W artykule omówiono charakterystykę sprzętu do wbudowania mieszanek mineralno-asfaltowych - opisano jego główne elementy konstrukcyjne oraz procedury przygotowawcze i procesy związane z użytkowaniem. Autor zwraca uwagę na znaczenie właściwego zagęszczenia i równomiernego rozkładu mieszanki, a także na kwestie bezpieczeństwa i konserwacji maszyn.
EN
The article discusses the characteristics of equipment for installing mineral-asphalt mixtures - their main structural elements, preparatory procedures and processes related to their use are described. The author emphasises the importance of proper compaction and even distribution of a mixture as well as the issues of machinery safety and maintenance.
Linie napowietrzne eksploatowane w sieciach dystrybucyjnych są bardzo ważnym elementem złożonego systemu dostaw energii elektrycznej. Ich właściwości niezawodnościowe w znacznej mierze wpływają na jakość i niezawodność zasilania odbiorców energią elektryczną. W artykule przedstawione zostały wyniki analiz niezawodnościowych dotyczących linii 110 kV, SN oraz nn. Przeprowadzone badania obejmują analizę sezonowości oraz przyczyn awarii, określenie wpływu temperatury otoczenia na intensywność uszkodzeń linii, modele statystyczne czasu odnowy, czasu trwania wyłączeń awaryjnych, czasu przerw w zasilaniu odbiorców, a także ilości energii elektrycznej niedostarczonej do odbiorców.
In connection with the increase in the price of fuel based on hydrocarbons, the search and use of alternative types of fuel for machines in the mining and oil production industry is quite relevant today. Most of the existing alternative fuels by themselves cannot be considered as ready-to-use motor fuels. One of the ways to solve this problem is to use their mixtures with commercial fuels in certain ratios. This work deals with the development and research of the main characteristics of the mixer for obtaining mixed fuels based on diesel fuel and soybean oil, as well as the results of the study of the physical and operational properties of the obtained mixtures of different volume ratios of diesel fuel and soybean oil. The process of obtaining a mixed alternative fuel based on diesel fuel and soybean oil was implemented on a developed installation consisting of a mixer, the design of which is protected by a patent of Ukraine, and a gear pump. The study of the characteristics of the mixer as part of the installation showed that at a temperature of the components of the alternative fuel of 20°С, with a loss of full pressure on the mixer Δр ≈ (60-65) kPa, the volume consumption of soybean oil reached 10.7.10-6 m3/s. The time of preparation of the fuel mixture in the amount of 195 liters with a content of soybean oil of 10% ranged from 30 to 33 minutes. As research has shown, mixing soybean oil with diesel fuel in the amount of 5-50% vol. provides an improvement in viscosity-temperature properties and makes it possible to use such mixtures in diesel engines without changes in the design of the power supply system and regulation of fuel equipment, which characterizes soybean oil as a promising additive to diesel fuels to improve their technical and operational performance.
W artykule omówiono modernizację aparatury do przeprowadzania oblotów technicznych Przeciwlotniczego Zestawu Rakietowego NEWA SC (SA-3 Goa – kod NATO) polegającą na zastąpieniu samolotu TS-11 Iskra samolotem SONEX LL oraz przystoso-waniu zestawu aparatury oblotowej montowanej dotychczas na TS-11 Iskra do nowego samolotu-nosiciela. Przeprowadzono badania porównawcze w warunkach poligonowych, które potwierdziły poprawność przyjętych rozwiązań technicznych.
EN
The article discusses the modernization of the Anti-Aircraft Missile System NEWA SC (SA-3 Goa – NATO code) flight test equipment, consisting in replacing the TS-11 Iskra aircraft with the SONEX LL aircraft and adapting the set of flight test equipment previously mounted on the TS-11 Iskra to the new carrier aircraft. Comparative tests were carried out in field conditions, which confirmed the correctness of the adopted technical solutions.
