Opracowano diagnozę warunków koegzystencji wybranych grup pracujących z infrastrukturą elektromagnetycznych technologii radiokomunikacyjnych powodujących emisję radiofal w środowisku pracy i życia. Przeprowadzono analizę zagrożeń elektromagnetycznych w kontekście rozwoju tych technologii oraz ewolucji sposobu ich użytkowania i warunków oddziaływania elektromagnetycznego na pracowników i ludność w typowych mikrośrodowiskach: (i) pociągów osobowych, (ii) centrów handlowych i (iii) pojazdów samochodowych. Wykazano istotnie zróżnicowane kierunki zmian warunków narażenia na radiofale w ostatnich 5 latach (2018-2023), przy nieznacznych zmianach poziomu całkowitego narażenia w środowisku pracy dostępnym dla pracowników i ludności, powiązane z upowszechnieniem mobilnego dostępu do szybkiego przesyłania danych i przyspieszenia ich transmisji z urządzeń osobistych (smartfonów, tabletów). W centrach handlowych zaobserwowano dominujący udział składowych downlink narażenia (ze stacji bazowych) oraz poszerzenie jego pasma częstotliwości (o pasma LTE: 2100 i 2600 MHz) przy obniżeniu udziału składowych uplink (z terminali) i marginalizacji narażenia związanego z lokalnymi hotspotami sieci nieabonamentowych (Wi-Fi). W pociągach osobowych również zaobserwowano poszerzenie pasma częstotliwości, ale przy dominującym udziale składowych uplink narażenia, niezależnie od dostępności lokalnych hotspotów. W pojazdach samochodowych w narażeniu pochodzącym z zewnętrznych źródeł radiofal (składowe downlink) także zaobserwowano poszerzenie pasma jego częstotliwości (o pasma LTE: 800 i 2600 MHz). We wszystkich mikrośrodowiskach stwierdzono zmniejszenie fluktuacji narażenia w czasie. W analizowanych typach mikrośrodowisk konieczne są więc odmienne środki ograniczania narażenia pracowników, a także różne metody rozpoznania i oceny jego parametrów.
EN
This is a study of how people coexisting with the infrastructure of electromagnetic mobile communication technologies emitting radio waves in the work and living environment: (i) in passenger trains, (ii) in shopping centres and (iii) in passenger cars. It revealed significantly different trends, over the last five years (2018-2023), in the structure of exposure to radio waves, with slight changes in the level of total exposure in analysed environments used by workers and the public. T he observed changes are related to the spread of mobile access to fast data transfer and increased speed of transmission from personal devices (terminals such as smartphones or tablets). The results from shopping centres showed dominant downlink-components of exposure (from base stations) and a broadening of their frequency band (due to the spread of LTE subscription services using the 2100 and 2600 MHz bands) in 2023, along with reduced uplink-components (from terminals) and components related to local hotspots of non-subscription networks (Wi-Fi). A broadening of the frequency band was also observed in measurements from passenger trains, but with the dominant uplink-components of exposure, regardless of the availability of local hotspots. In passenger cars, exposure to external radio waves (downlink components) also broadened in the frequency band (in the LTE 800 and 2600 MHz bands). A reduction in exposure fluctuations over time was found in all the studied microenvironments. This implies that different measures are necessary to reduce workers’ exposure, along with different methods of identifying and assessing the parameters there.
