Umowa Polski z Francją z września 1936 roku dotycząca pożyczki Rambouillet była jednym z najważniejszych zdarzeń w historii finansów i gospodarki II Rzeczypospolitej i miała znaczenie dla jej obronności oraz polityki zagranicznej. Celem pożyczki było dozbrojenie Polski w obliczu zbliżającego się konfliktu z Niemcami, jednak od początku oba kraje dążyły do osiągnięcia tego celu na swój sposób. Francja chciała transferować do Polski produkowany przez siebie sprzęt wojskowy, ale nie była przygotowana do uszczuplenia własnego i tak niewystarczającego potencjału zbrojeniowego, natomiast Polska chciała wykorzystać pożyczkę do stworzenia własnego, dużego zaplecza produkcyjnego w dziedzinie przemysłu obronnego i zachować przy tym równorzędność relacji sojuszniczych oraz suwerenność decyzji politycznych. Te odmienne podejścia utrudniały realizację materiałowo-zbrojeniowego komponentu pożyczki aż do uświadomienia sobie przez obie strony rozmiarów i tempa zbliżającego się zagrożenia, co nastąpiło po Monachium. Dominującym wymiarem pożyczki szybko okazał się jej aspekt finansowy, włączywszy w spektrum celów tej operacji również kwestie stabilizacji monetarnej i istotnego w swojej skali złagodzenia presji zewnętrznej na rezerwy kruszcowe – walutowe państwa polskiego. Pożyczka Rambouillet odegrała determinującą rolę w odzyskaniu przez Polskę w dużym stopniu swobody finansowej, co pozwoliło stawić czoła coraz silniejszym zabiegom III Rzeszy o zwasalizowanie gospodarcze, polityczne i militarne państwa polskiego.
EN
The conclusion of the agreement between France and Poland in September 1936 on the so-called Rambouillet loan was one of the most important events in the financial and economic history of the Second Polish Republic, and had a great impact on its defense and foreign policy. The purpose of the loan was to enable to rearm Poland in the face of the upcoming conflict with Germany, but from the beginning, there was a difference in the approaches between Poland and France as to modalities of achieving this goal. France wanted to transfer its military products to Poland, but was not prepared for the resulting reduction of its own already insufficient armaments potential, while Poland wanted to use the loan primarily to create a large domestic production base in the field of defense industry, and at the same time, maintain the equality of allied relations and the sovereignty of political decisions. These different approaches resulted in difficulties during the implementation of the material and armament component of the loan, until both parties realized the size and pace of the impending threat, which occurred after the Munich crisis. Soon, a financial aspect of the loan gained on significance, and the issues of monetary stabilization and alleviation of external pressure on the gold and currency reserves of the Polish state added to the goals of that operation. In this respect, the Rambouillet loan played a decisive role in regaining by Poland a large degree of financial sovereignty, which made it possible to face the increasingly stronger efforts of the Third Reich to vassalize the Polish state economically, politically and militarily.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Makroekonomiczna polityka finansowa Polski w ostatnich latach przed drugą wojną światową opierała się na połączeniu tradycyjnych elementów właściwych dla standardu złota o charakterze deflacyjnym z przedsięwzięciami umożliwiającymi ekspansję gospodarczą, tzw. nakręcanie koniunktury. Celem tej polityki było sfinansowanie szybkiego uprzemysłowienia kraju, tym samym zwiększenie jego zdolności obronnych do poziomu pozwalającego stawić czoło zagrożeniu ze strony totalitarnych sąsiadów Polski. Udało się zmobilizować znaczne środki na cele zbrojeniowe, a rozbudowa wojskowego potencjału produkcyjnego sprzyjała szybkiemu wzrostowi gospodarczemu. Nie dorównywał on jednak wynikom gospodarki niemieckiej ze względu na dysproporcje gospodarcze obu krajów i prowadzoną przez III Rzeszę gospodarkę wojenną jeszcze w czasach pokoju. Polska gospodarka weszła w stan gospodarki wojennej dopiero w 1939 roku. Porównanie z gospodarka francuską, wielokrotnie większą niż polska, choć nie tak silną jak niemiecka, wskazuje jednak, że militaryzacja w Polsce wystąpiła wcześniej i proporcjonalnie w większym stopniu niż we Francji.
EN
Poland’s macroeconomic financial policy (in monetary and fiscal terms) in the last years before the outbreak of World War II was based on a combination of traditional deflationary elements typical of the gold standard and undertakings enabling and generating economic expansion, the so-called ‘stimulating the economy.’ The aim of this policy was to finance a rapid industrialization of Poland and thus improve its defense capabilities to enable it to face the threat of aggression from Poland’s totalitarian neighbors. This policy turned out to be effective and allowed to mobilize significant resources for armament purposes, while the expansion of the military production potential promoted rapid economic growth. However, it could in no way equal the results of German economy due to the disproportions in economic potential of both countries as well as the war economy the Third Reich introduced already in time of peace. The Polish economy entered the mode of war economy only in 1939. However, a comparison with the French economy, much more expanded than Polish but not as strong as German, indicates that militarization in Poland had occurred earlier and to a proportionally greater extent than it had in France.
Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej, analizie zostały poddane podstawowe zależności pomiędzy budżetem Unii Europejskiej jako strukturą jednoroczną, a Wieloletnimi Ramami Finansowymi, które od końca lat 80. stały się istotnym instrumentem polityki finansowej UE. W drugiej części postawiono tezę, że instytucja Wieloletnich Ram Finansowych ma bezpośredni wpływ na wysokość, a zwłaszcza stabilność środków finansowych przeznaczanych na realizację polityki regionalnej.
EN
The article consists of two parts. In the first case, the basic relations between the European Union budget as a one year structure and the Multiannual Financial Framework, which since the late 1980s have become an important instrument of EU financial policy, have been analyzed. In the second part, it was argued that the Multiannual Financial Framework has a direct impact on the amount and in particular the stability of the financial resources earmarked for the implementation of regional policy.
W artykule podjęto próbę sprecyzowania wpływu polityki finansowej państwa i wysokości przeznaczonych środków finansowych oraz roli i możliwości rzeczywistego działania na wielkość retencji w Polsce.
EN
The paper presents an attempt at defining the impact of financial policy, amount of allocated funds and possibility for real action on quantity of water retention in Poland.
Politykę finansową warunkują czynniki mające swe źródła w procesie powstania Kompanii Węglowej SA, jak również funkcja bieżących i strategicznych celów przedsiębiorstwa. W artykule przedstawiono uwarunkowania prowadzonej polityki finansowej, cele i założenia oraz realizację tej polityki. Kolejne rozdziały poświęcono prognozom, a także zagrożeniom w realizacji polityki finansowej.
EN
Financial policy is conditional by factors having their sources in the process of foundation of Kompania Węglowa SA, as well as the function of current and strategic objectives of the company. The article presents conditions of conducted financial policy, objectives and assumptions as well as accomplishment of the policy. Sequent sections are devoted to forecast and also hazards for realisation of financial policy.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.