Regardless of the operating conditions, a load acts on the parts of a machine in different directions. These loads in particular determine the required strength and resistance of parts and determine the study and selection of appropriate strength, resistance parameters for the parts. This can be determined by their impact on oilfield equipment and machine parts. Testing is done to determine the static flexibility, flow limit, tensile strength relative to flexibility, strength period limit, and plastic deformation coefficient. In some cases, when the limits of wear of machine parts are equal, elements with a larger coefficient of deformation are more convenient. These regularities should be used in those cases when it is possible to apply the methods of fracture mechanics or when there are direct experimental data on the development of fatigue cracks, which make it possible to carry out a probabilistic assessment of the durability of structural elements at the stage of crack growth and to substantiate the corresponding limitations on the service life of products. For the safety margins of machine parts, the starting points are as follows: longitudinal bending stress in the sleeve of a solid machine part made of a plastic material cannot damage the part. The length of the first crack can be taken to be equal to several millimetres, which is determined by the capabilities of the simplest means of observation, and by the fact that in some cases even a crack of such length can be critical from the point of view of a potential brittle fracture. In this regard, the fatigue resistance characteristics used in such a calculation should correspond to the point at which the first macroscopic crack appears.
EN
Niezależnie od warunków pracy na części maszyn działają obciążenia w różnych kierunkach. Obciążenia te w szczególności określają wymaganą wytrzymałość i odporność zmęczeniową części maszyn oraz determinują dobór metod badawczych oraz dobór odpowiednich parametrów wytrzymałościowych i odpornościowych tych części. Parametry te można określić poprzez ich oddziaływanie na urządzenia i części maszyn na złożach ropy naftowej, które są poddawane wyższym obciążeniom i odznaczają się wyższymi wartościami granicznymi zużycia. Badania wykonuje się w celu określenia elastyczności statycznej, granicy płynięcia, wytrzymałości na rozciąganie w stosunku do elastyczności, granicy okresu wytrzymałości oraz współczynnika odkształcenia plastycznego. W niektórych przypadkach, gdy wartości graniczne zużycia części maszyn są sobie równe, bardziej praktyczne w użytkowaniu są elementy o większym współczynniku odkształcenia. Prawidłowości te powinny być wykorzystywane w tych przypadkach, gdy możliwe jest zastosowanie metod mechaniki powstawania pęknięć lub gdy istnieją bezpośrednie dane doświadczalne dotyczące rozwoju pęknięć zmęczeniowych, które umożliwiają przeprowadzenie probabilistycznej oceny trwałości elementów konstrukcyjnych na etapie wzrostu pęknięć i uzasadnienie odpowiednich ograniczeń trwałości użytkowej wyrobów. W przypadku ustalania marginesów bezpieczeństwa dla części maszyny przyjmuje się następujące założenie wyjściowe: wzdłużne naprężenia zginające w wykonanej z tworzywa sztucznego tulei stałej części maszyny nie mogą spowodować jej uszkodzenia. Długość pierwszej rysy można przyjąć jako równą kilku milimetrom, co jest uzależnione od stosowanych metod obserwacji oraz faktu, że w niektórych przypadkach nawet rysa o takiej długości może być krytyczna z punktu widzenia potencjalnego wystąpienia pęknięcia kruchego. W związku z tym charakterystyka wytrzymałości zmęczeniowej, stosowana w takich obliczeniach, powinna odpowiadać punktowi, w którym pojawia się pierwsze makroskopowe pęknięcie.