Lokalizatory, czyli nasobne urządzenia ułatwiające zdalne (elektromagnetyczne) monitorowanie miejsca pobytu lub odnalezienie człowieka, są wykorzystywane w rozwiązaniach poprawiających bezpieczeństwo ludzi w trudnym lub niebezpiecznym terenie. W związku z tym, że lokalizatory mają za zadanie poprawienie bezpieczeństwa ludzi w razie zagrożenia bezpieczeństwa, a nawet życia użytkownika, parametry emitowanego przez nie pola elektromagnetycznego są w znacznym stopniu zdeterminowane spodziewanymi dla takiego zdarzenia okolicznościami technicznymi i parametrami dielektrycznymi środowiska w takim miejscu. Wykonane badania wykazały, że w otoczeniu nasobnych lokalizatorów (takich jak lokalizatory lawinowe, lampy górnicze wyposażone w górniczy nadajnik lokacyjny czy radiotelefony) należy rozpoznać, czy występuje przestrzeń pola elektromagnetycznego o poziomie, przy którym stosuje się systemowe działania związane z ochroną przed zagrożeniami elektromagnetycznymi (tzn. jest tam pole elektromagnetyczne stref ochronnych, o zasięgach zależnych od rodzaju urządzenia i parametrów jego pracy), a przy radiotelefonach pracujących z mocą 4 W lub więcej należy również rozpoznać, czy występuje przestrzeń pola elektromagnetycznego strefy niebezpiecznej (narażenie niebezpieczne). Ze względów funkcjonalnych (konieczność emisji pola elektromagnetycznego w pobliżu ciała pracownika) całkowita eliminacja zagrożeń elektromagnetycznych związanych z użytkowaniem nasobnych lokalizatorów jest niemożliwa. Zaproponowane w niniejszym opracowaniu środki ochronne umożliwiają znaczne ograniczenie omawianych zagrożeń elektromagnetycznych podczas użytkowania lokalizatorów nasobnych.
EN
Locators, i.e. wearable remote (electromagnetic) assisting devices, provide ability to supervise the places to stay or to find a person, they are in solutions that improve the safety of people in harsh or dangerous environment. Due to the fact that the locators are designed to improve the safety of people in the event of a hazardous or even life danger of the user, the parameters of the electromagnetic field emitted by them are determined by the technical circumstances and dielectric parameters of the environment that may occur where the active use of locators is expected. Based on the results of performed studies in the vicinity of wearable locators (such as avalanche locators, mining lamps equipped with a mining locating transmitters, or radiotelephones) it is necessary to recognize whether there is an electromagnetic field space with a level at which systemic measures related to protection against electromagnetic hazards are applied (i.e. with ranges depending on the type of device and its operating parameters), and in the case of radiotelephones operating with a power of 4 W or higher, also whether there is also an electromagnetic field space of the dangerous (conditional) exposure. For functional reasons (the need to emit an electromagnetic field near the worker’s body), complete elimination of electromagnetic hazards related to the use of wearable locators is impossible. The protective measures proposed in this paper make it possible to significantly reduce the discussed electromagnetic hazards during the use of wearable locators.
Wśród tematyki priorytetowych badań, dotyczących skutków oddziaływania pola elektromagnetycznego na biosferę, od lat wymieniane są badania dotyczące oceny zagrożeń zdrowia związanych ze skutkami skumulowanego narażenia na silne pole magnetostatyczne. Narażenie takie w środowisku pracy dotyczy głównie skutków wieloletniej pracy w otoczeniu magnesów skanerów rezonansu magnetycznego. W badaniach pilotowych, wykorzystując wyniki badań ekspozymetrycznych, oszacowano skumulowane oddziaływanie pola magnetostatycznego na pracowników wykonujących typowe badania diagnostyczne. Wyniki sugerują, że skumulowane narażenie elektroradiologów w ciągu 10-20 lat pracy przy skanerach osiąga poziom, przy którym w badaniach epidemiologicznych stwierdzono zwiększone zagrożenie rozwojem nadciśnienia tętniczego podczas zatrudnienia w narażeniu na pole magnetostatyczne. W badaniach epidemiologicznych z udziałem tej grupy zawodowej konieczne jest indywidualne ocenianie parametrów narażenia na pole magnetostatyczne, ponieważ skumulowane narażenie jest istotnie zróżnicowane podczas takiej pracy, m.in. ze względu na organizację pracy i stan zdrowia badanych pacjentów. Omawiany problem nie dotyczy skutków oddziaływania pola magnetostatycznego na pacjentów.
