W referacie przedstawiono zagadnienia związane z tłumieniem drgań skrętnych w układzie dwumasowym. W celu efektywnego tłumienia oscylacji wybrano strukturę z dwoma dodatkowymi sprzężeniami zwrotnymi. W celu jej implementacji konieczne jest zastosowanie wybranego estymatora zmiennych stanu. Problem estymacji komplikuje się w przypadku nieznanych warunków początkowych obiektu, np. naciągniętego wału. W niniejszej pracy proponuje się zastosowanie obserwatora wielowarstwowego zapewniającego znaczne skrócenie czasu estymacji.. Jego efektywność została potwierdzona przez szereg badań symulacyjnych i eksperymentalnych dla obiektu o parametrach zawartych w określonych granicach.
EN
The paper presents issues related to the damping of torsional vibrations in a dual mass system. In order to effectively dampen the oscillations, a structure with two additional feedbacks was chosen. In order to implement it, it is necessary to use the selected state variable estimator. The estimation problem becomes more complicated in the case of unknown initial conditions of the object, e.g. a stretched shaft. This paper proposes the use of a multilayer observer. Its effectiveness has been confirmed by a series of simulation and experimental tests for an object with parameters within certain limits.
Many industrial rotating machines driven by asynchronous motors are often affected by detrimental torsional vibrations. In this paper, a method of attenuation of torsional vibrations in such objects is proposed. Here, an asynchronous motor under proper control can simultaneously operate as a source of drive and actuator. Namely, by means of the proper control of motor operation, it is possible to suppress torsional vibrations in the object under study. Using this approach, both transient and steady-state torsional vibrations of the rotating machine drive system can be effectively attenuated, and its precise operational motions can be assured. The theoretical investigations are conducted by means of a structural mechanical model of the drive system and an advanced circuit model of the asynchronous motor controlled using two methods: the direct torque control – space vector modulation (DTC-SVM) and the rotational velocity-controlled torque (RVCT) based on the momentary rotational velocity of the driven machine working tool. From the obtained results it follows that by means of the RVCT technique steady-state torsional vibrations induced harmonically and transient torsional vibrations excited by switching various types of control on and off can be suppressed as effectively as using the advanced vector method DTC-SVM.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono dodatkowe kryteria wytrzymałościowe, decydują- ce o bezpieczeństwie zestawów kołowych pojazdów trakcyjnych oraz tocznych. Kryteria te obowiązują dla przeprowadzonego prawidłowego montażu zestawu kołowego. Przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat drgań skrętnych oraz giętnych zestawu kołowego. Omówiono również kryteria, decydujące o wytrzymałości statycznej i zmęczeniowej złącza wtłaczanego.
At our department we deal with continuous tuning of torsional oscillating mechanical systems during their operation using pneumatic tuners, mainly in terms of torsional vibrations magnitude, whereby we use the methods and means of technical diagnostics. One of the manners of continuous tuning realization is the application of extremal control – experimental optimization, which main advantage is that we don’t need to know the mathematical model of mechanical system. We must know only that the objective function of mechanical system has an extreme. For that reason, it is very important to know this form of objective function not only at failure-free operation but at failure occurrence as well. The objective of this paper is therefore the investigation of the influence of piston compressor inner failure, namely cylinder(s) fall-out on mechanical system objective function form.
At our department we deal with continuous tuning of torsional oscillating mechanical systems during their operation, mainly in terms of torsional oscillation size, whereby we use the methods and means of technical diagnostics. One of the manners of continuous tuning realization is the application of the extremal control - experimental optimization. The main advantage of this is that we need not know the mathematical model of the mechanical system. Actuating variable in this regulation is the pressure of gaseous medium in the pneumatic flexible shaft coupling – pneumatic torsional oscillation tuner. By changing the pressure of the gaseous medium in pneumatic flexible elements of the coupling we change its torsional stiffness and thereby dynamic properties of the mechanical system too. The objective of this paper is to present partial results of extremal control operation on the newly built mobile torsional oscillating mechanical system.