Currently, it is impossible to imagine the repair and drilling of any well without the use of modern mobile equipment. With technological progress, not only new development technologies in the branch of field exploitation appear, but also new equipment with which oil and gas wells are repaired and reconstructed. Today, oil production is mainly carried out by the operation of wells without a pumping derrick, which makes it possible to sharply reduce the cost of metal and funds. Operations of downhole equipment lifting and tripping in a well are carried out using self-propelled mobile units representing tracked or wheeled transport vehicles on which a derrick (mast) with a winch, transmission and hoisting system is mounted. Lifting units are equipped with a mechanism for raising the mast to the working position and lowering it to the transport position. Installations with a lifting capacity of up to 32 tons inclusive are designed for lifting operations during routine underground repair of wells, whereas over 32 tons minimal lift capacity are required during major repairs and well development. The mobile unit is subjected to oscillatory movements both during transportation along unpaved, semi - destroyed, muddy and snow-covered roads to the well (for development, repair), and during well drilling. The frequency of the oscillating movement depends on the state of the uneven road. The unevenness of the road is expressed by spectral functions. In this case, both the chassis and the body of the mobile unit, as well as the technological equipment located on it, are subjected to oscillatory movements. As a result, technological equipment, as well as devices and equipment located on it, lose their accuracy, which leads to accidents both during drilling and during operation. Therefore, in order to minimize the influence of oscillatory movements on the operability of technological equipment, a technique was developed for technological equipment positioning on the chassis of a mobile unit at an optimal scheme according to the proposed method.
PL
Obecnie nie można sobie wyobrazić naprawy i wiercenia otworów bez nowoczesnego sprzętu. Wraz z postępem technologicznym następuje nie tylko rozwój nowych technologii w zakresie eksploatacji złóż, ale także nowych urządzeń, za pomocą których dokonuje się napraw i rekonstrukcji odwiertów ropnych i gazowych. Obecnie wydobycie ropy naftowej odbywa się głównie poprzez eksploatację otworów bez wieży wydobywczo-obróbczej, co pozwala na znaczne obniżenie kosztów zakupu stali i innych nakładów finansowych. Operacje podnoszenia i zapuszczania wyposażenia wgłębnego w otworze wykonywane są za pomocą samobieżnych jednostek mobilnych, obejmujących gąsienicowe lub kołowe pojazdy transportowe, na których zamontowana jest wieża wiertnicza (maszt) z wciągarką, przekładnią i urządzeniem dźwigowym. Jednostki podnoszące wyposażone są w mechanizm podnoszenia masztu do pozycji roboczej i opuszczania go do pozycji transportowej. Instalacje o udźwigu do 32 ton włącznie przeznaczone są do operacji podnoszenia podczas bieżących napraw odwiertów, a powyżej 32 ton – do poważnych napraw i prac w odwiertach. Jednostka mobilna jest poddawana ruchom oscylacyjnym zarówno podczas transportu po nieutwardzonych, częściowo zniszczonych, błotnistych i zaśnieżonych drogach prowadzących do odwiertu (w celu wykonania prac, napraw), jak i podczas wiercenia otworu. Częstotliwość ruchu oscylacyjnego zależy od wysokości profilu nierówności drogi. Nierówności drogi wyrażają funkcje spektralne. W takim przypadku zarówno podwozie, jak i korpus jednostki mobilnej, a także usytuowane na niej wyposażenie technologiczne poddawane są ruchom oscylacyjnym. Powoduje to, że sprzęt technologiczny, jak również znajdujące się na nim urządzenia i wyposażenie tracą swoją precyzyjność, co prowadzi do wypadków zarówno podczas wiercenia, jak i podczas prac operacyjnych w odwiertach. Dlatego w celu zminimalizowania wpływu ruchów oscylacyjnych na sprawność urządzeń technologicznych opracowano technikę usytuowania urządzeń technologicznych na podwoziu jednostki mobilnej w optymalnym schemacie, zgodnie z proponowaną metodą.
Działalność laboratoryjna jest w nierozerwalny sposób związana z pomiarami i wykorzystaniem wyposażenia pomiarowego i badawczego. W pracy przedstawiono wybrane zagadnienia związane z nadzorem nad wyposażeniem w akredytowanym laboratorium w oparciu o wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02.
EN
Laboratory activities are inextricably linked with the measurement and use of testing equipment. The paper presents basic issues related to equipment used in an accredited laboratory, based on the requirements of PN-EN ISO/IEC 17025: 2018-02.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article discusses parameters affecting the resistance welding process as well as methods and equipment used to measure such parameters. The verification of actual welding parameters involves the use of portable meters, measurement systems or monitoring systems, which, in accordance with related standards, should be periodically verified for the accuracy of indications. The accuracy of indications can be verified using a dedicated testing station, developed and constructed at the Łukasiewicz Research Network – Institute of Welding. The above-named station enables the performance of the simultaneous verification of root-meansquare welding current, current flow time and electrode force. The article also describes the general design of the testing station, its crucial elements as well as software applied during the verification of related equipment. In addition, the article presents testing station accuracy in relation to measurements concerning both welding current and electrode force.