EN
Among the topics of priority research on the effects caused by the influence of electromagnetic field on the biosphere, studies on the assessment of health hazards related to the effects of cumulative exposure to strong static magnetic field have been mentioned for years. Such exposure in the work environment relates mainly to the long years of work in the vicinity of magnets of magnetic resonance scanners. In pilot studies, using the results of exposimetric studies, the cumulative exposure to static magnetic field of workers performing typical MRI diagnostics was estimated. The results suggest that the cumulative exposure of radiographers during 10-20 years of employment by MRI scanners reaches the level at which epidemiological studies have found an increased risk of developing hypertension during employment in exposure to static magnetic field. In epidemiological studies involving this group of workers, it is necessary to individually assess the parameters of exposure to static magnetic field, because the cumulative exposure varies significantly during such work, e.g. due to the organization of work and the health of the diagnosed patients. Discussed problem do not valid with regard to effects of patients’ exposure to static magnetic field. Key.
W artykule scharakteryzowano pole elektromagnetyczne wytwarzane przez przenośne urządzenia komputerowe. Emitują one złożone pole elektromagnetyczne, o częstotliwościach do pojedynczych GHz. Wykazano, że zagrożenia elektromagnetyczne w przestrzeni pracy podczas użytkowania urządzeń oddalonych co najmniej 20 cm od ciała operatora, nie wymagają indywidulanej oceny, aby potwierdzić zgodność poziomu ekspozycji użytkowników z wymaganiami prawa pracy. Wyniki obliczeń współczynnika SAR w modelu ciała kobiety wskazują istotnie większy poziom zagrożeń dla użytkownika laptopa trzymanego bezpośrednio przy ciele, w porównaniu z korzystaniem z urządzenia oddalonego od ciała. W ramach stosowania środków ochronnych dla ograniczenia potencjalnych zagrożeń elektromagnetycznych należy zapewniać warunki użytkowania przenośnych urządzeń komputerowych zgodnie z zaleceniami ergonomicznymi.
EN
Electromagnetic field emitted by laptops, were characterised. Computer devices are sources of complex electromagnetic field of frequency till several GHz. Assessment of electromagnetic hazards in working space near above mentioned computer devices do not need individual compliance of the level of electromagnetic exposure level with the limits provided with respect to protection of workers against electromagnetic hazards - in the case of the use of devices removed at less 20 cm from body's operator. Results of numerical calculation of SAR ratio in virtual women model's shown in fact higher level of electromagnetic risk while using laptop close to the body than while using laptop m longer distance. During the use of preventive measures for limitation of possible electromagnetic risks also conditions of the use of portable computer device according to ergonomic requirements should be assured.
Ze względu na konieczność zapewnienia pracującym bezpiecznych i higienicznych warunków pracy określono wymagania dotyczące rozpoznania, oceny i ograniczania zagrożeń elektromagnetycznych związanych z bezpośrednimi i pośrednimi skutkami oddziaływania pola elektromagnetycznego na ludzi i obiekty materialne. W artykule omówiono najistotniejsze wymagania z tego zakresu, wprowadzone w 2016 r. do prawa pracy.
EN
Provisions regarding identification, evaluation and limitation of electromagnetic hazards linked with direct and indirect effects of electromagnetic field interactions with humans and material objects were set up because of the need to ensure safety and hygiene environment for workers. In the article it was describe the key provisions in that field, established in 2016 by labour law.
W artykule scharakteryzowano pole elektromagnetyczne wytwarzane przez stacjonarne urządzenia komputerowe (komputery osobiste i serwery): monitory ekranowe CRT i LCD oraz jednostki systemowe i współpracujące z nimi urządzenia peryferyjne, takie jak myszki i klawiatury bezprzewodowe, zasilacze stałoprądowe (AC/DC) i zasilacze awaryjne (UPS), okablowanie sieciowe i zasilające elektrycznie. Emitują one pole elektromagnetyczne (o częstotliwości od 50 Hz do pojedynczych GHz). Wykazano, ze zagrożenia elektromagnetyczne w przestrzeni pracy przy wymienionych urządzeniach komputerowych, z uwagi na ich użytkowanie w odległości co najmniej 20 cm od ciała operatora, nie wymagają indywidualnej oceny, aby potwierdzić zgodność poziomu ekspozycji użytkowników z wymaganiami prawa pracy Prezentowana w artykule ocena pola elektromagnetycznego nie dotyczy innych scenariuszy ekspozycji, takich jak naprawy urządzeń czy eksploatacja sprzętu przenośnego.