PL
W naszej katedrze zajmujemy się ciągłym dostrajaniem drgających skrętnie układów mechanicznych w trakcie ich pracy, głównie zaś zagadnieniem wielkości drgań skrętnych. W trakcie badań używamy metod i środków diagnostyki technicznej. Jednym ze sposobów realizacji ciągłego dostrajania jest zastosowanie regulacji ekstremalnej, czyli doświadczalnej optymalizacji. Główną zaletą tego typu regulacji jest to, że nie jest konieczna znajomość modelu matematycznego układu mechanicznego. Wielkością sterującą regulacji jest wartość ciśnienia medium gazowego w pneumatycznym sprzęgle podatnym – pneumatyczny "tuner" drgań skrętnych. Poprzez zmianę ciśnienia medium gazowego w elementach podatnego sprzęgła, zmienia się tym samym jego sztywność skrętna i jednocześnie dynamiczne warunki pracy układu mechanicznego. Celem artykułu jest przedstawienie częściowych wyników działania regulacji ekstremalnej na nowym ruchomym drgającym skrętnie układzie mechanicznym.
On our department we deal with optimization and tuning of torsional oscillating mechanical systems. When solving these problems we often use results of dynamic calculation. The goal of this article is to compare values obtained by computation and experimentally. For this purpose, a mechanical system built in our laboratory was used. At first, classical HARDY type flexible coupling has been applied into the system, then we used a pneumatic flexible shaft coupling developed by us. The main difference of these couplings over conventional flexible couplings is that they can change their dynamic properties during operation, by changing the pressure of the gaseous medium in their flexible elements.
PL
W naszej pracowni zajmujemy się optymalizacją i strojeniem układów mechanicznych drgających skrętnie. W trakcie rozwiązywania tych problemów często korzystamy z wyników obliczeń dynamicznych. Celem niniejszego artykułu jest porównanie wartości uzyskanych na podstawie obliczeń z uzyskanymi w trakcie doświadczeń. Wykorzystaliśmy do tego układ mechaniczny skonstruowany w naszym laboratorium, przy czym w jednym przypadku zostało w układzie zastosowane klasyczne elastyczne sprzęgło typu HARDY, a w drugim wynalezione przez nas elastyczne sprzęgło pneumatyczne łączące wały. Najważniejszą cechą różniącą te sprzęgła od klasycznych sprzęgieł elastycznych jest to, że możliwe jest zmienianie ich właściwości dynamicznych bezpośrednio podczas pracy za pomocą zmiany ciśnienia medium gazowego w elementach elastycznych.
Extremal control is an optimization performed by experimenting with optimised device directly during operation. On our department we deal with the extremal control of torsional oscillating mechanical systems by means of pneumatic flexible shaft couplings. The torsional stiffness of these couplings and so the natural frequencies of torsional systems can be changed by adjusting the air pressure in their pneumatic flexible elements. The goal of this article is to confirm, by methods of technical diagnostics, the possibility of the use of extremal control in a laboratory torsional oscillating mechanical system built on our department and present the function of an extremal control algorithm developed by us. The function of extremal control algorithm is presented with a simulation on a mathematical model of a built laboratory mechanical system.
PL
Regulacja ekstremalna to optymalizacja wykonywana eksperymentalnie bezpośrednio podczas pracy badanego układu. W naszej katedrze zajmujemy się regulacją ekstremalną drgających skrętnie mechanicznych układów zawierających wały połączone za pomocą pneumatycznych sprzęgieł podatnych. Sztywność skrętna tych sprzęgieł i częstotliwości własne drgań skrętnych układu mogą być zmieniane poprzez regulację ciśnienia powietrza w pneumatycznych elementach podatnych. Celem niniejszego artykułu jest potwierdzenie metodami diagnostyki technicznej możliwości wykorzystania ekstremalnej regulacji w laboratoryjnym drgającym skrętnie układzie mechanicznym zbudowanym w naszej katedrze. Przedstawiono w nim działanie rozwijanego przez nas algorytmu regulacji ekstremalnej. Efekty działania tego algorytmu regulacji ekstremalnej są prezentowane w artykule.
Extremal control is an optimization performed by experimenting with optimised device directly during operation. On our department we deal with the extremal control of torsional oscillating mechanical systems by means of pneumatic flexible shaft couplings. The torsional stiffness of these couplings and so the natural frequencies of torsional systems can be changed by adjusting the air pressure in their pneumatic flexible elements. The goal of this optimisation is to minimize the value of torsional vibration by changing the pressure of gaseous medium in the used pneumatic flexible shaft coupling. The goal of this article is to confirm the possibility of the use of extremal control in a laboratory torsional oscillating mechanical system built on our department.