PL
W artykule opisano parametry wpływające na proces zgrzewania rezystancyjnego oraz metody i przyrządy do ich pomiaru. Do weryfikacji rzeczywistych parametrów zgrzewania powszechnie stosowane są przenośne mierniki, systemy pomiarowe lub systemy monitorowania, które − zgodnie z wymaganiami odpowiednich aktów normatywnych − powinny podlegać okresowej kontroli poprawności wskazań. Sprawdzenie poprawności wskazań możliwe jest do zrealizowania m.in. na specjalnym stanowisku, opracowanym i wykonanym w Łukasiewicz – Instytucie Spawalnictwa, umożliwiającym jednoczesne sprawdzenie wskazań wartości skutecznej natężenia prądu zgrzewania, czasu przepływu prądu oraz siły docisku elektrod. W artykule przedstawiono ogólną budowę stanowiska, jego kluczowe elementy oraz oprogramowanie wykorzystywane podczas procedury sprawdzania przyrządów. Podano również dokładność pomiaru jaką charakteryzuje się stanowisko zarówno dla pomiaru natężenia prądu zgrzewania, jak i siły docisku.
W artykule przedstawiono kompetencje Laboratorium Badań Systemów Optoelektronicznych Wojskowego Instytutu Technicznego w procesie pozyskiwania i eksploatacji systemów optoelektronicznych. Wyspecyfikowano asortyment użytkowanego w Siłach Zbrojnych RP sprzętu optoelektronicznego z wyszczególnieniem istotnych charakterystyk technicznych. Zaprezentowano kompetencje techniczne, w tym posiadane wyposażenie badawcze do weryfikacji i oceny parametrów systemów nokto i termowizyjnych.
EN
The paper presents competences of the Military Institute of Armament Technology Laboratory for Testing Optoelectronic Systems used to acquisition and handling the optoelectronic systems. The selection of optoelectronic equipment and its performance used by the Polish Armed Forces is specified. Technological competences including the testing equipment used to verify and evaluate the characteristics of night-vision and thermo-vision systems are presented, as well.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The publication presents information on the principles of designing the heating network. It also pays attention to the conditions which should be met as well as the elements which should be considered when designing the above mentioned network. The paper contains also the description of the system of nets contained in the plan, the types of the nets according to distribution and, also, the way of conducting the pipelines. Besides it, the attention was paid to the type of material used in construction of the discussed network as it has the influence during its operation. Additionally, the routing of the network was discussed as well as the some respective solutions for heat-supplying network were submitted. It includes the problems of heat power balance, setting of the flows, compensation of elongation and determination of the line pressure and its calculation.
PL
Artykuł przedstawia informacje na temat zasad projektowych sieci ciepłowniczej, oraz przedstawia warunki jakie powinny odpowiadać przy projektowaniu sieci i na co należy zwrócić uwagę przy projektowaniu sieci. W pracy została również opisany układ sieci w planie, rodzaj sieci ze względu na dystrybucję, a także rodzaj sieci prowadzenia przewodów. Zwrócono również uwagę na rodzaj materiału z jakiego ma być zbudowana sieć bo to ma duże znaczenie przy eksploatacji. W pracy pojawiło się także kilka słów na temat trasowania sieci, a także przedstawiono stosowne rozwiązania dla sieci ciepłowniczej. Praca posiada metodę obliczeniową sieci ciepłowniczej, która dotyczy zagadnień: bilansu mocy cieplnej, ustalenie przepływów, kompensację wydłużeń, a także ciśnienie linii i jej ustalenie.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono ogólnie problematykę utrzymania i kontroli mostów. Scharakteryzowano roboty wykorzystywane do przeglądu tych budowli: roboty doprowadzane do kontrolowanych miejsc urządzeniami dźwigowymi oraz roboty pełzające, wspinające, latające (drony) i podwodne. Podano wyposażenie kontrolne robotów. Zwrócono uwagę na metody badań nieniszczących oraz na celowość robotyzacji inspekcji mostów.
