Sady drzew owocowych istniały w niektórych parkach publicznych od początku ich istnienia w XIX wieku. Oprócz roli użytkowej, w XX i XXI wieku zyskały także inne znaczenia: ozdobne - ze względu na wysokie walory estetyczne drzew owocowych w porze kwitnienia i owocowania, przyrodnicze i ekologiczne - związane ze wspieraniem różnorodności biologicznej, kulturowe - w kontekście pamięci o dawnych formach użytkowania ogrodów wiejskich i działkowych, społeczne - jako przestrzeń do wypoczynku, a nawet lecznicze - jako element hortiterapii. Rosnąca popularność sadów wskazuje na zmieniające się trendy kształtowania współczesnych parków publicznych.
EN
Fruit tree orchards were present in some public parks from the very beginning of their existence in the 19th century. Apart from the utilitarian role, in the 20th and 21st centuries, they also gained different ones: ornamental - on account of high aesthetic qualities of fruit trees in the flowering and fruit-bearing seasons, environmental and ecological - related to supporting biodiversity, cultural - in the context of memory of old forms of using rural and allotment gardens, social - as a space for leisure, and even therapeutic - as an element of hortitherapy. The growing popularity of orchards indicates a change in the trends in contemporary public parks development.
Pięknie rozrośnięte jabłonie, grusze, wiśnie czy śliwy kojarzą się nam zazwyczaj z wiejskim krajobrazem. Stary, owocujący okaz ocieniający drewniany dom albo rozległy sad malowniczo usytuowany przy drodze – zachwycają już z daleka. Jednak drzewa owocowe możemy odnaleźć również w miejskiej przestrzeni – te charakterystyczne rośliny występują w wielu, często zaskakujących miejscach i odsłonach.
W opracowaniu przedstawiono proste wzory na potrzeby wodne drzew owocowych dla warunków Polski wyprowadzone w oparciu o dane liczbowe podawane przez wielu autorów. Podano wzory do wyznaczenia potrzeb wodnych drzew owocowych na podstawie temperatury powietrza opracowane według danych liczbowych przedstawionych przez Drupkę, Kemmera i Schulza oraz Pressa. Przedstawiono metodę współczynników roślinnych z wykorzystaniem ewapotranspiracji wskaźnikowej obliczanej według metod zaproponowanych przez: Tredera, Blaney-Criddle’a w modyfikacji Żakowicza, Hargreaves’a w modyfikacji Droogersa i Allena oraz Hargreaves’a w modyfikacji Bogawskiego i Bednorz. Współczynniki roślinne dla poszczególnych miesięcy okresu wegetacji podano według Tredera oraz według Doorenbosa i Pruitta. Przedstawione wzory mogą być pomocne w oszacowaniu potrzeb nawadniania sadów (i winnic) w warunkach Polski i w podejmowaniu decyzji o lokalizacji urządzeń nawodnieniowych oraz ewentualnym stosowaniu nawodnień w sadach i winnicach na obszarze Polski.
EN
The paper presents simple equations for estimation of water needs of fruit trees for conditions of Poland. These formulas are derived on the base of numerical data provided by many authors. Water needs of fruit trees can be estimated on the base of air temperature according to data and methodology of Drupka, Kemmer and Schulz as well as Press. The method of estimation of fruit tree evapotranspiration with the use of crop coefficients for particular months of the vegetation period (acc. to Doorenbos and Pruitt and acc. to Treder) and reference crop (grass) evapotranspiration on the base of air temperature (acc. to: Treder, Hargreaves in modification of Droogers and Allen, Hargreaves in modification of Bogawski and Bednorz, Blaney-Criddle in modification of Żakowicz) are also presented. The presented formulas can be helpful in estimating the irrigation needs of orchards (and vineyards) in conditions of Poland. The presented formulas can be also useful in making decisions on the location of irrigation equipment and the possible application of irrigation in orchards (and vineyards) in Poland.
