Free flow of knowledge, common access to scientific information and development of modern technology have accelerated the industrialization of many countries. Growth of production and its results have been justified and substantiated by economic and technical advantages. Economical development has been used as the more important in the process of meeting human’s needs. The quality of production itself has been treated secondarily. The economical growth has easily destroyed balance in the world of natural environment. Programs performed by UNESCO have led to the creation of scientific concepts of harmonic development and environmental protection (ecodevelopment).
PL
Swobodny przepływ wiedzy, powszechny dostęp do informacji naukowych i rozwój nowoczesnych technologii znacznie przyspieszył uprzemysłowienie wielu państw. Wzrost produkcji i jego skutki często uzasadniano i usprawiedliwiano korzyściami ekonomicznymi i technicznymi. Rozwój ekonomiczny rozpowszechniano jako ważniejszy w procesie zaspokajania potrzeb człowieka. Jakości samej produkcji traktowano wtórnie. Rozwój gospodarczy szybko jednak zaburzył w świecie równowagę środowiska naturalnego. Programy realizowane przez UNESCO spowodowały z czasem powstawanie naukowych koncepcji dotyczących harmonijnego rozwoju i ochrony środowiska (ekorozwoju).
Artykuł prezentuje pojęcie i sposoby mierzenia różnorodności biologicznej oraz jej znaczenie, jako wskaźnika zrównoważonego rozwoju i ekorozwoju. Ocena bioróżnorodności może być przeprowadzana na różnych poziomach organizacji przyrody. Najwięcej używanych obecnie wskaźników jest związanych z różnorodnością gatunkową oraz ekosystemową (krajobrazową). Stwierdzono, że wskaźniki dotyczące stanu środowiska przyrodniczego mają zasadnicze znaczenie przy ocenie realizacji założeń zrównoważonego rozwoju, którego ważnym celem powinno być zahamowanie tempa wymierania gatunków na Ziemi.
EN
The article presents the concept and modes of measurement of biological diversity as well as its significance as an indicator of sustainable development and ecodevelopment. Estimation of biodiversity can be carried out on various levels of organisation of nature. The majority of currently used indicators are linked to species and ecosystem (landscape) diversity. It has been established that indicators concerning the state of the natural environment are of great importance for evaluation of fulfilment of the assumptions of sustainable development, for which the important goal should be the restriction of the rate of species extinction on Earth.
To co dzisiaj rozumiemy pod pojęciem rozwoju zrównoważonego to mechanizm, który umożliwi znalezienie takich rozwiązań i norm ludzkiego działania, które pozwolą harmonijne koegzystować. Rozwijający się indywidualizm i indywidualne podejście do własnych poglądów staje się przyzwyczajeniem. Trudno jest przyjąć i kochać całą ludzkość razem z jej marnością, trudno jest kochać świat bardziej niż własny umysł. Celem dialogu jest lepsze zrozumienie innego człowieka i jego wiary, głębsze zrozumienie również swojej wiary. Dzięki wzajemnemu rozumieniu siebie może można by wytyczyć ewentualne przestrzenie koegzystencji i ustalić obszar możliwej współpracy. Wszechświat jest tajemnicą i niepewnością, a ludzkość dąży do budowania trwałych, bezpiecznych bastionów. Takim bastionem ma być współistnienie w harmonii, a narzędziem zrównoważony rozwój.
EN
What we understand today as sustainable development is a mechanism allowing for harmonious coexistence. However, developing individualism and an individual approach regarding one's own views becomes a habit. It is difficult to accept and love the whole of humanity together with its wretchedness; and it is more difficult to love the world than one's own mind. This dialogue aims at a better understanding of each person's own faith. By way of mutual understanding it might be possible to specify possible "spaces" in which we can coexist, and to establish a forum for cooperation. The universe is both a mystery and an insecure environment, and humanity aims to build a permanent and safe bastion within it, by way of harmonious coexistence alongside which sustainable development is used as a tool.
Artykuł rozważa aksjologiczno – filozoficzne zaplecze doktryny ekorozwoju. Identyfikuje je z filozofią pragmatyzmu. Toteż ekorozwój nie wykracza poza wartości utylitarne. Modelem bycia człowiekiem jest dlań homo faber. Rozważam mankamenty takiego zaplecza filozoficznego. Twierdzę, że ekorozwój wspierany pragmatyzmem nie jest w stanie ustanowić nowego ładu.
EN
The paper considers the axiological and philosophical background of sustainable development. It is a philosophy of pragmatism. Therefore, sustainable development does not transgress utilitarian values. A paradigm of a human being for it is homo faber. The shortcomings of such a philosophical background are considered. It is claimed that sustainable development supported by pragmatism is not able to constitute a new order.
Artykuł przedstawia refleksje nad sposobami rozstrzygnięcia narastającego przeludnienia Ziemi. Ukazuje on zagrożenia przeludnieniem dla całej ekosfery. Przedstawia różnie konstruowane modele optimum zaludnienia Ziemi, jako drogi wyjścia z demograficznej pułapki grożącej człowiekowi najbliższej przyszłości.
EN
The article is a reflection on possible solutions for the growing problem of Earth’s overpopulation. This is a threat to the whole ecosphere and must be considered as a problem of the immediate future. Attempts to avoid a demographic trap are presented in the form of various models concerning the optimal population of the Earth.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Architektura słoneczna, znana od stuleci, przeżywa obecnie renesans w odpowiedzi na idee ekorozwoju i rozwoju zrównoważonego, jako ściśle związana z miejscem, jego tradycją i przyrodą. W artykule przedstawiono rolę współczesnej architektury w zachowaniu zasobów przyrody opartą na znajomości zasad wykorzystania odnawialnych źródeł energii, promocji rozwiązań włączających energię słoneczną w koncepcję architektoniczno-urbanistyczną zarówno w skali pojedynczych obiektów, jak i całych miast.
EN
Solar architecture, which has been known for centuries, is currently a topical issue, being a response to the ideas of ecodevelopment and sustainable development which stress close relation with a place, its tradition, culture, and nature. The paper presents the role of modern architecture in the preservation of natural resources based on the knowledge of renewable energy sources, and its role in the promotion of solutions which include solar energy in architectural and urban development concepts on a small, single-building scale and on a larger city-wide scale.
Pojęcie "Najlepszej Dostępnej Techniki" (BAT - Best Available Technique) zostało wprowadzone do obiegu prawnego w krajach Unii Europejskiej Dyrektywą 96/61/WE w sprawie zintegrowanego zapobiegania i ograniczania powstawania zanieczyszczeń (IPPC - Integreted Pollustion Prevention and Control). Mimo iż od tego momentu upłynęło 8 lat BAT nadal nie jest do końca określony dla wszystkich rodzajów instalacji. Istniejące opisy postawiają bardzo duże pole niedookreśloności. Brakuje danych technicznych o kluczowym znaczeniu. Płynne pozostaje połączenie technicznej strony najlepszej dostępnej techniki oraz jego ekonomicznego charakteru. Definicja i założenia BAT wskazują, że może on być inaczej interpretowany w różnych krajach w zależności od ich stopnia rozwoju. Pozostają problemy z ostateczną determinacją BAT, a między innymi z określeniem jaka metoda powinna być zastosowana do określenia pojęcia "przeżycia" w ekonomicznym sensie (Economic Viability). BAT stwarza jednak szanse na wzmocnienie polityki ekorozwoju we wszystkich działach gospodarki. Jest stosunkowo nowym pojęciem, które może służyć próbie przeorientowania dotychczasowego spojrzenia na ochronę środowiska opartego na zakazach i limitach oraz przekształcenia go na samoregulujący mechanizm ochrony zasobów naturalnych i całego środowiska. W artykule przedstawiono techniczne uwarunkowania wdrażania BAT w różnych sektorach techniki oraz zdefiniowano mechanizm samoregulacji BAT oparty na podatku ekologicznym typu Pigou, który będzie neutralna dla poszczególnych sektorów w sensie przepływu środków. Mechanizm podatku Pigou może określić próg, który w samej definicji BAT pozostaje obszarem niedookreślonym oraz wdrożyć mechanizm samoregulujący się, który będzie zachęta do podnoszenia standardów ekologicznych.
EN
BAT is fairly new notion introduced in various countries all over the world. Unfortunately some details are still undefined. BREFs are still under construction and all reports contain many undefined areas. We don't know what method should be used to determine economic viability (EV), what properties could distinguish economically viable BAT form economically not viable one and who should determine those properties. Finally - what would be system boundaries: at what economic efficiency EV would be determined and whether we would analyze whole enterprise or only an installation. Despite some problems BAT could be useful tool in policy of sustainable development support in all branches of economy. It could change traditional model of environmental protection based on emission limits and introduce efficient pro-ecological self-steering mechanism. Main goal should be encourage enterprises to introduce new environmental protection solutions. It could be done only if it would be based on economic philosophy of gains and benefits. Important problem in eco-development policy based on BAT seems to be pricing of ecological effects of emission. To do it well we should take into consideration large amount of data but problems of that type are still unsolved in global scale. System based on philosophy of Pigouvian tax - shown in the paper - is neutral for whole branches of economy in economical sense. Mechanism of Pigouvian tax could indicate threshold X0, which in definition of BAT is still undefined, and introduce self steering mechanism which would encourage enterprises to introduce new standards in environmental protection.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono niektóre wymagania Dyrektywy 96/62/WE w sprawie zintegrowanego zapobiegania i ograniczania (kontroli) zanieczyszczeń przetransportowane do polskiego systemu prawnego w Ustawie Prawo Ochrony Środowiska. Przywołując założenia, zasady funkcjonowania i strukturę organizacyjnš systemu zintegrowanego zapobiegania i ograniczania zanieczyszczeń, Autor rozważa, czy mogą one stanowić szansę czy zagrożenie dla polskiej gospodarki? Postuluje utworzenie polskich odpowiedników Forum Wymiany Informacji i Technicznych Grup Roboczych -jako miejsca niezbędnej dyskusji przy rozwiązywaniu problemów związanych z wprowadzaniem Dyrektywy IPPC do polskiego systemu prawnego i do polskiego przemysłu.
EN
The article discusses some of the expectations of Directive no. 96/62/WE consideringjoint prevention and limitation (control) of pollution which were integrated into the Polish law system in the Statute Law of Environmental Protection. Presenting bases, rules of functioning and organisational structure of the integrated system of preventing and limiting pollution, the autor discusses their positive and negaitve effects for the Polish economy. He postulates the establishing of Polish equivalents during the Forum of Information Exchange and Technical Working Groups as they would be necessary places for such discussions considering solving the problems related to integration of the IPPC Directive into the Polish law system and Polish industry.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.