EN
The issues of maintenance and inspection of Bridges are generally discussed. The robots used for the inspection of these structures were characterized robots transported to controlled places with lifting devices, as well as crawling, climbing and, flying (drones) robots. The control equipment of the robots is given. The attention was paid to the methods of non-destructive testing and the desirability of robotization of bridge inspection.
W artykule przedstawiono czynniki konstrukcyjne i eksploatacyjne wpływające na dokładność pomiaru temperatury metodami dotykowymi. Dokonano przeglądu czujników pomiarowych i ich właściwości metrologicznych. Opisano typy połączeń czujników z miernikami temperatury. Uwzględniono również wpływ wyznaczenia charakterystyki odwrotnej termoelementów na niepewność pomiaru temperatury.
EN
This article presents the design and operational factors influencing the accuracy of temperature measurement using tactile methods. The measurement sensors and their metrological properties were reviewed. The types of connections between sensors and temperature meters are described. The influence of determining the inverse characteristics of thermocouples on the uncertainty of temperature measurement was also taken into account.
Opisano wyposażenie i lokalizacje laboratorium wysokich napięć na Politechnice Wrocławskiej od 1910 roku. Pierwsze laboratorium oddano do eksploatacji bezpośrednio po otwarciu Technische Hochschule Breslau. Jednak dopiero po przybyciu Prof. Paula Boeninga w 1936 r. zaczęto je w pełni wykorzystywać. Prof. Jerzy Ignacy Skowroński w 1946 r. przeniósł laboratorium do znacznie większego pomieszczenia w gmachu A-1, a następnie do budynku D-1 po jego ukończeniu w 1954 roku. Działalność laboratorium można podzielić na trzy okresy: przed II wojną światową 1910-1945, lata kierownictwa Prof. J. I. Skowrońskiego i okres 1971–2020. Największy rozwój laboratorium w zakresie zakupów wyposażenia i liczby zatrudnionych (20 pracowników) przypada na lata 1960-1990. W referacie opisano najważniejsze wyposażenie zakupione lub zmontowane przez Jerzego Lisieckiego.
EN
Equipment and locations of the high voltage laboratory have been described since 1910. The first laboratory was put into operation immediately after the opening of the Technische Hochschule Breslau. However, only after the arrival of prof. Paul Boening in 1936 began to be fully used. Professor Jerzy Ignacy Skowroński in 1946 moved the laboratory to a much larger room in the A-1 building and then to the D-1 building after its completion in 1954. The laboratory can be divided into three periods: the time before World War II 1910-1945, the years of management of Prof. J.I. Skowronski and the years 1971–2020. The years 1960-1990 were the period of the greatest development, purchase of equipment and employment of almost 20 employees. The article describes the most important equipment purchased or assembled by Jerzy Lisiecki.
In the article the possibility of using selected adaptive models to forecast accidents at work during repairing, maintaining and installing machines, was presented. On the basis of statistical data on persons injured in accidents at work (2009-2018), the process of their forecasting was carried out (for 2019 and the years 2019-2021) and the errors of expired forecasts were determined. Prediction of empirical data allowed for the assessment of accident rates among persons injured in total accidents and allowed for the assessment of the state of occupational safety in the area with was analyzed. The presented models can be used to assess accidents in other sectors of the economy and be a tool used to assess the state of occupational safety in an enterprise.
W artykule dokonano przeglądu maszyn do robót palowych, w tym: kafarów, młotów i wyciągarek palowych. Autor przedstawił charakterystykę, budowę, a także opisał zastosowanie tych maszyn.
EN
The article reviews machines for piling works, including pile drivers, hammers and pile winches. The author has presented the characteristics, structure and application of these machines.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article presents the structure and chemical composition of fluxcored electrode strips used for the deposition of abrasion-resistant layers involving the use of non-submerged arc and flux, analyses technologies used during the surfacing involving the use of flux-cored strips as well as presents exemplary applications, related welding (surfacing) equipment and advantages resulting from the use of the above-named filler metals.
