W niniejszym artykule skoncentrowano się na tym aspekcie CSR i SRI, jakim jest ochrona środowiska w prowadzonej działalności gospodarczej i inwestowaniu. Odpowiedzialność społeczna na rynku kapitałowym jest faktem. Zachowania określane jako CSR i SRI można ocenić, zdaniem autora artykułu pozytywnie, zwracają bowiem uwagę na konieczność prowadzenia działalności gospodarczej według wysokich standardów społecznych, których wszyscy potrzebujemy w gospodarce rynkowej.
EN
As of the year 2005, throughout the EU member states, the system for trading carbon dioxide emission permits is binding. This should be interpreted as an attempt on the part of the EU to reduce carbon-dioxide emissions, as is required by the Kyoto Protocol. The profitability of energy production from renewable sources depends, foremost, on the cost relationship of resources, renewable energy certificates and emission permits. It is important that continuous monitoring of the effectiveness of energy production from renewable sources be maintained because this opportunity for a higher profit margin will successfully motivate enterprises to invest in projects allowing to obtain the assumed share of renewable energy in the total electric energy volume used in the Polish economy.
Artykuł stanowi analizę funkcjonowania funduszy ekologicznych w Polsce na przykładzie Powiatowych Funduszy Ochrony Środowiska oraz Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska w Krakowie. Inspiracją do jego napisania była rola jaką pełnią ww. podmioty w systemie ochrony środowiska w gospodarce narodowej kraju. Fundusze celowe mają w Polsce długą tradycję. Pierwszy fundusz o charakterze ekologicznym powstał w 1974 roku (Fundusz Gospodarki Wodnej), działający na szczeblu wojewódzkim i centralnym. Kolejno w roku 1980 utworzono Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz analogiczne Fundusze na szczeblach: wojewódzkim i gminnym. W 1999 roku, w związku z reformą administracyjną, utworzono Fundusz Powiatowy. Przedmiotowe fundusze działają w oparciu o zasadę sprawstwa zanieczyszczenia oraz degradacji środowiska. Dochody funduszy stanowią przede wszystkim: opłaty za korzystanie ze środowiska oraz kary za naruszanie norm i przepisów ekologicznych. Do głównych kierunków wydatkowania zgromadzonych środków zalicza się: edukację ekologiczną, propagowanie działań proekologicznych i zasad zrównoważonego rozwoju, wspomaganie systemów monitoringu stanu środowiska. Szczególnie istotne jest funkcjonowanie Funduszy w rejonach uprzemysłowionych, a także w miastach o szczególnie cennej historycznie tkance urbanistycznej. Fundusze Ochrony Środowiska stanowią trwały i istotny element polskiego systemu ochrony środowiska. Jednak zbliżająca się akcesja Polski do struktur europejskich pociągnie za sobą znaczne zmiany w podstawach ich funkcjonowania, z możliwością likwidacji Funduszy Gminnych i Powiatowych włącznie. Związane to może być z koniecznością zmiany formy opłat ekologicznych na podatki ekologiczne, opłaty produktowe i depozytowe. Taka metoda gromadzenia środków na cele ekologiczne ograniczy znaczenie funduszy celowych, na rzecz bezpośredniego rozdysponowywania środków pomiędzy budżety samorządowe.
EN
The article is an analysis of the operation of environmental funds in Poland on the example of the County (Powiat) Environmental Protection Funds and Municipal Environmental Protection Fund in Cracow. Goal- oriented funds have a long-term tradition in Poland. First of the funds of environmental character was established in 1974 (Water Management Fund), and operated on central and voievodeship levels. Then, in 1980, the National Fund of Environmental Protection and Water Management was established alongside with its voievodeship and municipal equivalents. In 1999, in consequence of the administrative reform, also county level of this fund was established. The funds operate based on the "polluter pays" principle. The revenues of the county and municipal level funds are mostly fees for the use of environment and fines for violation of environmental regulations and standards. The main tasks financed from these resources include: ecological education, promotion of activities aimed at environmental protection, promotion of the principles of sustainable development and financial support for environmental monitoring systems. The operation of funds is especially important in urbanised areas and cities with urban substance of particularly high historical value. The environmental protection funds are a durable and crucial element of the Polish environmental protection system. Nonetheless, Poland's accession to the European Union will entail meaningful changes in the principles of environmental funds' operation including liquidation of Municipal and County Funds. This however, may necessitate changing the form of environmental fees into environmental taxes, product and deposit fees.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Pojawienie się w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku koncepcji rozwoju zrównoważonego i trwałego (sustainable development) jest odpowiedzią na współczesne zagrożenia ekologiczne, które spowodowane zostały niespotykanym wcześniej rozwojem przemysłu, transportu i innych dziedzin gospodarki, a także zachodzącą urbanizacją i technizacją życia. Przez rozwój zrównoważony i trwały rozumie się taki sposób działalności gospodarczej i społecznej oraz kształtowania i wykorzystania potencjału środowiska, który zapewni dynamiczny rozwój procesów produkcyjnych i trwałość użytkowania zasobów przyrodniczych, przy równoczesnej poprawie i zachowaniu wysokiej jakości życia4. W dążeniu do realizacji tak rozumianego celu ochrona środowiska w działalności społeczeństw stanowić powinna nierozłączną całość procesów rozwojowych. Polska od początku transformowania gospodarki ustrojowej i rynkowej podjęła duży wysiłek inwestycyjny w ochronie środowiska w celu dostosowania istniejącego stanu środowiska do standardów europejskich. Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie stanu środowiska w regionie Małopolski oraz określenie działań służących jego poprawie przez pokazanie wielkości i kierunków inwestowania w przedsięwzięcia proekologiczne w aglomeracjach miejskich, jak i na terenach wiejskich.