PL
Regulacja ekstremalna to optymalizacja uzyskiwana poprzez eksperymentowanie na optymalizowanym urządzeniu bezpośrednio podczas jego pracy. W naszej katedrze w tej dziedzinie wykonuje się badania, mające na celu przeprowadzenie ekstremalnej regulacji układów mechanicznych drgających skrętnie przy pomocy sprzęgieł pneumatycznych. Sztywność skrętną danych sprzęgieł, a przez to także częstotliwość własną układu, możemy zmieniać bezpośrednio podczas pracy układu, zmieniając ciśnienie w komorze sprężania sprzęgła. Celem takiej optymalizacji jest zminimalizowanie wielkości drgania skrętnego przy pomocy zmiany ciśnienia medium gazowego w zastosowanym sprzęgle pneumatycznym. Celem niniejszego artykułu jest potwierdzenie możliwości przeprowadzenia ekstremalnej regulacji w laboratoryjnym układzie mechanicznym wykonanym w naszej katedrze.
Oddziaływanie drgań skrętnych wywołanych pracą mechanizmów napędowych maszyn górniczych (i nie tylko) może zostać zredukowane przez odpowiedni dobór sprzęgła podatnego. Niejednokrotnie, dobrane sprzęgło podatne, nie spełnia dla danego układu napędowego maszyny roboczej wymaganych oczekiwań. Artykuł omawia nowatorską konstrukcję metalowego sprzęgła podatnego typu OPA z zastosowanym elementem podatnym w postaci segmentu zbudowanego z liny. Przedstawiono jego budowę i możliwości zastosowania w układach napędowych. Dla porównania, dołączono również krótką charakterystykę eksploatacyjną innych sprzęgieł podatnych stosowanych w układach napędowych.
EN
The impact of torsional vibration induced working mechanisms of mining (and more) can be reduced by choosing the appropriate flexible coupling and especially by the appropriate choice of the operational characteristics of working conditions. This paper presents innovative design of a flexible metal coupling with the applied part of the OPA as a vulnerable segment of rope replaceable. This paper presents the design and possible uses in propulsion especially in mining machinery. It also presents a short description of operating other flexible couplings used in the drive systems.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper vibrations of mechanical systems torsionally deformed and having a local nonlinearity with a characteristic of a soft type are discussed. The nonlinearity is described by irrational functions and in the study the discrete-continuous models are applied. The numerical calculations are focused on the effect of the local nonlinearity on displacements and dynamic forces in the considered models.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper vibrations of mechanical systems torsionally deformed are discussed using two-dimensional and one-dimensional models. After the presentation of basic equations for two-dimensional problems, the study is focussed on one-dimensional problems for discrete-continuous systems with a time-depending inertia.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Transient responses of a rheological torsion damper for various magnitudes of initial velocity are presented in the paper. Fluid used in the damper has been modeled as very close to Bingham fluid.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper deals with an application of the continuous method to analysis of eigenfrequency of shaft with the jump change of stiffness and verification this method by some others commonly applied methods.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper mathematical models of helicopter rotor with articulated blades torsional vibrations are presented. The formulas for rotor natural frequencies as a function of number of blades were elaborated. In the Matlab-Simulink environment simulation models were composed and, with their help, free and forced non-stationary vibrations were investigated.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The sensitivity analysis of torsional vibration frequencies of thin-walled I-beams with stiffeners is discussed. First order variation of simple eigenvalues due to the design variable variations is derived. The stiffener dimensions and its material constants are assumed to be the design variables. The considerations are based on the theory of thin-walled beams with nondeformable cross-section. The underintegral sensitivity functions of the variations of the square free vibration frequencies due to the variation of stiffener thickness' for a simply supported I-beam are determined. An approximation accuracy of the natural frequencies changes resulting from the design variable change by means of their first-order sensitivity analysis are also investigated.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper the attempt has don to answer the question: If harmonic or polyharmonic input should be applied in models of viscosity dampers of torsional vibrations.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.