EN
Various sources point out that shift work (especially night shifts) has a negative influence on peoples’. This article discusses the electromagnetic field emitted by stationary computer devices (personal computers and servers): CRT and LCD screen monitors, system units and peripheral equipment such as wireless communication mice and keyboards, direct current suppliers (AC/DC), uninterruptible power supplies (UPS), and network and electrical supplying cables. Computer devices emit an electromagnetic field from 50 Hz to several GHz. Electromagnetic hazards m the working space near those computer devices do not require individual assessment of the compliance of the level of electromagnetic exposure with the limits provided with respect to the protection of workers against electromagnetic hazards, because the distance between the operator's body and the equipment 15 at least 20 cm. This article does not discuss other exposure scenarios such as repairing devices or using portable devices.
Eksploatacja wszystkich urządzeń i instalacji zasilanych prądem elektrycznym jest nierozerwalnie związana z zamierzoną lub niezamierzoną emisją energii elektromagnetycznej. W wyniku tej emisji pole elektromagnetyczne powszechnie występuje w środowisku. Bezpośrednim skutkiem oddziaływania pola z obiektami elektroprzewodzącymi (w tym z ciałem człowieka) jest indukowanie pola elektrycznego i prądu elektrycznego w eksponowanych obiektach (pojedynczych obiektach w tzw. wolnej przestrzeni lub w grupach obiektów połączonych galwanicznie). W organizmie człowieka mogą one wywołać elektrostymulację tkanek pobudliwych lub wzrost temperatury, co prowadzi do zaburzeń funkcjonowania organizmu lub utrudnia bezpieczne realizowanie obowiązków zawodowych. Przy identyfikacji, badaniach i ocenie parametrów narażeń na pola elektromagnetyczne są stosowane zarówno techniki pomiarowe, symulacje komputerowe, jak i analiza parametrów technicznych obiektów technicznych emitujących pola elektromagnetyczne. Zwykle największą miarodajność w przypadku oceny zagrożeń zawodowych mają badania in situ, ponieważ umożliwiają ocenę zarówno rzeczywistych parametrów pola elektromagnetycznego w specyficznych warunkach przestrzeni pracy, gdzie eksploatowane mogą być jednocześnie różnorodne urządzenia i instalacje elektryczne oraz rozmieszczone są zróżnicowane obiekty materialne modyfikujące morfologię ekspozycji (m.in. rozkład przestrzenny i zmienność w czasie), jak i ocenę warunków narażenia przy aktualnym stanie technicznym źródeł pola, który zmienia się wskutek zmiennych warunków ich eksploatacji i konserwacji oraz procesów starzeniowych urządzeń. W artykule omówiono: charakterystyki bezpośredniego i pośredniego oddziaływania pola elektromagnetycznego na organizm człowieka, miary skutków narażenia na zmienne w czasie pole elektromagnetyczne (o częstotliwości z pasma od 5 Hz do 300 GHz), parametry charakteryzujące pole elektromagnetyczne w środowisku (stosowane zgodnie z wymaganiami prawa pracy podczas oceny narażenia pracowników), zasady pomiaru pola elektrycznego i magnetycznego oraz właściwości metrologiczne mierników (istotne z punktu widzenia jakości pomiarów wykorzystywanych w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy). Ponadto scharakteryzowano czynniki determinujące niepewność pomiarów pola elektromagnetycznego w środowisku pracy, ze szczególnym uzasadnieniem wymagań określających parametry metrologiczne aparatury wykorzystywanej do pomiarów podjętych ze względu na ocenę zgodności warunków narażenia z ustalonymi limitami dotyczącymi natężenia pola elektrycznego i magnetycznego w miejscu pracy.
EN
Any use of electric devices and installations is inextricably linked to the intentional or unintentional emission of electromagnetic energy. Consequently, the electromagnetic field is commonly present in the environment. The direct effects of the electromagnetic influence on electrically conductive objects (including the human body) consists in the electric field and current induction in exposed objects (single objects in the ‘free space, or in groups of objects with galvanic contact). In the human body, they may cause electrostimulation in electro sensitive tissues or an increase in temperature that may lead to malfunctions within the body or difficulties in the safe performance of professional duties. When identifying, investigating and evaluating the parameters of the electromagnetic field, various techniques can be applied: measurements, computer simulations or the analysis of parameters of technical objects emitting an electromagnetic field. The highest quality evaluation of occupational hazards usually comes from in-situ investigations. This is because they allow the evaluation of the real parameters of electromagnetic fields in the particular conditions of the workplace where various electric devices and installations may be used at the same time, and where various physical objects are present that might influence the exposure morphology (e.g. spatial distribution and time variability). They also permit an evaluation of the exposure conditions taking into account the actual technical stage of the field sources, which vary due to changes in the use and maintenance conditions, or due to aging devices. The article presents: the characteristics of direct and indirect interaction between the electromagnetic field and the human body, the measures of exposure to a time-varying electromagnetic field (5 Hz – 300 GHz frequency band), the parameters characterizing the electromagnetic field in the environment (used according to the labour law in evaluations of workers’ exposure), the principles of electric and magnetic field measurements and the metrological properties of measurement devices (significant from the point of view of the quality of measurements used in the area of occupational health and safety). Factors determining the uncertainty of electromagnetic field measurements are also characterized, focusing on the rationale for guidelines on the metrological parameters of devices used in measurements intended to evaluate whether exposure conditions comply with the established limits of electric and magnetic field strength at the workplace.
Nowelizacja prawa pracy w zakresie ochrony przed zagrożeniami elektromagnetycznymi, wynikającymi z oddziaływania pola elektromagnetycznego (pola-EM) na organizm człowieka i obiekty techniczne) związana jest z harmonizacją przepisów krajowych z dyrektywą 2013/35/UE w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na zagrożenia spowodowane czynnikami fizycznymi (polami elektromagnetycznymi, Dz.Urz. UE L 179, str. 1-19).
Odnawialne źródła energii, m.in. elektrownie wiatrowe, odgrywają coraz większą rolę w systemie energetycznym. W Polsce eksploatowanych jest obecnie ponad 1000 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy ok 4,6 GW, które rocznie produkują ok 4,5% krajowej energii elektrycznej (tj. niemal 8 TWh w 2015 r.). W artykule scharakteryzowano źródła pola elektromagnetycznego w elektrowniach wiatrowych ( generatory prądowe, przetworniki elektroenergetyczne, okablowanie, transformatory) i parametry wytwarzanego przez nie pola elektromagnetycznego (magnetostatycznego i elektromagnetycznego małej częstotliwości, o dominującej składowej 50 Hz lub 150 Hz. Zaprezentowano wyniki wykonanych w elektrowniach wiatrowych badań pola elektromagnetycznego, obejmujących pomiary rozkładu przestrzennego oraz indywidualny monitoring narażenia pracowników Wykazano, ze narażenie pracowników jest w granicach wymagań prawa pracy (natężenie pola elektrycznego E<500 V/m; należenie pola magnetycznego H<200 A/m, zasięgi stref ochronnych pola elektromagnetycznego nieprzekraczające jednego metra od jego źródeł, a narażenie pracowników podczas dnia pracy jedynie krótkotrwałe). Zidentyfikowano lokalne występowanie zagrożeń elektromagnetycznych istotnych dla pracowników szczególnie chronionych (kobiet w ciąży, pracowników młodocianych i użytkowników implantów medycznych), które powinny być uwzględnione w programie stosowania środków ochronnych.
EN
Renewable sources of energy, i.a. wind power plants, play an increasingly important role in the power system. Over 1000 wind power plants, with a total power of approx 4 6 GW, are in service in Poland. Every year, they produce approx 4.5% of domestic electrical energy( i.e. almost 8 TWh in 2015). This paper characterizes sources of electromagnetic fields in wind power plants. (current generators, power engineering converters, cables, transformers) and the parameters of the electromagnetic field they produce (static magnetic field, time-varying, low frequency electromagnetic field with the fundamental component of 50 Hz or 150 Hz). It presents results of investigations of electromagnetic fields in wind power plants, which covered spatial distribution and individual monitoring of worker exposure. It was found that the exposure of workers may be classified as compliant with provisions of the labour law (electric field strength E< 500V/m, magnetic field strength H<200 V/m, the range of protective zones of electromagnetic fields not exceeding one metre from the above-mentioned sources, temporary exposure of workers during a shift). The only electromagnetic hazards which require the application of protection measures involve localized exposure which exceeds the limits regarding workers at particular risk (pregnant women, young workers and people with medical implants).
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Personel zakładów radiologii i diagnostyki obrazowej stanowi szczególną grupę wśród pracowników ochrony zdrowia. Z jednej strony bywa narażony na oddziaływanie czynników fizycznych (promieniowanie jonizujące, pole magnetyczne), z drugiej musi zapewnić odpowiednie bezpieczeństwo pacjentów podczas wykonywania procedur diagnostycznych. Pole magnetyczne należy do grupy 2B czynników rakotwórczych. W świetle obecnie uznawanych danych, pole magnetyczne do 4T nie wywołuje negatywnych zmian w organizmie (przy prawidłowo wykonanych procedurach). Nie można jednak z całą pewnością stwierdzić, że jest ono bezpieczne. Istnieje grupa pacjentów, dla których nawet minimalne wartości indukcji pola stanowią ogromne ryzyko.
EN
The staff of radiology and diagnostic imaging institutes presents the particular group among employees of public healthcare. On the one hand, they are exposed to influence of physical factors (radiation ionizing, magnetic field), on the other hand must assure proper safety for patients during diagnostic procedure. Magnetic field adheres to a category of 2B of carcinogenic agents. According to recognized data, the exposure to magnetic field to a value of 4T does not create negative lesions in organism (if correctly done). However, it is not possible to state certainly that it is entirely safe. There is a group of patients to which, even minimal induction of field is very dangerous.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł przedstawia charakterystykę „pola i promieniowania elektromagnetycznego” wykorzystywanego w placówkach medycznych – przy urządzeniach elektrochirurgicznych i fizykoterapeutycznych oraz skanerach rezonansu magnetycznego – a także związanych z nimi zagrożeń bezpieczeństwa pacjentów i pracowników, wynikających z oddziaływania pola elektromagnetycznego na ludzi i środowisko pracy.
EN
The paper presents the characteristic of „electromagnetic field and radiation” which is used in medical centers – in electrosurgical and physiotherapeutic devices and magnetic resonance scanners – as well related safety hazards for patients and workers, caused by electromagnetic fields influence on humans and work environment.
Pracownicy, którzy wymagają stałej łączności z dowódcą lub dyspozytorem korzystają z różnorodnych urządzeń profesjonalnej łączności bezprzewodowej, istotnie różniących się od publicznych systemów telefonii komórkowej. Omówione w artykule cechy takich systemów oraz doniesienia naukowe wykazujące możliwe zagrożenia zdrowia wynikające z narażenia na pola elektromagnetyczne urządzeń bezprzewodowych przemawiają za poszukiwaniem rozwiązań profilaktycznych, celem zmniejszania narażenia pracowników zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia.
EN
Workers who need permanent contact witht the commander or dispatcher use various professional device for wireless communication; their parameters significantly differ from public mobile phone systems.This article discusses parameters of such systems and research results on possible health hazards related to exposure to electrornagnetic fields produced by wireless devices. It is necessary to look for prevention solutions that would reduce workers' exposure in accordance with recommendations of the World Health Organization.
Przeprowadzono badania jednoczesnego narażenia operatorów rezystancyjnych zgrzewarek podwieszanych, na czynnik elektromagnetyczny i biomechaniczny. Badania wykazały znaczący rozrzut wartości miar wewnętrznych skutków ekspozycji na pola elektromagnetyczne i obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego w zależności od pozycji ciała, jak i od gabarytów i położenia głowicy zgrzewarki względem ciała pracownika. Przedstawiono również opracowane na podstawie analizy uzyskanych wyników: zasady optymalizacji konstrukcji, procedur obsługi i organizacji stanowiska pracy wykorzystujących rezystancyjne zgrzewarki podwieszane. Wykazano, że stosunkowo proste działania organizacyjne dotyczące poszczególnych stanowisk pracy mogą nawet wielokrotnie ograniczyć poziom narażenia operatora rezystancyjnych zgrzewarek podwieszanych na jednocześnie działające czynniki: elektromagnetyczny i biomechaniczny.
EN
Investigations of electromagnetic and biomechanical factors affecting concurrently workers operating suspended resistance welders have been performed. The results showed a high variability of the level of internal measures of electromagnetic exposure effects and musculoskeletal system load depending on both the worker's posture and resistance gun location and size. This paper presents also construction and operating procedure optimization rules and worksite guidelines of workers' exposure by suspended resistance welders done on the basis on investigations results analysis. It was also proven that simple organizational activities referred to particular worksites' can limit hazard level of resistance welding gun operators to concurrent electromagnetic and biomechanical even a few times.
Eksploatacja wielu urządzeń elektrycznych wykorzystywanych w procesie pracy, jak również instalacji stanowiących wyposażenie pomieszczeń związana jest z oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Objęcie zagrożeń elektromagnetycznych badaniami naukowymi w celu rozpoznania ich natury, a także tworzenie naukowych podstaw rozwiązań zmniejszających takie zagrożenia, to ze względu na możliwość niekorzystnego oddziaływania pól na zdrowie lub bezpieczeństwo ludzi konieczność. W rezultacie prowadzonych w Zakładzie Bioelektromagnetyzmu CIOP-PIB badań naukowych i prac technicznych powstało archiwum obejmujące charakterystyki zagrożeń elektromagnetycznych, rozpoznanych w trakcie ponad 500 ekspertyz specjalistycznych. Innym ważnym kierunkiem jest rozwój techniki badań pól elektromagnetycznych, ze szczególnym naciskiem na działania ograniczające niepewność pomiarów prace te przyniosły rezultat w postaci współudziału w opracowaniu koncepcji oraz wymagań dla aparatury pomiarowej, polskich norm dotyczących aparatury pomiarowej oraz zasad badań i oceny pól elektromagnetycznych w środowisku pracy, a także zbudowania laboratorium wzorcowych pól elektrycznych i magnetycznych o częstotliwości z zakresu 0 Hz - 6 GHz, objętego akredytacją PCA dla laboratoriów wzorcujących. Rozwijanie praktycznych metod ograniczania ekspozycji, zwłaszcza metod technicznych ograniczania zagrożeń u źródła, przyniosło efekt w postaci m.in. modeli ekranów elektromagnetycznych dla urządzeń elektrotermicznych oraz modernizacji instalacji elektroenergetycznych, ograniczających narażenie ludzi na pola magnetyczne. Opracowywane rozwiązania są dedykowane przede wszystkim odbiorcom z małych i średnich przedsiębiorstw.
Zagrożenia elektromagnetyczne w środowisku pracy mogą być analizowane z wykorzystaniem symulacji komputerowych. Zastosowanie realistycznego modelu ciała pracownika jest jednym z najistotniejszych elementów tego typu analizy. Realistyczny ergonomicznie model CIOP-MAN opracowano do analizy zagrożeń pracowników. Wymiary geometryczne modelu zharmonizowano z danymi ergonomicznymi dorosłej populacji polskiej. Pozycja ciała modelu CIOP-MAN może być dopasowana do charakterystyki czynności zawodowych wykonywanych przez pracownika. W artykule zaprezentowano zasady modelowania zagrożeń elektromagnetycznych, podstawowe modele ludzi stosowane przy modelowaniu numerycznym oraz przykładowe rezultaty symulacji wykonanych z wykorzystaniem różnych modeli ciała pracownika do oceny miar wewnętrznych ekspozycji na pola elektromagnetyczne. Przeanalizowano także użyteczność poszczególnych modeli.
EN
Electromagnetic hazards in the workplace can be analysed with numerical simulations. The use of a realistic model of a worker plays a very important role in that context. An ergonomically realistic model CIOP-MAN was compiled for an analysis of hazards workers are exposed to. The dimensions of CIOP-MAN are harmonised with ergonomics data for Poland's adult population. The posture of the CIOP-MAN model can be adjusted according to the characteristics of a worker's occupational activities. The paper presents the principles of electromagnetic hazards modelling, human body models commonly used for numerical modeling and sample results of simulations executed with various human body models to assess the internal measures of electromagnetic exposure. The usefulness of specific models is analysed.
W artykule przedstawiono zagrożenia elektromagnetyczne związane z użytkowaniem telefonii bezprzewodowej. Omówiono oddziaływanie telefonii bezprzewodowej na ludzi i infrastrukturę techniczną. Scharakteryzowano czynniki wpływające na poziom zagrożeń związany z użytkowaniem telefonów oraz sposoby ich oceny, a także europejskie i krajowe uregulowania prawne w tym zakresie.
EN
Electromagnetic hazards caused by the use of wireless phones is presented. The influence of wireless phones on humans and the technical infrastructure is discussed. Parameters affecting the level of hazards, connected with the use of wireless phones, methods of their assessment as well as European and Polish regulations in this field are characterized.
W maju 2004 r. opublikowano nową dyrektywę europejską dotyczącą minimalnych wymagań bezpieczeństwa w przypadku ekspozycji zawodowej na pola elektromagnetyczne - Directive 2004/40/EC of the European Parliament and of the Council on the minimum health and safety requirements regarding the exposure of workers to the risks arising from physical agents (electromagnetic fields) (18th individual Directive within the meaning of Article 16(1) of Directive 89/391/EEC). W artykule omówiono zasady oceny ekspozycji pracowników wynikające z wymagań dyrektywy i porównano z zasadami określonymi w polskich przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy odnoszących się do ekspozycji zawodowej na pola.
EN
New European Directive was published in May 2004 – Directive 2004/40/EC of the European Parliament and of the Council on the minimum health and safety requirements regarding the exposure of workers to the risks arising from physical agents (electromagnetic fields) (18th individual Directive within the meaning of Article 16(1) of Directive 89/391/EEC). The main rules for workers exposure assessment established by the Directive and comparison with Polish OSH regulations relevant to EMF are presented in paper.
W obszernym wprowadzeniu są omówione pojęcia elektromagnetyzmu i pól elektromagnetycznych w aspekcie ich wpływu na otoczenie człowieka, cele edukacji dotyczącej omawianej problematyki, szczególnie zaś edukacji ekologicznej. W treści artykułu szeroko jest omówiona edukacja ekologiczna i sposoby jej szerzenia w społeczeństwie.
Stacje bazowe telefonii komórkowej są źródłami promieniowania elektromagnetycznego, które wzbudzają szerokie zainteresowanie w odniesieniu do skutków ekspozycji ludzi i środowiska. W państwach europejskich brak jest obecnie jednolitych uregulowań prawnych dotyczących kryteriów oceny i metodyki prowadzenia pomiarów zagrożeń elektromagnetycznych. W artykule omówiono rozwiązania, jakie stosują poszczególne państwa.
EN
Mobile phone base stations are sources of electromagnetic radiation. This generates interest focused on the results of exposure of people and the environment. There are no uniform law principles in European countries regarding criteria of assessment and measurement methods for electromagnetic hazards. Each country uses its own solutions.
W artykule omówiono zagadnienie identyfikacji zagrożeń w środowisku pracy, zestawiono źródła zagrożeń, omówiono sprawę oceny ryzyka dla potrzeb eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i przedstawiono zasady ochrony przed zagrożeniami elektrycznymi i elektromagnetycznymi.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.