EN
The paper presents an analysis of the state of the environment in three sub-regions of the Małopolska voivodeship and shows differences in the quality of the environment. The studies comprise the basic areas of environmental protection: water supply and sewage management, protection of air and climate and waste management. The results confirm that the most serious environmental hazards occur in the Krakow-Tarnow sub-region, where degradation of the environment is caused by industry, excessive dust and gas emission, considerable water consumption by industry and large amount of municipal wastes. Furthermore, serious delays in the state of technical infrastructure in water supply and sewage management, water protection and waste management have been registered in the rural areas of the Małopolska region. It has been established that the level of outlays on environmental protection is highly insufficient. Expenditures on water protection, water supply and sewage management clearly dominate over the low level of investments in soil protection, waste management as well as air and climate protection. Ecological funds, together with private and local government investors are important sources for financing measures improving the state of the environment. These institutions also assist in obtaining foreign funds.
Przedstawiono ekologiczne fundusze celowe, które stanowią element systemu finansowania inwestycji w ochronie środowiska w Polsce. Zaprezentowano i przeanalizowano dane dotyczące źródeł zasilania finansowego ekologicznych funduszy celowych poszczególnych szczebli. W związku z potrzebą zmian w systemie finansowania ochrony środowiska w Polsce, zdeterminowaną zarówno wdrażaną reformą finansów publicznych jak i potrzebą dostosowania systemu do absorpcji środków z funduszy strukturalnych i spójnościowych Unii Europejskiej, powstało wiele koncepcji zmian. W artykule zaprezentowano zmiany proponowane przez Ministerstwo Środowiska, które mają wejść w życie już w 2003 roku. Przedstawiono stan prawny na dzień 31 kwietnia 2003 roku, a więc przed nowelizacją ustawy "Prawo Ochrony Środowiska", dotyczącą likwidacji powiatowych i gminnych Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Szczegółowa analiza danych dotyczących działalności funduszy różnych szczebli oraz źródeł pochodzenia środków na inwestycje w tej dziedzinie, ma ułatwić udział w dyskusji nad dalszym bytem i przeobrażeniami systemu finansowania ochrony środowiska w Polsce.
EN
The article presents goal-oriented environmental funds that are an element of a financing system for investments in the area of environmental protection in Poland. Data concerning the sources which financially supply environmental goal-oriented funds of individual levels have been presented and analysed. A number of concepts have been proposed to modify the system of financing environmental protection in Poland, determined by both: an ongoing enforcement of public funds reform and the need to adjust the system to absorption of the European Union's structural and cohesion funds. The article presents the changes proposed by the Ministry of Environment which shall be put to effect already in 2003. The legal status as of 31 April 2003 has been presented i.e., before the Environmental Protection Act amendment concerning liquidation of county and municipal Funds of Environmental Protection and Water Management. A detailed analysis of data presenting the activity of funds on various levels and the sources of origin of funds for environmental protection investments shall facilitate discussion on the future existence and transformation of Poland's environmental protection financing system.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Najczęstszą formą finansowania przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodno-ściekowej i odpadowej są środki własne inwestorów (1999 - 46%) oraz pożyczki i dotacje udzielane przez Narodowy, wojewódzkie, powiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Gromadzą one wpływy z opłat płaconych za korzystanie ze środowiska przez podmioty gospodarcze oraz kar nakładanych za ponadnormatywne zanieczyszczenie środowiska. Pożyczki i dotacje udzielane są zgodnie z ustawami oraz według własnych kryteriów i procedur ocen i wyboru przedsięwzięć inwestycyjnych.
EN
Undertakings in the field of water and waste water management are most commonly financed with investors' own means (1999 - 46%), as well as with loans and subsidies funded by National Fund for Environmental Protection and Water Management and by similar funds existing in provinces, poviats and communes. The funds gather revenues from charges paid by enterprises for the use of environmental resources, as well as from fines imposed on enterprises for the excessive pollution of environment. Loans and subsidies are granted in accordance with legal acts as well as with specific criteria and procedures of evaluation of investment projects.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Integracja Polski z Unią Europejską, w tym dostosowanie regulacji ochrony środowiska związane jest z poniesieniem znacznych kosztów. Polscy i zagraniczni eksperci szacują, że wyniosą one od 30 do 50 mld dolarów. Konieczność poniesienia tych kosztów związana jest z potrzebą identyfikacji i określenia źródeł oraz metod ich finansowania. Narodowa Strategia Integracji przewiduje, że realizacja procesu dostosowawczego będzie finansowana z następujących, wzajemnie uzupełniających się źródeł: środków budżetowych, środków pomocy bezzwrotnej, kredytów międzynarodowych instytucji finansowych, w szczególności Europejskiego Banku Inwestycji, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz banków prywatnych, środków pochodzących od osób i instytucji prywatnych. Wymienionew artykule źródła dotyczą finansowania procesu harmonizacji jako całości, w tym także w dziedzinie ochrony środowiska. Autor zwraca uwagę na to, że potencjalne problemy w procesie integracji mogą być spowodowane między innymi wysokimi kosztami wprowadzenia środowiskowych standardów UE.
EN
The paper is a general description of sources and methods of financing the harmonization of Polish environmental regulations with their EU counterparts, as well as financing their implementation. It also includes the discussion of the system of financing the environmental investment projects as a part of the Polish financial market, with paying attention to its strong sides and deficiencies. With respect to the fact that there is a need to improve I the performance of the market under consideration, some proposals concerning the directions of changes to be introduced have been presented. The author also discusses the external (foreign) sources for financing the harmonization process.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.