PL
Przedstawiono konstrukcję i skład chemiczny taśm elektrodowych proszkowych przeznaczonych do napawania warstw odpornych na ścieranie łukiem nieosłoniętym oraz pod topnikiem. Rozpatrzono specyfikę technologii napawania taśmami proszkowymi. Opisano przykłady zastosowania tego rodzaju napawania, urządzenia spawalnicze i zalety stosowania tych spawalniczych materiałów dodatkowych.
The probability of collisions with animals and their consequences depend on several factors, of which the speed and design of the train are very important. The problem of safety related to collisions concerns much more passenger trains than freight trains. Data obtained from carriers unambiguously indicate the growing scale of the problem – the number of incidents increases every year, as well as the related costs of rolling stock repairs, delays in train traffic, passenger confidence loss or costs of lowering the level of railway traffic safety. Collision maps made on the basis of these data should be a prelude to designing a system of preventive measures implemented in places with the highest risk. We should not wait with the introduction of preventive measures to a railway disaster. To protect sections of railway lines with an increased risk of collisions with animals the best available solution is the system of UOZ animal protection devices. This system, protecting both trains and animals from the effects of collisions, is still the most innovative and modern solution on a global scale. The growing interest of foreign railway authorities and our readiness to offer a state-of-the-art, proven system gives the opportunity to introduce the Polish invention to railway lines all around the world.
Celem artykułu jest przybliżenie zastosowanych w praktyce trzech innowacji w zakresie: materiałowym, montażowym, sprzętowym oraz wyzwania, jakim jest prowadzenie budowy rozległej obszarowo. Artykuł zawiera opisy i dokumentację zdjęciową przytoczonych rozwiązań inżynierskich.
EN
The aim of the article is to present three innovations in the scope of materials, installation and equipment, which have been used in practice, as well as the challenge posed by managing a vast area construction project. The article contains descriptions and photographic documentation of the abovementioned engineering solutions.
Celem artykułu jest przedstawienie roli i znaczenia uwarunkowań tworzących kontekst działalności przedsiębiorstwa sektora obronnego w aspekcie zmiany wymagań standardu ISO 9001. Artykuł przybliża rolę i znaczenie uwarunkowań normatywno-prawnych w zapewnieniu bezpieczeństwa przedsiębiorcy. Zarysowane zostały główne elementy tego zagadnienia z podkreśleniem uwarunkowań tworzących wyzwania stawiane organizacjom wytwarzającym sprzęt wojskowy i zapewniającym jego wsparcie techniczne podczas eksploatacji. Artykuł wyraża określone podejście badawcze w zakresie dokonywania oceny zgodności systemu zarządzania jakością w aspekcie wymagań NATO realizowanych przez Centrum Certyfikacji Jakości WAT. Na przykładzie Wojskowych Zakładów Uzbrojenia S.A. przeanalizowano działania dostosowawcze, które muszą – w świetle wymagań prawnych – zrealizować przedsiębiorcy uczestniczący w procesach pozyskiwania i wsparcia technicznego w eksploatacji sprzętu wojskowego.
EN
The aim of this article is to present the role and importance of the conditions that make up the business context of the defense sector enterprise in terms of the ISO 9001 standard requirements. The article presents the role and the importance of normative-legal aspects in ensuring the safety of the entrepreneur. The main elements of this problem have been outlined with the emphasis on conditions that create challenges for organizations producing military equipment and providing technical support during its operation. The article expresses the specific research approach in the area of conformity assessment of the quality management system in terms of NATO requirements carried out by Centrum Certyfikacji Jakości WAT (Quality Certification Center). On the example of Wojskowe Zakłady Uzbrojenia S.A. (a defense industry company) the adaptation activities that must – in the light of legal requirements – be carried out by entrepreneurs participating in the acquisition and technical support processes in the operation of military equipment.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.