, 5, 7-8, 9, 11/2003, 1/2004). The matter of combustion processes and wastes gases (part I and II Instal no 3 and 4/2002) were discussed in these articles as well as the subject area concerning oil burners, including the issues concerning supplying these burners with furnace oil, so called oil path and fuel filtering. The last part of the series concerning oil burners was devoted to selected matters of power control, functional diagrams and oil burners’ time-courses. The successive article in Instal no 11/2003 initiated the series concerning gas burners and selected matters of gaseous fuels. The explosive matters and calorific values were discussed in this paper. In the issue 3/2004, at readers' request, the subject concerning explosive matters were completed and widened. A few problems were shortly discussed, including the notion like explosive mixture and the explosion parameters like maximal explosion pressure, combustion velocity, flame relocating velocity and the chemistry ionization phenomenon. The matter of extinguishing slot was also presented in the practical aspect. A few selected dependences for determination of explosive limits were presented, as well as the safety - signalling systems and signalling-detection systems, which were shortly discussed. This article raises the matter of gas systems for burners’ supply.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW