Celem artykułu jest ukazanie roli OZE w europejskim systemie energetycznym. W artykule przedstawiono rolę odnawialnych źródeł energii (OZE) w produkcji energii elektrycznej w Unii Europejskiej (UE). Ukazano pozycję Europy na tle innych państw w globalnym rynku OZE. Wykorzystano w tym celu najnowsze dane statystyczne. Analizą objęto lata 2004-2017. W artykule znajduje się także prognoza produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł do 2050 roku.
EN
The purpose of the article is to show the role of RES in the European energy system. The article presents the role of renewable energy sources (RES) in the production of electricity in the European Union (EU). The position of Europe in comparison to other countries in the global renewable energy market is shown. The latest statistical data was used for this purpose. The analysis covered the years 20042017. The article also includes a forecast of electricity production from renewable sources by 2050.
Wybrany przez Unię Europejską kierunek polityki energetycznej, powiązanej z polityką klimatyczną i społeczną, powoduje stopniowe odchodzenie od modelu scentralizowanej energetyki opartej na wielkoskalowych źródłach wytwórczych. Nastąpi przeorientowanie sektora na zasoby energetyczne o charakterze rozproszonym, obejmujące źródła rozproszone, technologie magazynowania energii, programy reakcji strony popytowej (DSR, demand side response) oraz efektywność energetyczną. Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienia dotyczące rozwoju rozproszonych zasobów energetycznych, omawia obowiązujące wspólnotowe akty prawne oraz przyjęte w Polsce dokumenty rządowe. Pojęcie rozproszonych zasobów energetycznych jest różnie definiowane, na co zwrócono uwagę w niniejszym artykule; ponadto, opierając się na dokumentach międzynarodowych organizacji branżowych i politycznych, wyliczono i wyjaśniono pojęcia powiązane ze wspomnianym określeniem. Przedstawiono zakres dyrektyw unijnych, odnoszących się do energetyki rozproszonej oraz przeanalizowano dokumenty krajowe, poruszające zagadnienie rozwoju źródeł rozproszonych w kontekście strategii planowania polityki energetycznej państwa. Przedstawiono oraz uporządkowano kwestie związane z definicją zasobów rozproszonych. Opisano też korzyści i zagrożenia, jakie są związane z rozwojem generacji rozproszonej. Przeanalizowano kwestie związane z potencjałem, jaki tkwi w generacji rozproszonej, m.in. odnośnie poprawy bezpieczeństwa energetycznego, rozwoju rynku oraz technologii energetycznych i komunikacyjnych. Zidentyfikowano czynniki wpływające na rozwój energetyki rozproszonej ze strony potencjalnego inwestora oraz prosumenta. Zwrócono uwagę na możliwość niekontrolowanego rozwoju energetyki rozproszonej, nie odpowiadającej rzeczywistym potrzebom kraju. W pracy zawarto również rekomendacje i wskazania do określonych posunięć, które powinny doprowadzić do optymalnego wykorzystania zasobów rozproszonych w Polsce, podkreślając przy tym konieczność koordynacji działań i współpracy pomiędzy różnymi organami administracji rządowej oraz gminnej, a także podmiotami prywatnymi w sferze implementacji strategii wspierających inwestycje w zasoby rozproszone.
EN
European energy policy along with climate and social policies have contributed to a gradual moving away from the model of centralized power sector with large-scale generation units. Instead, a progressive shift towards dispersed energy resources, including dispersed sources, energy storage, demand side response (DSR) and energy efficiency, has been taking place. This paper presents issues related to the development of dispersed energy resources, discusses EU legal acts and documents of the Polish Government. As there are numerous definitions on what the concept of distributed energy resources is, the authors of the paper draw the reader’s attention to this fact by presenting terms associated with the subject matter to be found in various documents of international professional and political organizations, including EU directives. Furthermore, the authors analyze national and EU documents in reference to the issues on planning of a national strategy of energy policy. The matters dealing with definition and extension of concept of distributed energy resources was adjusted and described. The advantages and menaces of distributed generation advancement was presented. They describe the potential of distributed generation in terms of improving energy security, development of the market as well as energy and communication technologies. One identifies the factors influencing the development of distributed energy on the part of potential investors and prosumers. Also, the attention is drawn to a possibility of uncontrolled development of distributed energy, the one which may not correspond to the actual needs of the country. The authors include recommendations and guidelines to optimize the exploitation of such resources in Poland. They emphasize the need for coordination and cooperation among various government bodies, municipal and private entities in the field of implementation of the strategies supporting investment in distributed resources.
Implementacja postanowień unijnych w zakresie efektywności energetycznej ma w konsekwencji przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, przeciwdziałania zmianom klimatycznym, a także powinna pozytywnie wpłynąć na gospodarkę poprzez rozwój rynku, nowych usług i innowacyjnych technologii energetycznych. W niniejszym artykule przedstawiono uwarunkowania wzrostu efektywności energetycznej w Polsce. Wychodząc od przedstawienia podstawowych aktów wspólnotowych, wpływających na europejską politykę energetyczną, poprzez krytyczne omó- wienie krajowych aktów prawnych i przyjętych mechanizmów wsparcia, dotyczących poprawy efektywności energetycznej, poruszono w pracy kwestie finansowania krajowego wzrostu efektywności energetycznej. Zasygnalizowano również potrzeby wprowadzenia konkretnych zmian. Zwrócono uwagę na miejsce, jakie zajmuje efektywność energetyczna w polityce realizowanej przez organy Unii Europejskiej. Na podstawie danych statystycznych, dotyczących użytkowania energii w Polsce, Europie i na świecie (m.in. wielkości zużycia na przestrzeni ostatnich lat, importu nośników, udziału energii odnawialnych czy wskaźników energochłonności), uwzględniając ponadto parametry ekonomiczne, przedstawiono obraz krajowej i europejskiej energetyki, jaki rysuje się z punktu widzenia możliwości podnoszenia efektywności energetycznej. Przeanalizowano przesłanki, motywy działań oraz cele z zakresu dążenia do uzyskania pożądanych oszczędności w użytkowaniu energii. Droga do osiągnięcia opisanych w artykule celów, wskazanych przez Wspólnotę w kolejno przytaczanych dokumentach, wiedzie przez właściwe zaimplementowanie postanowień unijnych do prawa krajowego i ich wypełnienie poprzez wdrożenie skutecznych mechanizmów, wymuszających określone praktyki. Postęp w tym zakresie jest skorelowany z koniecznością prowadzenia odpowiednich prac badawczych. W artykule wskazano więc na uwarunkowania i kierunki rozwoju prac naukowo-badawczych na rzecz wzrostu efektywności energetycznej.
EN
Implementation of the EU provisions for energy effectiveness, that is to say, developing new services, market and innovative power technologies, has contributed to the improvement of energy reliability, neutralization of climate change and has had positive impact on the economy. The paper presents conditions for increasing energy effectiveness in Poland. Starting from the presentation of the main EU legal acts influencing European energy policy, through a critical discussion on the national law and applied mechanisms influencing the improvement of energy effectiveness, it then discusses financial issues for a national energy effectiveness improvement as well as it signals a need for changes. The paper points out the role which energy effectiveness plays in the policy framed by the European Union authorities. On the basis of statistical data concerning energy use (including the measurement of consumption in recent years, energy carriers, share of renewable energy, energy-consuming index) in Poland, Europe and worldwide, as well as taking into account economic parameters, the paper outlines an image of national and European energy sector from the point of view of enhancing energy effectiveness. Furthermore, the paper analyzes the reasons, motives and objectives to achieve desirable savings in the field of energy use. As the authors of the paper indicate in the cited fragments, according to the European Community, it is only an effective implementation of the EU resolutions and mechanisms into national laws which can pave the way for fulfilling the goals. Moreover, a crucial ingredient to support progress in the area of boosting energy effectiveness is incorporating the sector of scientific research with its focus on the issues of energy effectiveness.