Changes in horticulture induce fruit producers to introduce more efficient tree pruning systems. The increase of efficiency is related to application of various cutting devices, the effect of which on cultivated fruit trees has not been completely recognized yet. Therefore, the objective of the paper was to compare and assess the fruit tree sprouts cut with various types of cutting units. Four cutting units were applied in the study: pruning shears, anvil secateur, circular saw and chain saw and four cultivars of fruit trees: apple, pear, plum and cherry tree. A fractal dimension was used for assessment of the cutting quality that allows assessment of the spatial complexity of the image of the cut sprout. The obtained results allowed determination that the least sprout damaging cutting system is in case of the use of the anvil secateur and pruning shears (the best cutting quality) then circular and chain saw. It was also proved that susceptibility to damage is characteristic for the investigated fruit trees. Pear trees proved the lowest susceptibility to damages regardless the cutting unit.
PL
Zmiany zachodzące w sadownictwie, skłaniają producentów owoców do wprowadzania coraz wydajniejszych systemów cięcia drzew. Zwiększenie wydajności wiąże się ze stosowaniem różnych zespołów tnących, których oddziaływanie na uprawiane drzewa owocowe nie jest do końca poznane. Dlatego celem pracy było porównanie i ocena pędów drzew owocowych przecinanych różnymi rodzajami zespołów tnących. W badaniach wykorzystano cztery zespoły tnące: sekator nożycowy, sekator kowadełkowy, piłę tarczową i piłę łańcuchową oraz cztery gatunki drzew owocowych: jabłoń, grusza, śliwa i wiśnia. Do oceny jakości cięcia wykorzystano wymiar fraktalny, który pozwala na ocenę złożoności przestrzennej obrazu przeciętego pędu. Otrzymane wyniki pozwoliły stwierdzić, że najmniej uszkadzający pędy system cięcia to zastosowanie sekatora kowadełkowego i nożycowego (jakość cięcia najlepsza), następnie piły tarczowej i piły łańcuchowej. Również wykazano, że podatność na uszkodzenia jest cechą charakterystyczną dla badanych drzew owocowych. Pędy gruszy okazały się być najmniej podatne na uszkodzenia niezależnie od stosowanego zespołu tnącego.
Analysis and evaluation of the impact on the social aspects and the social value of a given investment are still not a popular analysis applied in Poland. However, EU legislation and the practice of developed countries (including the U.S.) support the implementation of these analyzes. They are important from the point of view of the local community and that is why they are incorporated into the EuroPruning project. This article presents two types of analyzes: SLCA and SROI, which take into account in their methodologies the social aspects, i.e. impact on the condition and the satisfaction of the local community (social impact).
PL
Analiza i ocena wpływu społecznych aspektów na wartość inwestycji wciąż nie należy do popularnych analiz stosowanych w Polsce. Jednak ustawodawstwo Unii Europejskiej oraz praktyki z krajów wysoko rozwiniętych (w tym USA) wskazują na zasadność przeprowadzania także tych analiz. Aspekty społeczne są ważne z punktu widzenia rozwoju gospodarczego regionu (także w obszarze rolniczym) i stanowią istotne uzupełnienie analiz ekonomicznych oraz środowiskowych. Z tego względu, wskaźniki społeczne są także przedmiotem rozważań realizowanego projektu EuroPruning, którego zadaniem jest opracowanie nowej metody logistycznej pozyskiwania, transportowania, magazynowania i wykorzystania ścinek gałęzi z drzew owocowych dla celów energetycznych. W artykule przedstawiono dwa typy analiz uwzględniających wpływ aspektów społecznych na analizę cyklu życia (SLCA) oraz zwrot inwestycji (SROI). Omówiono metodykę badawczą oraz problematykę oceny i wyboru odpowiednich wskaźników opisujących aspekty społeczne w zadanych warunkach.
Produkcja materiału szkółkarskiego na Podkarpaciu w ostatnich latach wykazuje tendencję wzrostową i w 2012 roku wynosiła ponad 3,8 mln sadzonek drzewek owocowych. Problem biomasy odpadowej z produkcji rolniczej i szkółkarskiej jest zagadnieniem o tyle istotnym, że każdorazowo zachodzi konieczność utylizacji odpadów. Nie w każdym przypadku jest to możliwe do zrealizowania w formie nawozu naturalnego. Zawsze jednak możliwe jest wykorzystanie energetyczne. Celem pracy była analiza energetyczna biomasy odpadowej powstałej z produkcji różnych gatunków drzewek owocowych. Przeprowadzono badania laboratoryjne, dotyczące kaloryczności poszczególnych gatunków podkładek do produkcji drzewek owocowych, a także zawartości popiołu oraz pierwiastków (C, H, N i S) w ich składzie chemicznym. Dokonano również oceny wydajności biomasy z 1 ha badanych gatunków podkładek po czopowaniu.
EN
Production of nursery material in Podkarpackie Region in the last years has shown an increasing tendency and in 2012 amounted to over 3.8 million of fruit trees seedlings. The issue of waste biomass from agricultural and nursery production is significant since each time there is a need of waste disposal. Not in each case it is possible to carry out in the form of natural fertilizer. However, the use for energy purposes is always possible. The objective of the paper was energy analysis of waste biomass from production of different types of fruit trees. Laboratory tests concerning calorific value of particular species of stocks for production of fruit trees and on the content of ash and elements (C, H, N and S) in their chemical composition were carried out. Assessment of biomass yield from 1 ha of the investigated types of stocks after tenoning was carried out.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Drzewa owocowe w sadach lub jako pojedyncze egzemplarze rosnące przy domach to jeden z najważniejszych elementów ogrodów użytkowych. Pod koniec XIX w. szeroko propagowano dodatkowy sposób ich wykorzystania – do obsadzania dróg (publicznych, w obrębie gospodarstw i założeń parkowych), a także wzdłuż linii kolejowych. Doceniono tym samym, obok podstawowego waloru użytkowego (owocowanie), także walor estetyczny (piękne, obfite wiosenne kwitnienie) oraz znaczenie krajobrazowe (zadrzewienia przydrożne) z całą gamą swoich specyficznych funkcji (technicznych, biocenotycznych, społecznych). Propagatorem tej idei był np. „Ogrodnik Polski” (wyd. XIX/XX w.), redagowany m.in. przez F. Szaniora i E. Jankowskiego. W ostatnich latach można zaobserwować niejako renesans tej formy wykorzystania drzew i krzewów owocowych.
EN
Fruit trees kept in orchards or as individuals planted around dwelling-places are one of the most important garden utility components. At the end of 19th century the idea of additional application of such trees was widely propagated – fruit trees plantings along roads (with the public access, around households and in parks) as well as in the vicinity of railroads. In this way a main asset utility (fruiting), the aesthetic value (beautiful, rich spring flowering) and the importance of landscape (roadside trees) with a range of its specific functions (technical, biocenotic, social) were much appreciated. The proponent of this idea was in example a biweekly „Ogrodnik Polski” (The Polish Gardener) – published in the 19th and 20th century and edited by F. Szanior and E. Jankowski. In recent years, one can observe a kind of renaissance of this form of application of trees and shrubs.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W polskich źródłach z 2 połowy XIX wieku, kilkakrotnie wznawianych, uzupełnianych i zmienianych do początku XX stulecia, opisywano nie tylko kalendarz ogrodniczy oraz sztukę sadzenia i pielęgnacji sadów. Rozważania dotyczyły również ich komponowania w ramach większego kompleksu parkowego lub ogrodowego, a nawet w krajobrazie otwartym. Polscy teoretycy sztuki ogrodowej – Józef Strumiłło, Stanisław Jasiński, Edmund Jankowski – w swych traktatach poruszali zagadnienia powiązań kompozycyjnych między swobodnymi parkami ozdobnymi a przybierającymi formy geometryczne rozległymi sadami. Odrębną kwestię stanowił sens i celowość sadzenia drzew i krzewów owocowych poza ogrodami użytkowymi: w najbliższym otoczeniu rezydencji, przy drogach dojazdowych do posiadłości oraz wzdłuż dróg polnych.
EN
In Polish treaties of the second half of the nineteenth century, repeatedly renewed, supplemented and amended till the early twentieth century, there were described not only the gardening calendar and art planting and taking care of orchards. Considerations related to their composition as the parts of the larger park or garden, and even as the parts of the whole landscape. Polish garden art theorists – Józef Strumiłło, Stanisław Jasiński and Edmund Jankowski – in their treatises touched a subject of the compositional relationship between parks of free styles and extansive orchards of geometric forms. Another issue was the meaning and purpose of planting trees and shrubs outside the orchards: in the surroundings of manor houses, close to access roads to the property or even cart-tracks.
Rozpatrywanie wniosków o usunięcie drzew owocowych wiąże się z określeniem przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, na którym one rosną. Problem przekwalifikowania drzew owocowych na ozdobne powstaje również w przypadku zmiany charakteru prawnego gruntu.
Rośliny z rodziny Prunus i Malus to w większości niewielkie drzewa o malowniczych koronach. Najbardziej efektowne są wiosną, w okresie kwitnienia, które jest z reguły bardzo obfite.
Małe drzewka lub wysokie, rozłożyste krzewy obsypane obficie białymi bądź różowymi kwiatami to symbol wiosny. Nawet jeśli kwitną w sercu miasta, przywodzą na myśl uroki sadu, wsi i sielskiej natury. Drzewa owocowe w mieście to pozostałość po dawnych gospodarstwach i siedliskach. Nawet jeśli nie mają już funkcji użytkowych, warto je zachować ze względu na walory ozdobne pojedynczych drzew, a także nastrój, jaki tworzą w grupie. Dlatego warto zastanowić się nad zasadnością decyzji o usunięciu drzew owocowych.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wzrasta zainteresowanie badaczy zagadnieniami związanymi z szeroko rozumianym wnioskowaniem w oparciu o informacje zawartą w danych prezentowanych w postaci graficznej. Neuronowa identyfikacja danych obrazowych, ze szczególnym naciskiem na analizę ilościową oraz jakościową, coraz częściej wykorzystywana jest do pozyskiwania oraz zgłębiania wiedzy zawartej w danych empirycznych. Ekstrakcja a następnie klasyfikacja wybranych cech obrazu, takich jak barwa czy faktura, pozwala na wytworzenie informatycznych narządzi do identyfikacji wybranych obiektów, prezentowanych w postaci np. zdjęcia cyfrowego. W pracy przedstawiono wytworzony, oryginalny system informatyczny, przeznaczony do digitalizacji obrazu w oparciu o kryterium barwy. Pokazano jego zastosowanie do generowania zbioru uczącego, dla informatycznego systemu neuronowego, przeznaczonego do identyfikacji wybranych szkodników żerujących w sadach.
EN
A growing interest in conclusions based on information of data coded in a graphic form can be observed.. The neural identification of pictorial data, with special emphasis on both quantitative and qualitative analysis, is more frequently utilized to gain and deepen the empirical data knowledge. Extraction and then classification of selected picture features, such as color or surface structure, enables one to create computer tools in order to identify these objects presented as, for example, digital pictures. The paper presents original information system designed to digitalize a picture on the basis oft he color criterion. The system has been applied to generate a "learning" file for the neural system to identify selected pests feeding in orchards.
ITTD TRICOTEXTIL w Łodzi podjął prace, zmierzające do uruchomienia produkcji siatek ochronnych wytwarzanych techniką kolumienkową i strukturze spełniającej uprzednio rozpoznane wymagania. Do prób technologicznych zastosowano przędze syntetyczne ciągłe, wykazujące dużą odporność na czynniki atmosferyczne, niską chłonność wilgoci i korzystne cechy wytrzymałościowe.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.