W pracy przedstawiono badania własne autora dotyczące identyfikacji warunków przejścia z obszaru tarcia płynnego do tarcia mieszanego w liniowym styku skoncentrowanym elementów chropowatych. Warunki pracy styku (prędkość poślizgu i obciążenie) oraz struktura mikrogeometryczna współpracujących w styku powierzchni były czynnikami, których wpływ na przejście z obszaru tarcia płynnego do mieszanego podlegał badaniom. Badania zrealizowano na specjalnie opracowanym stanowisku tribologicznym typu rolka-klocek modelującym liniowy styk skoncentrowany. Stanowisko to składało się z maszyny badawczej, mikroprocesorowego systemu pomiarowego oraz specjalnych, opracowanych do realizacji badań, programów komputerowych. Do oceny warunków tarcia zastosowano metodę identyfikacji mikrozwarć metalicznych. W badaniach użyto próbek i przeciwpróbek wykonanych ze stali łożyskowej ŁH15, których powierzchnie miały strukturę mikrogeometryczną, w przybliżeniu izotropową (z krzyżowymi śladami obróbki) oraz anizotropową (ze śladami obróbki w kierunku równoległym i prostopadłym do kierunku ruchu). Jako oleje smarowe w badaniach zastosowano wzorcowe oleje mineralne FVA3 i FVA4 pracujące w przedziale temperatur 30-80 stopni Celsjusza, o znanych charakterystykach lepkościowych. Wynikami badań były przebiegi względnego czasu mikrozwarć w strefie styku w funkcji prędkości poślizgu w zależności od zastosowanego skojarzenia mikrogeometrycznego próbek i środka smarowego. Przebiegi te poddano analizie, wyznaczając dla nich linie trendu. Wyniki analizy potwierdziły wpływ chropowatości oraz mikrostruktury kierunkowej powierzchni próbek na nośność filmu smarowego.
EN
The experimental investigations of the conditions of the transition from the fluid film lubrication regime to the mixed one in concentrated line contact of the rough bodies have been presented. As the identification technique of the transition conditions the measurements of the micro-short-circuits in the contact zone have been utilised. The specimens used in the experiments had the nearly anisotropic and isotropic microgeometry. The results of experiments were the figures of the relative time of micro-short-circuits vs. the sliding velocity for two lubricating oils and a number of various surface textures of specimens. The results confirmed the effect of the vertical and horizontal parameters of the surface roughness on load-carrying capacity of the lubricating film. In order to obtain the quantitative relation for the transition conditions between the fluid film and mixed lubrication regimes the statistical analysis of the factors influencing the film interruption has been carried out. This analysis resulted in the multiple correlation equation involving the contact working conditions and the vertical and horizontal parameters of the surface roughness of mating elements.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.